کاربر:Roohish/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخهها
جز ←تألیفات |
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
== میرزا محمد ارباب== | == میرزا محمد ارباب== | ||
نسخهٔ ۲۶ اکتبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۳:۱۵
میرزا محمد ارباب
آیهالله حاج میرزا محمد ارباب در سال 1273 هجری قمری در یک خانواده ی کشاورز در شهر قم چشم به دنیا گشود. پدرش مرحوم محمدتقی بیک ارباب، معروف به [ صفحه 6] ارباب جان بابا، از فضلا و ادیبان شهر قم در دوره ی ناصری می باشد. مرحوم میرزا علی اکبر فیض که یکی از فضلا و ادبای معاصر نامبرده بوده، در شرح حال وی می نویسد:«ارباب، داهیه الدهر، نابغه الزمان، طلیق اللسان، رشیق البنان، اللوذعی الألمعی، محمدتقی بیک، خلف الصدق، حسنعلی بیک که در قریحه ی نظم و سلیقه ی نثر و اثارت رأی و کفایت معضلات و کفالت امورات و خبرت در عمل فلاحت و دانایی به رساتیق و مزارع حومه ی ولایت و تنقیح حساب و تشخیص جمع و تلخیص فذلک دیوانی این شهر واحدی است بی ثانی:فتشت اهل دیاری لا اری احدا منهم یشا کله فی العقل و العلم در اواخر عمر اوقات را مصروف مراثی جناب سیدالشهداء، علیه آلاف من التحیه و الثناء نموده، کتابی در بحر تقارب وقایع شهادت آن شافع محشر را با اسلوب و طرز خوش که هم عوام بهره برند و هم خواص فایده گیرند در سمط بیان کشید. الحق سامعین را هنگام استماع:بعد از این از عوض اشک، دل آید بیرون آب در چشمه چو کم گشت گل آید بیرون عبدالله مستوفی در کتاب شرح زندگانی من مفصلا از نامبرده یاد نموده است؛ من جمله می نویسد در نویسندگی و اسلوب خط سبک قائم مقام را پیروی می کرد، هم ساده و روان، هم ادیبانه و سهل و ممتنع، چیز می نوشت. و نیز می نویسد: ممکن است امروز مطلعی مانند او در زراعت و کارهای مربوط به آن یافت شود، و همچنین ممکن است ادیب و نویسنده ای مثل او باشد. ولی من در مدت عمر خود شخصی به این جامعی هیچ ندیده ام. جاج میرزا محمد مجتهد پسرش هم ملای جامع خوش محضر تام العیاری بود که در عالم خود هیچ دست کمی از پدرش نداشت».محقق دانشمند آقای شیخ محمد رازی در صفحه ی 220 کتاب آثار الحجه، شرح حال آیهالله ارباب را چنین بیان می کند:«مرحوم حجه الاسلام و المسلمین آقای حاج میرزا محمد ارباب از اعاظم علمای قم و اکابر فقها و ادبای آن سامان و والد معظم مرحوم حجه الاسلام و المسلمین میرزا محمدتقی اشراقی خطیب فحل و واعظ شهیر و نادر دوران در فن خطابه و سخنوری و برادران حاضر ایشان می باشد. دارای مقام علم و عمل و تقوا و ورع و صاحب مکنت بوده و در تشکیل و تأسیس این دانشگاه روحانی با مرحوم آیهالله حایری همکاری شایانی نمود، و حقا می توان گفت از کسانی است که در این مؤسسه ی دینی (مقصود نگارنده مدرسه و حوزه ی علمیه ی فیضیه ی [ صفحه 7] قم است) تا قیامت سهم بسزایی داشته و دارد، و در فوت ایشان آیهالله العظمی حایری بسیار متأثر و نگران شده و در تسلیت مرحوم اشراقی و برادران ایشان فرموده بودند: «نه تنها شما یتیم شدید، بلکه برادری هم از دست من رفته است». از مدرسین حوزه ی عملیه است و بسیاری از فضلا و اساتید قم و حوزه چون مرحوم آیهالله فیض و سایر علمای قم نزد ایشان تلمذ نموده اند. در سال 1341 هجری قمری از دنیا رحلت و در شیخان مدفون گردید. صاحب طبع سلیم و ذوق سرشاری بود، و از آثار ذوق فکر و طبع بکر ایشان است قصیده ای که در توسل به امام زمان اراحناله الفداء سروده است که مطلعش این است:چه خوش باشد که بعد از انتظاری به امیدی رسند امیدواران مؤلف کتاب تحفه الفاطمیین در جلد اول این کتاب درباره ی شخصیت ایشان می نویسد: مرحوم حاج میرزا محمد ارباب صاحب «الأربعین الحسینیه» از آیات الهیه و از براهین قاطعه ی طریقه ی حقه ی جعفریه در فقاهت و اجتهاد مقامی بسیار بلند و رتبه ای بس ارجمند داشت. به مقام بزرگواری و بسط ید و نفاذ حکم و قبول عامه که داشت کمتر کسی رسیده است. در حفظ و حمایت شریعت مصطفوی دقیقه ای فرو نگذاشت و در این باب اقدام و اهتمام او را دیگری نداشت. در اوایل جوانی از این بلده ی شریف رخت به عتبات عالیات کشید، در محضر حجه الاسلام حاج میرزا محمدحسن شیرازی استفاده و