کاربر:Salvand/تمرین: تفاوت میان نسخهها
imported>Salvand جزبدون خلاصۀ ویرایش |
imported>Salvand |
||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
از کلام فتال نیشابوری (م۵۰۸ق) در روضة الواعظین،<ref>فتال نیشابوری، روضة الواعظین، ص۱۷۷.</ref> شیخ طبرسی در اعلام الوری،<ref>ج۱، ص۴۴۵.</ref> و نقل سیدمرتضی عسکری<ref>ر.ک: ج۳َ ص۵۷.</ref> از ابن کثیر (م۷۷۴ ق) و دیگر محدثان و مورخان<ref>ر.ک: علامه مجلسی، بحارالانوار، ج۴۵، ص۹۹. بحرانی، کتاب العوالم الامام الحسین (ع)، ص۲۱۳. قندوزی، ینابیع الموده، ج۳، ص۵۹.</ref> نیز فهمیده میشود امام حسین(ع) حج خود را ناتمام گذاشته است. | از کلام فتال نیشابوری (م۵۰۸ق) در روضة الواعظین،<ref>فتال نیشابوری، روضة الواعظین، ص۱۷۷.</ref> شیخ طبرسی در اعلام الوری،<ref>ج۱، ص۴۴۵.</ref> و نقل سیدمرتضی عسکری<ref>ر.ک: ج۳َ ص۵۷.</ref> از ابن کثیر (م۷۷۴ ق) و دیگر محدثان و مورخان<ref>ر.ک: علامه مجلسی، بحارالانوار، ج۴۵، ص۹۹. بحرانی، کتاب العوالم الامام الحسین (ع)، ص۲۱۳. قندوزی، ینابیع الموده، ج۳، ص۵۹.</ref> نیز فهمیده میشود امام حسین(ع) حج خود را ناتمام گذاشته است. | ||
== | ==نظر صحیح== | ||
برخلاف نظر مشهور باید گفت امام حسین(ع) برای عمره تمتع محرم نشد و عمره تمتعش را به عمره مفرده تبدیل نکرد، بلکه امام(ع) با عمره مفرده وارد مکه شد و با طواف وداع یا عمره مفرده ماه ذی الحجه بدون تبدیل نیت از مکه خارج شد. | برخلاف نظر مشهور باید گفت امام حسین(ع) برای عمره تمتع محرم نشد و عمره تمتعش را به عمره مفرده تبدیل نکرد، بلکه امام(ع) با عمره مفرده وارد مکه شد و با طواف وداع یا عمره مفرده ماه ذی الحجه بدون تبدیل نیت از مکه خارج شد. | ||
نسخهٔ ۲۵ اکتبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۲:۳۲
حج ناتمام
حج ناتمام، اشاره دارد به آخرین حج امام حسین(ع) پیش از واقعه کربلا. در نقلهای تاریخی آمده است امام به دلیل اینکه به دست یاران یزید دستگیر نشود، حج خود را ناتمام گذاشت و نیّتش را از عمره تمتع به عمره مفرده برگرداند و در روز ترویه (هشتم ذی الحجه) مکه را به سوی کوفه ترک گفت؛ اما گفته شده امام از همان ابتدا نیت عمره مفرده داشته و حجی انجام نداده تا آن را ناتمام بگذارد؛ چراکه قربانی نکرده و از میقات پنجگانه احرام نبسته و از پیش برای رفتن آماده بوده است.
قول مشهور
شیخ مفید (م ۴۱۳ق) در کتاب الارشاد مینویسد: «وقتی امام حسین(ع) تصمیم گرفت به عراق برود، خانه خدا را طواف کرد و بین صفا و مروه سعی نمود و از احرام خود خارج شد و آن را عمره قرار داد؛ زیرا با دستگیرشدن در بین مناسک نمیتوانست اعمال حج را به پایان برساند؛ چون میخواستند او را دستگیر کنند و نزد یزید بن معاویه ببرند؛ از این روی امام با خانواده خود و شیعیان همراهش از مکه خارج شدند».[۱]
از کلام فتال نیشابوری (م۵۰۸ق) در روضة الواعظین،[۲] شیخ طبرسی در اعلام الوری،[۳] و نقل سیدمرتضی عسکری[۴] از ابن کثیر (م۷۷۴ ق) و دیگر محدثان و مورخان[۵] نیز فهمیده میشود امام حسین(ع) حج خود را ناتمام گذاشته است.
نظر صحیح
برخلاف نظر مشهور باید گفت امام حسین(ع) برای عمره تمتع محرم نشد و عمره تمتعش را به عمره مفرده تبدیل نکرد، بلکه امام(ع) با عمره مفرده وارد مکه شد و با طواف وداع یا عمره مفرده ماه ذی الحجه بدون تبدیل نیت از مکه خارج شد.
