میزان الحکمه (کتاب): تفاوت میان نسخهها
imported>A.atashinsadaf جز ←ویژگیها |
imported>A.atashinsadaf جز ←ویژگیها |
||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
#این مجموعه از 564 عنوان، 4260 باب و 23030 حدیث تشکیل شده است. | #این مجموعه از 564 عنوان، 4260 باب و 23030 حدیث تشکیل شده است. | ||
#این اثر تنها یک مجموعه حدیثی اخلاقی نیست،بلکه هدف،نگاه جامع به معارف دینی است که فهم عمیق تعالیم الاهی را به ارمغان بیاورد. | |||
موضوعبندی متون اسلامی،اعم از قرآن و حدیث،در این مجموعه به صورت کاربردی و منطبق با نیازهای روز در زمینههای مختلف اعتقادی،اخلاقی،سیاسی،اقتصادی،فرهنگی،تاریخی و...است.البته ناظر به روایات فقهی نیست. | موضوعبندی متون اسلامی،اعم از قرآن و حدیث،در این مجموعه به صورت کاربردی و منطبق با نیازهای روز در زمینههای مختلف اعتقادی،اخلاقی،سیاسی،اقتصادی،فرهنگی،تاریخی و...است.البته ناظر به روایات فقهی نیست. | ||
#اگرچه به اسناد روایات پرداخته نشده،اما با بهرهگیری از تحلیل محتوایی احادیث و چینش احادیث مشابه و هم مضمون با قرآن و عقل و دیگر احادیث معتبر،تا حدود زیادی احادیث نامعتبر کنار گذارده شده است. | |||
#آیات و احادیث ذیل مدخلهای خاص گرد آمدهاند و به ترتیب الفبایی مدخلهای عربی چیده شدهاند. ذیل هر عنوان،ابتدا آیات مربوط آمده و پس از آن،احادیث منقول از پیامبر اعظم(ص)و اهل بیت گرامی ایشان تا امام مهدی(ع)به ترتیب آمدهاند،مگر احادیثی که درصدد تفسیر آیات قرآن هستند،بر همه روایات مقدم شدهاند.البته،گاه هماهنگی چند روایت در مضمون،موجب عدم رعایت این ترتیب شده است. | |||
#علاوه بر جمعآوری احادیث،هر جا نیاز به تصحیح متون بوده،انجام شده و نیز واژههای دشوار در پاورقی توضیح داده شدهاند. | |||
همچنین گاهی جهت درک بهتر حدیث،افزودن کلمه یا توضیحی مناسب تشخیص داده شده است.جهت رعایت امانت،این قبیل توضیحات در کروشه آمده است. | همچنین گاهی جهت درک بهتر حدیث،افزودن کلمه یا توضیحی مناسب تشخیص داده شده است.جهت رعایت امانت،این قبیل توضیحات در کروشه آمده است. | ||
#تلاش شده از تکرار احادیث و تداخل عناوین،حتی المقدور خودداری شود. | |||
#متن عربی آیات و روایات با اعرابگذاری در سمت راست صفحه آمده و ترجمه آنها در صفحه روبهرو است. | |||
#معیار گزینش یک حدیث از میان احادیث متعدد،رسایی و فراگیری آن بوده است،هرچند از منبعی ضعیفتر باشد.در صورت تشابه احادیث،متن معتبرترین منبع،مقدم داشته شده است. | |||
#اگر حدیثی،هم از پیامبر(ص)و هم از یکی از اهل بیت(ع)روایت شده سخن پیامبر(ص)در متن آمده و در پاورقی به روایت دیگر اشاره شده است. | |||
#اصطلاح حدیث،فقط بر متن حاکی از قول و فعل و تقریر معصوم(ع)اطلاق میشود.لذا متون منقول از صحابیان و راویان ذکر نشده است،مگر در موارد خاصی،از جمله اینکه متن،در منابع متعدد آمده و در بعضی از این منابع،به معصوم اسناد داده شده و در بعضی دیگر،اسناد داده نشده باشد، در چنین مواردی،اگر منابع حدیث اندک باشد،آن متن استخراج شده و در ادامه آن،این عبارت آمده است:«من دون اسناد إلی المعصوم؛بدون اسناد به معصوم». | |||
