کاربر:Alipour/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخهها
imported>Alipour |
imported>Alipour جز ←منابع |
||
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
*سجادى، سيد جعفر، فرهنگ معارف اسلامى، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ: سوم، 1373 ش. | *سجادى، سيد جعفر، فرهنگ معارف اسلامى، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ: سوم، 1373 ش. | ||
*مشکور، محمد جواد، فرهنگ فرق اسلامى، مشهد، ناشر: آستان قدس رضوى، چاپ: دوم، ۱۳۷۲ش. | *مشکور، محمد جواد، فرهنگ فرق اسلامى، مشهد، ناشر: آستان قدس رضوى، چاپ: دوم، ۱۳۷۲ش. | ||
*حاجتی شورکی،سیدمحمد، صانعی،مرتضی، «معرفی فرقه ذهبیه و نقد و بررسی برخی باورهای آن»، در مجله معرفت، شماره ۱۹۳، دیماه ۱۳۹۳ش. | |||
نسخهٔ ۳ فوریهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۳۹
ذهبیه
تاریخچه پیدایش
ذهبیه، فرقه ای از صوفیان[۱] شیعی [۲] قرن نهم [۳] و پيروان ميرشهاب الدين سيد عبداللّه برزشآبادى مشهدى هستند كه مريد و داماد استادش خواجه اسحاق ختلانى بوده[۴] و سند خرقهش به او میرسد.
نخست در خراسان پدید آمدند و سپس در آذربایجان، فارس، تهران و خوزستان گسترش یافتند. این سلسله، به دلیل انتساب به امام علی مرتضی (علیه السلام)، امام رضا (علیه السلام)، امام مهدی (علیه السلام)، نجم الدین کبری و میرزا احمد عبدالحی مرتضوی، به نام های ذهبیه مرتضویه، رضویه، مهدیه، کبرویه و احدیه شهرت یافته و به طور خلاصه ذهبیه نامیده می شوند و مخالفان این فرقه آنان را ذهبیه اغتشاشیه می نامند، اما آنان خود را ذهبیه خالص یا ذهبیه مرتضویه می خوانند.[۵]
مدرسی چهاردهی می نویسد در میان سلسله های تصوف اسلامی، تنها سلسله ای که در غیر محیط ایران، پیرو و پیر طریقت و خانقاه ندارد، سلسله ذهبیه است که تا امروز نیز فعاليت دارد.[۶]
فرق صوفيه كه شعبهاى از صوفيان كبرویهاند.[۷] لویی ماسینیون این نام را اسم فارسی طریقت کبراویه معرفی می کند.[۸]
مؤسس
سيدعبداللّه بـن عـبدالحى على الحسين ملقب به مجذوب، از برزش آبـاد مـشهد بـوده اسـت. تـولد وى در حدود سال هـاى ۷۷۰ تـا ۷۸۰ق بوده است. وى داماد استاد خويش خواجه اسحاق ختلانى مى باشد. وى قبل از خواجه، از ميرزا شاه قاسم انوار نيز كسب رسـوم طـريقت كرده اسـت، ولى مرتبه كمال وصول و تكميل وى درنزد خواجه ابواسحاق حاصل شـده اسـت.
وجه تسمیه
عبد الله برزشآبادی، از بيعت با سيد محمد نوربخش امتناع كرد و سلسلهاى جداگانه تشكيل داد.[۹] خواجه اسحاق گفت: «ذهب عبداللّه»، يعنى عبداللّه از بيعت ما بيرون رفت، به همین دلیل آن فرقه معروف به ذهبى شدند. [۱۰]
اقطاب
فطبهای اخير اين سلسله پرويز خان سلماسى، ميرزا احمد نايب الاياله تبريزى و حب حيدر بودند و شيخ فعلی آنها گنجوى تبريزى است.[۱۱]
محمد علی مؤذن
نجیب الدین رضا تبریزی
سید قطب الدین محمد نیریزی،
آقا میرزا ابوالقاسم راز شیرازی
عبدالحمید گنجویان
مراسم خانقاهی
پانویس
- ↑ سجادی، فرهنگ معارف اسلامى،۱۳۷۳ش، ج۲، ص۸۹۲.
- ↑ مادلونگ، فرقههاى اسلامى، ۱۳۸۱ش، ص۹۱.
- ↑ دائرة المعارف تشیع، ج8، ص70
- ↑ مشکور، محمدجواد، فرهنگ فرق اسلامى، ۱۳۷۲ش، ص۱۹۸.
- ↑ مشکور، محمدجواد، فرهنگ فرق اسلامى، ۱۳۷۲ش، ص۱۹۸.
- ↑ مادلونگ، فرقههاى اسلامى، ۱۳۸۱ش، ص۹۱.
- ↑ مشکور، محمدجواد، فرهنگ فرق اسلامى، ۱۳۷۲ش، ص۱۹۸.
- ↑ دائرة المعارف الاسلامیة، ج15، ص181
- ↑ سجادی، فرهنگ معارف اسلامى،۱۳۷۳ش، ج۲، ص۸۹۲.
- ↑ مشکور، محمدجواد، فرهنگ فرق اسلامى، ۱۳۷۲ش، ص۱۹۸.
- ↑ مشکور، فرهنگ فرق اسلامى، ۱۳۷۲ش، ص۱۹۸.
منابع
- مادلونگ، فرقههاى اسلامى، ترجمه ابوالقاسم سرى، تهران، ناشر: انتشارات اساطير، چاپ دوم، ۱۳۸۱ش.
- سجادى، سيد جعفر، فرهنگ معارف اسلامى، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ: سوم، 1373 ش.
- مشکور، محمد جواد، فرهنگ فرق اسلامى، مشهد، ناشر: آستان قدس رضوى، چاپ: دوم، ۱۳۷۲ش.
- حاجتی شورکی،سیدمحمد، صانعی،مرتضی، «معرفی فرقه ذهبیه و نقد و بررسی برخی باورهای آن»، در مجله معرفت، شماره ۱۹۳، دیماه ۱۳۹۳ش.