شواهد تاریخی
۱. امام حسین(ع) از ابتدا تصمیم داشت از مکه خارج شود و از شهادت خود در کربلا مطلع بود؛ چراکه پیش از حرکت از مدینه به سوی مکه، در عالم خواب از پیامبر اسلام شنیده بود: «ای حسین! گویا به همین زودی میبینم که در سرزمینی به نام کربلا کشته و ذبح میشوی.[۶]
۲. حرکت امام از مدینه به مکه، در ماههای عمره مفرده یعنی ماههای رجب و شعبان صورت گرفته است، نه در ماههای حج (شوال، ذی القعده و ذی الحجه).[۷]
۳. امام سه روز قبل از حرکت، با ابن عباس و محمد حنفیه و دیگران گفتگوهایی کرد و آنان اصرار میکردند امام از رفتن به عراق منصرف شود.[۸] آن حضرت به ابن عباس گفتند: «تصمیم گرفتهام در این یکی دو روز به جانب عراق حرکت کنم ان شاء الله».[۹] همچنین امام در روز هفتم یعنی یک روز قبل از حرکت گفتند: «من فردا صبح حرکت خواهم کرد ان شاء الله». از این گفتگو فهمیده میشود که امام خود را برای حج آماده نکرده است، بلکه مقدمات سفر به عراق را آماده کرده است.
۴. با توجه به روایت امام صادق(ع) ـ که در شواهد روایی خواهد آمد ـ امام قصد عمره تمتع نکرد؛ زیرا برای این کار باید به یکی از میقاتهای پنجگانه میرفت و احرام میبست نه در ادنی الحل[۱۰]. این مطلب یعنی حضور در مواقیت خمسه که فرسنگها از مکه فاصله دارد، برای امام نه در تاریخ آمده و نه در جوامع روایی ذکره شده است.
۵. حاجیای را که دشمن یا دیگری از حج وا داشته مصدود گویند. بنابر احکام حج، چنین فردی میتواند در همان محل ممنوعشده یک شتر یا گاو یا گوسفند قربانی کند و بعد از تقصیر از احرام خارج شود.[۱۱] اما درباره حج امام(ع) هیچ اشارهای به قربانیکردن نشده است تا قرینهای برای مصدود بودن باشد.
۶. گفتار ابومخنف که میگوید: «حسین بر گِرد خانه خدا و بین صفا و مروه طواف کرد و کمی از موی خود را چید و از عمره خود بیرون آمد. آنگاه به سوی کوفه روانه شد و ما همراه مردم به منا رو کردیم».[۱۲] در این سخن هیچ اشارهای به تبدیل حج به عمره مفرده نشده است.
شواهد روایی
۱. صحیحهٔ[۱۳] ابراهیم بن عمر الیمانی: از امام صادق(ع) درباره کسی سؤال شد که در ماههای حج، عمره مفرده بهجا آورده، سپس به شهر خود بازگشته است. امام فرمود: جایز است... حسین بن علی(ع) روز ترویه به سوی عراق رفت؛ در حالی که به عمره مفرده محرم شده بود.[۱۴]
۲. صحیحهٔ معاویة بن عمار: معاویة بن عمار گوید به امام صادق(ع) عرض کردم فرق عمره تمتع و مفرده چیست؟ امام فرمود: عمره تمتع با حج مرتبط است و کسی که عمره مفرده انجام میدهد هنگامی که آن را به پایان برساند، میتواند به هرجا که میخواهد برود و امام حسین(ع) در ذی الحجه عمره مفرده بهجا آورد، سپس در روز ترویه به عراق رفت... .[۱۵]
مضمون گفتار سیدمحسن حکیم در کتاب مستمسک العروه،[۱۶] آیت الله خویی در المعتمد،[۱۷] آیت الله گلپایگانی در کتاب تقریرات البیع[۱۸] و محقق نجفی در جواهر الکلام[۱۹] این است که از ظاهر این روایات معلوم میشود خارجشدن امام حسین(ع) از مکه به سوی عراق در روز ترویه از باب اضطرار نبوده است، بلکه امام عمره مفرده انجام داده است.
پیوند به بیرون
- منبع مقاله: «نقد و تحلیل رویکردهای حج امام حسین(ع)» اثر ابراهیم ابراهیمی.[۱]
پانویس
منابع
- ابومخنف، لوط بن یحیی، مقتل الحسین(ع)، قم، مطبعه العلمیه، ۱۳۹۸ق.
- بحرانی، عبدالله، کتاب العوالم الامام الحسین(ع)، قم، مدرسه امام مهدی مطبعه امیر، [بیتا].