#کتاب بحار الأنوار از مجموعههای روایی شیعی و کتاب کنز العمال از مجموعههای روایی اهل سنّت به شمار میروند.لذا سعی شده پس از ذکر منبع هر حدیث،نام این دو کتاب آورده شده تا کار مراجعهکنندگان آسان گردد. | |||
#سعی شده متن احادیث از کتابهای واسطه استخراج نشوند(به استثنای بحار و کنز العمال) مگر در مواردی دست نیافتن به منبعی که واسطه از آن نقل کرده است.در این صورت نام کتاب واسطه ذکر و نام منبع اصلی در کنار آن میآید.مثلا«مستدرک الوسائل:...به نقل از العتیق غروی». | |||
#تنظیم منابع و پاورقیها براساس میزان اعتبار است و منابع ضعیف بر قوی مقدم نشدهاند، مگر در موارد خاص. | |||
#از اقدامات درخور توجه در این مجموعه،جدا کردن منابع شیعی و اهل سنّت در پاورقی است. به این صورت که مثلا،منابع شیعی در ابتدا آمدهاند و میان آنها ویرگول قرار دارد و پس از اتمام آنها نقطه ویرگول گذاشته شده و بعد منابع اهل سنّت میآیند و در میان آنها ویرگول گذارده شده است. | |||
#در احادیث مشابه و هممعنا،اختلاف جزئی میان آنها فراوان دیده میشود،به گونهای که در این موارد نه میتوان آنها را تکرار کرد و نه میتوان یک متن را آورد و منابع دیگر را نیز ذکر کرد.روش کتاب هنگام برخورد با مواردی از این دست،آن است که در صورت امکان اختلاف الفاظ در پاورقی ذکر شده و الا با تعابیری مثل«نحوه»به اختلاف اشاره شده است.البته،اگر اختلاف تنها در برخی الفاظ بوده و این اختلاف هیچ لطمهای به معنا نزند،از ذکر اختلاف صرف نظر شده است.اگر متن انتخاب شده با آنچه در منابع دیگر آمده اختلاف زیاد داشته باشد،با تعبیر«ر.کـ:»خواننده به منبع مربوط ارجاع داده شده است. | |||
#فهرست اجمالی در ابتدای هر جلد آمده و در انتها،این فهرستها درج شدهاند:آیات، اشخاص،گروهها،مکانها،زمانها،منابع مآخذ،فهرست تفصیلی. | |||
مدخلهای جلد اول ار«ایثار»شروع و به«آخرت»ختم میشود و همانطور مدخلهای اصلی جلد دوم عبارت است از:برادری،ادب،اذان.جلد سوم،مدخلهای آزاررسانی،تاریخ،زمین،الگو،مساوات را در بردارد. | مدخلهای جلد اول ار«ایثار»شروع و به«آخرت»ختم میشود و همانطور مدخلهای اصلی جلد دوم عبارت است از:برادری،ادب،اذان.جلد سوم،مدخلهای آزاررسانی،تاریخ،زمین،الگو،مساوات را در بردارد. | ||
#در ابتدای هر مدخل اصلی،ذیل«درآمد»به توضیح معانی لغوی و اصطلاحی آن عنوان پرداخته شده و سپس کلیاتی در مورد مدخل و جمعبندی احادیث در آن موضوع آمده است.به عنوان نمونه در درآمد بخش اول که به«ایثار»اختصاص دارد،این عناوین به چشم میخورد: | |||
ایثار در لغت،ایثار در قرآن و حدیث،ارزش ایثار،انواع ایثار،عوامل ایثار،آثار ایثار و آداب ایثار. | ایثار در لغت،ایثار در قرآن و حدیث،ارزش ایثار،انواع ایثار،عوامل ایثار،آثار ایثار و آداب ایثار. | ||
نسخهٔ ۳ فوریهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۱۰:۳۵
 | این مقاله هماکنون در دست ویرایش است.
این برچسب در تاریخ ۲۵ ژانویه ۲۰۱۵ توسط [[کاربر:{{{کاربر}}}]] برای جلوگیری از تعارض ویرایشی اینجا گذاشته شده است. اگر بیش از پنج روز از آخرین ویرایش مقاله میگذرد میتوانید برچسب را بردارید. در غیر این صورت، شکیبایی کرده و تغییری در مقاله ایجاد نکنید. |
معرفی کتاب
میزان الحکمة دانشنامه حدیثی نوینی است که به کوشش محمد محمدی ری شهری گردآوری شده است.
