کاربر:M.r.seifi/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخهها
imported>M.r.seifi ←محتوا: . |
imported>M.r.seifi ←محتوا: . |
||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
آیه ۳۷ سوره بقره درباره آموزش توبه توسط خداوند به آدم (ع) است. بعد از آنکه ابلیس حضرت آدم را فریب داد، خداوند دستور خروج او را از بهشت صادر کرد. آدم متوجه شد که چه ستمی بر خود روا نموده است و آن محیط پر نعمت را ترک و وارد محیط مشقت بار زمین شده است. در این زمان آدم به فکر جبران خطای خود افتاد. و خداوند نیز طریقه بازگشت به سوی خود را به آدم آموخت.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱، ص۱۹۵-۱۹۶.</ref> به باور مفسران شیعه، آدم در حقیقت کار حرامی انجام نداد؛ بلکه ترک اولی انجام داد و همین ترک اولی نسبت به او عصیان محسوب میشود.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱، ص۱۹۷.</ref> گناهی که حضرت آدم از آن توبه کرد، نزدیک شدن به درخت ممنوعه بود و اگر آدم این گناه را مرتکب نمیشد، لذت توبه را درک نمیکرد و بدون مواجهه با رنج و زحمت مادی، ارزش راحتی در جوار خداوند را درک نمیکرد.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۱</ref> | آیه ۳۷ سوره بقره درباره آموزش توبه توسط خداوند به آدم (ع) است. بعد از آنکه ابلیس حضرت آدم را فریب داد، خداوند دستور خروج او را از بهشت صادر کرد. آدم متوجه شد که چه ستمی بر خود روا نموده است و آن محیط پر نعمت را ترک و وارد محیط مشقت بار زمین شده است. در این زمان آدم به فکر جبران خطای خود افتاد. و خداوند نیز طریقه بازگشت به سوی خود را به آدم آموخت.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱، ص۱۹۵-۱۹۶.</ref> به باور مفسران شیعه، آدم در حقیقت کار حرامی انجام نداد؛ بلکه ترک اولی انجام داد و همین ترک اولی نسبت به او عصیان محسوب میشود.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱، ص۱۹۷.</ref> گناهی که حضرت آدم از آن توبه کرد، نزدیک شدن به درخت ممنوعه بود و اگر آدم این گناه را مرتکب نمیشد، لذت توبه را درک نمیکرد و بدون مواجهه با رنج و زحمت مادی، ارزش راحتی در جوار خداوند را درک نمیکرد.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۱</ref> | ||
خداوند در این آیه اشاره میکند که توبه را به انسان تلقین کرده است. تلقین به معنای آموزش و تعلیم است.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۱</ref> به اعتقاد علامه طباطبایی، از آنجا که خداوند به حضرت آدم توبه را آموزش داد، از این رو توبه از دو جهت لحاظ میشود؛ توبهای که از جانب خداوند است که پذیرنده توبه است و توبهای که از جانب انسان است که درخواست کننده توبه است.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۱ | خداوند در این آیه اشاره میکند که توبه را به انسان تلقین کرده است. تلقین به معنای آموزش و تعلیم است.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۱</ref> به اعتقاد علامه طباطبایی، از آنجا که خداوند به حضرت آدم توبه را آموزش داد، از این رو توبه از دو جهت لحاظ میشود؛ توبهای که از جانب خداوند است که پذیرنده توبه است و توبهای که از جانب انسان است که درخواست کننده توبه است.<ref>طباطبایی، المیزان، ج۱</ref> بنابراین توبه گاهی به معنای بازگشت از گناه است و آن در صورت است که که توبه به شخص گنهکار نسبت داده شود؛ و گاهی نیز به معنای بازگشت به رحمت است و آن در صورتی است که توبه به خداوند نسبت داده شود، یعنی رحمتی را که خداوند از بنده به خاطر گناه از او سلب کرده بود، به خاطر توبه او به او باز میگرداند. به همین جهت در انتهای آیه خداوند درباره خود واژه «توّاب» (بسیار بازگشت کننده به رحمت) به کار برده است.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱، ص۱۹۶.</ref> | ||
==مراد از کلمات== | ==مراد از کلمات== | ||
نسخهٔ ۳ نوامبر ۲۰۱۸، ساعت ۰۹:۲۸
آیه توبه آیه ۳۷ سوره بقره است.