- حکیم، سیدمحسن، مستمسک العروة، قم، نشر مکتبة السید مرعشی، ۱۴۰۴ق.
- خمینی، روحالله، تحریر الوسیله، قم، مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلی، ۱۳۶۹ق.
- خمینی، روحالله، مناسک حج با حواشی مراجغ معظم تقلید، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج، ۱۳۸۲.
- خویی، سیدابوالقاسم، المعتمد، کتاب الحج، اصدار الثالث للگلبایگانی.
- دینوری، احمد بن داوود، الاخبار الطوال، قم، منشورات شریف رضی، ۱۳۶۸ق.
- شریف قرشی، باقر، حیاة الامام الحسین(ع)، نجف اشرف، مطبعه الآداب، ۱۳۳۴ق.
- طبرسی، فضل بن حسن، إعلام الوری بأعلام الهدی، قم، مؤسسه آل البیت، [بیتا].
- طوسی، شیخ محمد بن حسن، الاستبصار فیما اختلف من الاخبار، بیروت، دارالصعب ـ دارالتعارف، ۱۴۰۱ق.
- عسکری، سیدمرتضی، معالم المدرستین، بیروت، مؤسسه نعمان، ۱۴۰۱ق.
- قندوزی، سلیمان بن ابراهیم، ینابیع المودة لذوی القربی، دار الاسوه للطباعة و النشر.
- کلینی، ابی جعفر محمد بن یعقوب، الکافی، تصحیح علی اکبر غفاری، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
- گلپایگانی، سیدمحمدرضا، تقریرات البیع، اصدار الثالث للگلبایگانی.
- مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، مؤسسه وفاء، ۱۴۰۳ق.
- مفید، محمد بن نعمان، الارشاد، بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۹ق.
- نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۴۰۵ق.
آیات و اهل بیت
کتابهایی به آیاتی پرداخته اند که در شان ائمه نازل شدهاند.
- ↑ مفید، الارشاد، ج۲، ص۶۶.
- ↑ فتال نیشابوری، روضة الواعظین، ص۱۷۷.
- ↑ ج۱، ص۴۴۵.
- ↑ ر.ک: ج۳َ ص۵۷.
- ↑ ر.ک: علامه مجلسی، بحارالانوار، ج۴۵، ص۹۹. بحرانی، کتاب العوالم الامام الحسین (ع)، ص۲۱۳. قندوزی، ینابیع الموده، ج۳، ص۵۹.
- ↑ صدوق، ص۱۵۲؛ شریف قرشی، ص۲۵۹.
- ↑ ابومخنف، ص۶۲ـ۶۸.
- ↑ دینوری، ص۲۴۳ـ۲۴۵.
- ↑ ابومخنف، مقتل الحسین، ص۶۴.
- ↑ میقاتهای اهل مکه و نیز میقات عمره مفرده که عبارتاند از: تنعیم، حدیبیه، جعرانه.
- ↑ ر.ک: خمینی، تحریر الوسیله، ج۱، ص۴۵۸. همو، مناسک حج با حواشی مراجع معاصر، مسائل ۱۳۷۰ و ۱۳۷۲.
- ↑ ابومخنف، مقتل الحسین(ع)، ص۶۶.
- ↑ این روایت با دو سند آمده است: یکی طریق شیخ طوسی (در کتاب الاستبصار، ج۲، ص۳۲۷) است که از این طریق، روایت صحیح است. طریق دو، طریق شیخ کلینی (در کتاب الکافی، ج۴، ص۵۳۵) است که از یک جهت معتبر و از جهت دیگر صحیح است.
- ↑ أنه سئل عن رجل خرج فی أشهر الحج معتمراً هم خرج إلی بلاده؟ قال: لابأس وإن حج من عامه ذلک و أفرد الحج فلیس علیه دم، وإن الحسین بن علی (ع) خرج یوم الترویة إلی العراق و کان معتمرا (کلینی، ج۴، ص۵۴۵. طوسی، الاستبصار، ج۲، ص۳۲۷).
- ↑ قال قلت لابی عبدالله(ع): من أین افتق المتمتع و المعتمر؟ فقال: إن المتمتع مرتبط بالحج و المعتمر إذا فرغ منها ذهب حیث شاء و قد اعتمر الحسین(ع) فی ذی الحجه ثم راح یوم الترویة إلی العراق و الناس یروحون إلی منی، ولا بأس بالعمرة فی ذی الحجه لمن لایرید الحج (کلینی، ج۴، ص۵۳۵، طوسی، الاستبصار، ج۲، ص۳۲۸).
- ↑ ج۱۱، ص۱۹۲.
- ↑ ج۲، ص۲۳۶.
- ↑ ج۱، ص۳۵۵.
- ↑ ج۲۰، ص۴۶۱.