ویژگیها
میزان الحکمة از چند ویژگی برخوردار است:
- هدف از ارائه چنین اثری، نگاه جامع به معارف دینی است که فهم عمیق تعالیم الهی را به دنبال دارد. این نگاه، محصول تفسیر هر آیه و یا روایت در منظومه هماهنگ گزارههای دینی است. میزان الحکمة با کنار هم نهادن اعضای هر خانواده مضمونی از احادیث، رسیدن به این هدف را تسهیل میکند.
- در این مجموعه تلاش شده تا موضوع بندی احادیث با دقت نظر انجام گیرد و از تکرار احادیث یا تداخل عناوین در حد امکان خودداری شود.
- میزان الحکمة ناظر به روایات فقهی نیست و به ذکر احادیثی که مضمون اخلاقی یا اجتماعی دارند و یا مرتبط با مسائل فکری و اعتقادیاند، میپردازد.
- مؤلف در تنظیم این اثر از مصادر روایی شیعه و اهل سنت سود جسته و پیش از بیان روایات معصومان در هر موضوع، نخست آیات مربوط به آن را آورده است.
- این مجموعه از 564 عنوان، 4260 باب و 23030 حدیث تشکیل شده است.
- این اثر تنها یک مجموعه حدیثی اخلاقی نیست،بلکه هدف،نگاه جامع به معارف دینی است که فهم عمیق تعالیم الاهی را به ارمغان بیاورد.
موضوعبندی متون اسلامی،اعم از قرآن و حدیث،در این مجموعه به صورت کاربردی و منطبق با نیازهای روز در زمینههای مختلف اعتقادی،اخلاقی،سیاسی،اقتصادی،فرهنگی،تاریخی و...است.البته ناظر به روایات فقهی نیست.
- اگرچه به اسناد روایات پرداخته نشده،اما با بهرهگیری از تحلیل محتوایی احادیث و چینش احادیث مشابه و هم مضمون با قرآن و عقل و دیگر احادیث معتبر،تا حدود زیادی احادیث نامعتبر کنار گذارده شده است.
- آیات و احادیث ذیل مدخلهای خاص گرد آمدهاند و به ترتیب الفبایی مدخلهای عربی چیده شدهاند. ذیل هر عنوان،ابتدا آیات مربوط آمده و پس از آن،احادیث منقول از پیامبر اعظم(ص)و اهل بیت گرامی ایشان تا امام مهدی(ع)به ترتیب آمدهاند،مگر احادیثی که درصدد تفسیر آیات قرآن هستند،بر همه روایات مقدم شدهاند.البته،گاه هماهنگی چند روایت در مضمون،موجب عدم رعایت این ترتیب شده است.
- علاوه بر جمعآوری احادیث،هر جا نیاز به تصحیح متون بوده،انجام شده و نیز واژههای دشوار در پاورقی توضیح داده شدهاند.
همچنین گاهی جهت درک بهتر حدیث،افزودن کلمه یا توضیحی مناسب تشخیص داده شده است.جهت رعایت امانت،این قبیل توضیحات در کروشه آمده است.
- تلاش شده از تکرار احادیث و تداخل عناوین،حتی المقدور خودداری شود.
- متن عربی آیات و روایات با اعرابگذاری در سمت راست صفحه آمده و ترجمه آنها در صفحه روبهرو است.
- معیار گزینش یک حدیث از میان احادیث متعدد،رسایی و فراگیری آن بوده است،هرچند از منبعی ضعیفتر باشد.در صورت تشابه احادیث،متن معتبرترین منبع،مقدم داشته شده است.
- اگر حدیثی،هم از پیامبر(ص)و هم از یکی از اهل بیت(ع)روایت شده سخن پیامبر(ص)در متن آمده و در پاورقی به روایت دیگر اشاره شده است.
- اصطلاح حدیث،فقط بر متن حاکی از قول و فعل و تقریر معصوم(ع)اطلاق میشود.لذا متون منقول از صحابیان و راویان ذکر نشده است،مگر در موارد خاصی،از جمله اینکه متن،در منابع متعدد آمده و در بعضی از این منابع،به معصوم اسناد داده شده و در بعضی دیگر،اسناد داده نشده باشد، در چنین مواردی،اگر منابع حدیث اندک باشد،آن متن استخراج شده و در ادامه آن،این عبارت آمده است:«من دون اسناد إلی المعصوم؛بدون اسناد به معصوم».