متن و ترجمه
فَتَلَقَّىٰ آدَمُ مِن رَّبِّهِ كَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ ۚ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ ﴿٣٧﴾
سپس آدم از پروردگارش كلماتى را دريافت نمود؛ و [خدا] بر او ببخشود؛ آرى، او[ست كه] توبهپذيرِ مهربان است.[۱]
محتوا
آیه ۳۷ سوره بقره درباره آموزش توبه توسط خداوند به آدم (ع) است. بعد از آنکه ابلیس حضرت آدم را فریب داد، خداوند دستور خروج او را از بهشت صادر کرد. آدم متوجه شد که چه ستمی بر خود روا نموده است و آن محیط پر نعمت را ترک و وارد محیط مشقت بار زمین شده است. در این زمان آدم به فکر جبران خطای خود افتاد. و خداوند نیز طریقه بازگشت به سوی خود را به آدم آموخت.[۲] به باور مفسران شیعه، آدم در حقیقت کار حرامی انجام نداد؛ بلکه ترک اولی انجام داد و همین ترک اولی نسبت به او عصیان محسوب میشود.[۳] گناهی که حضرت آدم از آن توبه کرد، نزدیک شدن به درخت ممنوعه بود و اگر آدم این گناه را مرتکب نمیشد، لذت توبه را درک نمیکرد و بدون مواجهه با رنج و زحمت مادی، ارزش راحتی در جوار خداوند را درک نمیکرد.[۴]
خداوند در این آیه اشاره میکند که توبه را به انسان تلقین کرده است. تلقین به معنای آموزش و تعلیم است.[۵] به اعتقاد علامه طباطبایی، از آنجا که خداوند به حضرت آدم توبه را آموزش داد، از این رو توبه از دو جهت لحاظ میشود؛ توبهای که از جانب خداوند است که پذیرنده توبه است و توبهای که از جانب انسان است که درخواست کننده توبه است.[۶] بنابراین توبه گاهی به معنای بازگشت از گناه است و آن در صورت است که که توبه به شخص گنهکار نسبت داده شود؛ و گاهی نیز به معنای بازگشت به رحمت است و آن در صورتی است که توبه به خداوند نسبت داده شود، یعنی رحمتی را که خداوند از بنده به خاطر گناه از او سلب کرده بود، به خاطر توبه او به او باز میگرداند. به همین جهت در انتهای آیه خداوند درباره خود واژه «توّاب» (بسیار بازگشت کننده به رحمت) به کار برده است.[۷]
مراد از کلمات
از امام باقر (ع) نقل است که منظور از کلمات، این دعا و نیایش است:
اللّهم لا إله إلّا أنت، سبحانك و بحمدك، ربّ إنّى ظلمت نفسى فاغفر لى، إنّك خير الغافرين. اللّهم لا إله إلّا أنت، سبحانك و بحمدك، ربّ إنّى ظلمت نفسى فارحمنى إنّك خير الراحمين. اللّهم لا إله إلّا أنت، سبحانك و بحمدك، ربّ إنّى ظلمت نفسى فتب عَلىّ إنّك أنت التوّاب الرحيم. [۸]
منظور از کلمات در آیه مزبور، یعنی سخنانی که خدا برای توبه به حضرت آدم تعلیم داد.[۹] در تفسیر واژه «کلمات» بین مفسران اختلاف است. عدهای گفتهاند، منظور همان آیه ۲۳ سوره اعراف است.
در روایتی از امام باقر (ع) نقل شده است که منظور از کلماتی که خداوند به آدم آموخت، دعایی است که با این جمله شروع میشود: «اللهم لا اله الا انت، سبحانک و بحمدک ربّ إنّي ظلمت نفسی...»[۱۰]
در روایات فراوانی، از امامان شیعه نقل شده که منظور از تلقین کلمات، تعلیم اسمهای محمد، علی، فاطمه، حسن و حسین به آدم بوده است که آدم با توسل به این کلمات از خداوند تقاضای بخشش نموده است.[۱۱]
به اعتقاد نویسنده تفسیر نمونه، این تفسیرهای مختلفی که از واژه «کلمه» وارد شده است، هیچگونه منافاتی با هم ندارند. چرا که ممکن است همه این کلمات به آدم تعلیم داده شده باشد.[۱۲]
پانویس
- ↑ سوره بقره، آیه ۳۷.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱، ص۱۹۵-۱۹۶.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱، ص۱۹۷.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ج۱
- ↑ طباطبایی، المیزان، ج۱
- ↑ طباطبایی، المیزان، ج۱
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱، ص۱۹۶.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۰۸ق، ج۱، ص۲۰۰.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱، ص۱۹۷.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۰۸ق، ج۱، ص۲۰۰.
- ↑ سیوطی، درّ المنثور
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱، ص۱۹۹.
منابع
- قرآن کریم، ترجمه محمدمهدی فولادوند، تهران، دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی، ۱۳۷۹ش.
- طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن،
- مکارم سیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیة،
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت دار المعرفة، چاپ دوم، ۱۴۰۸ق.
- قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن، چاپ اول، ۱۳۸۸ش.