- کتاب بحار الأنوار از مجموعههای روایی شیعی و کتاب کنز العمال از مجموعههای روایی اهل سنّت به شمار میروند.لذا سعی شده پس از ذکر منبع هر حدیث،نام این دو کتاب آورده شده تا کار مراجعهکنندگان آسان گردد.
- سعی شده متن احادیث از کتابهای واسطه استخراج نشوند(به استثنای بحار و کنز العمال) مگر در مواردی دست نیافتن به منبعی که واسطه از آن نقل کرده است.در این صورت نام کتاب واسطه ذکر و نام منبع اصلی در کنار آن میآید.مثلا«مستدرک الوسائل:...به نقل از العتیق غروی».
- تنظیم منابع و پاورقیها براساس میزان اعتبار است و منابع ضعیف بر قوی مقدم نشدهاند، مگر در موارد خاص.
- از اقدامات درخور توجه در این مجموعه،جدا کردن منابع شیعی و اهل سنّت در پاورقی است. به این صورت که مثلا،منابع شیعی در ابتدا آمدهاند و میان آنها ویرگول قرار دارد و پس از اتمام آنها نقطه ویرگول گذاشته شده و بعد منابع اهل سنّت میآیند و در میان آنها ویرگول گذارده شده است.
- در احادیث مشابه و هممعنا،اختلاف جزئی میان آنها فراوان دیده میشود،به گونهای که در این موارد نه میتوان آنها را تکرار کرد و نه میتوان یک متن را آورد و منابع دیگر را نیز ذکر کرد.روش کتاب هنگام برخورد با مواردی از این دست،آن است که در صورت امکان اختلاف الفاظ در پاورقی ذکر شده و الا با تعابیری مثل«نحوه»به اختلاف اشاره شده است.البته،اگر اختلاف تنها در برخی الفاظ بوده و این اختلاف هیچ لطمهای به معنا نزند،از ذکر اختلاف صرف نظر شده است.اگر متن انتخاب شده با آنچه در منابع دیگر آمده اختلاف زیاد داشته باشد،با تعبیر«ر.کـ:»خواننده به منبع مربوط ارجاع داده شده است.
- فهرست اجمالی در ابتدای هر جلد آمده و در انتها،این فهرستها درج شدهاند:آیات، اشخاص،گروهها،مکانها،زمانها،منابع مآخذ،فهرست تفصیلی.
مدخلهای جلد اول ار«ایثار»شروع و به«آخرت»ختم میشود و همانطور مدخلهای اصلی جلد دوم عبارت است از:برادری،ادب،اذان.جلد سوم،مدخلهای آزاررسانی،تاریخ،زمین،الگو،مساوات را در بردارد.
- در ابتدای هر مدخل اصلی،ذیل«درآمد»به توضیح معانی لغوی و اصطلاحی آن عنوان پرداخته شده و سپس کلیاتی در مورد مدخل و جمعبندی احادیث در آن موضوع آمده است.به عنوان نمونه در درآمد بخش اول که به«ایثار»اختصاص دارد،این عناوین به چشم میخورد:
ایثار در لغت،ایثار در قرآن و حدیث،ارزش ایثار،انواع ایثار،عوامل ایثار،آثار ایثار و آداب ایثار.
منبع: http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/473065
موضوعات مجلدات
موضوعات ارائه شده در هر جلد:[۱]
- جلد1: در این جلد مطالبی پیرامون ایثار،پاداش،اجل،آخرت،برادر و ادب و ...وجود دارد
- جلد2: در این جلد مطالبی پیرامون بینش،باطل،بغض و نفرت،زورگویی و سرکشی،گریستن،بلاغت و ...وجود دارد
- جلد3: در این جلد مطالبی پیرامون حج،حرمت حرم،حجت،حدیث،حدود و جنگ و ...وجود دارد
- جلد4: در این جلد مطالبی پیرامون اخلاق ، خوشخویی، بدخویی، شراب، خمس، گمنامی، ترس و خیانت و ... وجود دارد
- جلد5: در این جلد مطالبی پیرامون برگشتن از دین،روزی،روستا،فرستاده،رشوه،شیرخوارگی کودک و خرسندی و ...وجود دارد
- جلد6: در این جلد مطالبی پیرامون مسکن،جنگ افزار،سلطان،اسلام،نامها،سنت خدا،شب زنده داری و سرور و ...وجود دارد
- جلد7: در این جلد مطالبی پیرامون صدقه ،صراط،خردسالی،دست دادن و نماز و ...وجود دارد
- جلد8: در این جلد مطالبی پیرامون پوزش خواهی،زبان عربی،معراج،آبرو و شناخت و ...وجود دارد
- جلد9: در این جلد مطالبی پیرامون تشویق به کار،نامه عمل،آداب عمل،پیمان،معاد و زمین لرزه و ...وجود دارد
- جلد10: در این جلد مطالبی پیرامون گشایش،شادی،ایرانیان،روشن بینی،فرایض و فراغت و...وجود دارد
- جلد11: در این جلد مطالبی پیرامون تکبر،کتاب و نوشته،راز داری،دروغ،بزرگواری و کسب و...وجود دارد
- جلد12: در این جلد مطالبی پیرامون بر حذر داشتن از چاپلوسی،فرمانروا،آفرینش فرشتگان،ملکوت ،مرگ و ثروت زیاد و...وجود دارد
- جلد13: در این جلد مطالبی پیرامون خاتم پیامبران،اختر شناسی،مناجات،علم نحو،نذر و نصیحت و خیرخواهی و...وجود دارد
- جلد14: در این جلد مطالبی پیرامون هدیه،پیری،نابودی،همت،امانت،حرث ،پارسایی و هوس و...وجود دارد
- جلد15*:
ویرایشها و چاپهای مختلف
میزان الحکمة نخست به عربی و در 10 جلد به چاپ رسید. چاپ بعدی آن در چهار جلد همراه با یک جلد فهرست با اصطلاحات سودمندی عرضه شد و چاپ اخیر آن همراه ترجمه فارسی، به همت انتشارات مؤسسه فرهنگی دارالحدیث در پانزده جلد منتشر شده است.
استقبال زیاد از نخستین چاپ میزان الحکمة، نویسنده را بر آن داشت تا با همکاری چند تن از محققان، اقدام به تکمیل آن نماید و تاکنون هم به صورتهای گوناگون چاپ و نشر یافته که مشخصات کتابشناختی آنها را به ترتیب تاریخ نشر،ذکر میشود:
- میزان الحکمة،قم،دفتر تبلیغات اسلامی،چاپ اول،1362-1363 ش،10 ج،رقعی.
- میزان الحکمة،ویراش جدید،قم،دار الحدیث،چاپ اول،1375 ش،5 ج،وزیری.(جلد پنجم فهارس است)سال 1419 ق،چاپ افست آن با اوراق کمتر در بیروت در 9 و 12 جلد بهطور جداگانه چاپ و منتشر شد.
- میزان الحکمة با ترجمه فارسی،ترجمهء حمید رضا شیخی،قم،دار الحدیث،چاپ اول،1377- 1378 ش،15 ج،وزیری.(جلد پانزدهم فهارس است)این چاپ همراه با ویرایش سوم متن عربی است.
- میزان الحکمة،ترجمهء محمّد علی فاضل،لاهور،مصباح الهدی،چاپ اول،1426 ق،وزیری. متن عربی همراه با ترجمهء اردو است.
- منتخب میزان الحکمة،تلخیص سیّد حمید حسینی،قم،دار الحدیث،چاپ اول،1422 ق،1 ج،وزیری.
- منتخب میزان الحکمة با ترجمهء فارسی،تلخیص سیّد حمید حسینی،ترجمهء حمید رضا شیخی، قم،دار الحدیث،چاپ اول،1381 ش،2 ج،وزیری.این مجموعه در یک جلد رحلی نیز به چاپ رسیده است.
- گزیده میزان الحکمة،تلخیص سیّد حمید حسینی،ترجمهء حمید رضا شیخی،قم،دار الحدیث، چاپ اول،1381 ش،1 ج،وزیری.بدون متن عربی است.
- موسوعة میزان الحکمة،قم،دار الحدیث،چاپ اول،1383 ش،وزیری.تاکنون جلد نخست این اثر چاپ شده است و پیشبینی میشود به پنجاه جلد برسد.
- دانشنامهء میزان الحکمة،ترجمهء حمید رضا شیخی،قم،دار الحدیث،چاپ اول،1384 ش،وزیری. این اثر در واقع همان موسوعة میزان الحکمة که همراه با ترجمه است تاکنون سه جلد آن چاپ و پیشبینی میشود حدودا به صد جلد برسد.