استفاضه نموده و عمده ی تلمذ وی در فقه و اصول در خدمت حاج میرزا حبیب الله رشتی و ملا کاظم خراسانی بوده تا آن که بعد از تحصیل و تکمیل علوم دینیه به قوه ی قدسیه ی اجتهاد فایز آمده و مجاز شده و به وطن مراجعت نموده، ریاستی عامه و شهرتی تامه پیدا کرد. صیت فقاهت و فضیلت او به همه جا رسیده، مقروع استماع خاص و عام گردیده، مجلس درس و افادت و افاضتش دایر و برقرار بود. منبری داشت شیرین و متین و محضری بس نمکین. در نهی از منکر و منع اهل فجور قلبی قوی داشت و در حفظ حدود شرعیه دقیقه ای فرو نگذاشت. مادام الحیوه به تدریس و ترویج و افاظت و امامت و حکومات شرعیه اشتغال داشت و ساحت مقدس آن بزرگوار به هیچ توهم مشوب نشده و دامن اصحاب و اتباعش هرگز به تهمتی نیالود، و جماعت علما در حضرت وی خویشتن را خرد می شمردند، و بزرگان دین و دنیا نام مبارکش را به حرمت تمام می بردند. از آثار ایشان است الأربعین الحسینیه، و فرزندان فاضل و دانشمندی - ایدهم الله تعالی - که سه نفر آنها به نام آقای محسن و آقای آقا سعید و آقای آقا محمد از فضلا و محصلین و اهل منبر قم، و فرزند ارشدشان مرحوم آمیرزا محمدباقر در تهران و پس از آن [ صفحه 8] مرحوم حجه الاسلام آمیرزا محمدتقی اشراقی که ترجمه اش گذشت - رحمه الله علیه -.نیز در کتاب شرح زندگانی میرزای شیرازی تألیف آقا بزرگ تهرانی که آقای حمید تیموری آن را به فارسی ترجمه نموده در بخش دست پروردگان میزاری شیرازی ذیل شماره ی 290 در صفحه ی 159 کتاب مزبور شرح حال مختصری از آیهالله ارباب دارد که عینا نقل می شود:290 - حاج میرزا محمد ارباب قمی سالیانی اندک با مولی حسین قمی و مولی عبدالله قمی در سامرا مشرف بوده، سپس با مولی عبدالله به نجف تشرف یافت و چند سال هم در آن اقامت داشت، سپس به قم بازگشت.هم اکنون از مروجین شرع و اهل تحقیق و تألیف می باشد. از کتاب های چاپ شده اش «الأربعین الحسینیه» می باشد که در سال 1328 هجری قمری به اسم متولی باشی سید محمدباقر فرزند سید حسینی از فرزندان حضرت سجاد (ع) نگاشته است. پدرش آقای محمدتقی ارباب عاملی الاصل (جبل عامل از نقاط لبنان) که مؤلف «شرح عینیه الحمیریه» و «شرح بیان شهید» می باشد.و نیز از خدمات برجسته ی نامبرده تصحیح و چاپ بحارالانوار علامه ی مجلسی - رحمه الله علیه - می باشد که به دقت و شایستگی کامل به وسیله ی چاپ کمپانی به زیور طبع آراسته گردیده است.مرحوم آیهالله حاج میرزا محمد ارباب در ماه جمادی الاولی سال 1341 هجری قمری در سن 68 سالگی به مرض ذات الریه در شهر قم در گذشت و مضجع مبارکش در قبرستان شیخان قم و در جوار علمای معظم قم چون مرحوم میرزا قمی و امثالهم قرار دارد.
محتوا
- مقدمة الكتاب
- باب في مجال وجوده من بدء خلق نوره (ع) الى بعد يوم الجزاء وفيه مقاصد
- باب في صفاته وأخلاقه وعباداته العامة المطلقة
- باب في خصائص صفاته واخلاقه وعباداته يوم عاشوراء
- باب في خصائصه من حيث الالطاف الالهية به والاحترامات الربانية له
- باب في بيان اللطف الرباني الخاص بالامام الحسين عليه السلام
- باب في خوصياته (ع) المتعلقة بالخشوع لتذكّره والرقة والبكاء عليه واقامة مجالس المآتم والرثاء
- باب في خصوصيات زيارته التي هي اعظم الوسائل الحسينية
- باب في خصائصه المتعلقة بالقرآن المجيد والكلام العزيز
- باب في خصوصياته المتعلقة ببيت الله الحرام
- باب في خصائصه مما يتعلق بأنبياء الله تعالى العظام
- باب في خصوصياته المتعلقة بافضل الانبياء
مقاله
مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی امیرالمؤمنین(ع) از مؤسسات پژوهشی شهر قم. این مؤسسه در سال 1367ش با هدف ایجاد ارتباط بین نسل حاضر و منابع روایی خصوصا نهج البلاغه ایجاد گردید تا با تحقیق و بررسی روایات به استخراج دانش های گوناگون و نیازمندی های امروز بپردازد.
تاریخچه
پیشینه مؤسسه به سال های قبل از انقلاب و همراهی محمد دشتی بنیان گذار آن با محمد مفتح در بحث وحدت حوزه و دانشگاه و آیت الله سبحانی در معرفی منابع روایی باز می گردد، تا اینکه در سال 1367ش به صورت رسمی فعالیت خود را آغاز کرد.
پانویس
اهداف
- آشنایی عموم جامعه با نهج البلاغه از طریق ترجمه روان و کتب آموزشی دیگر
- ایجاد ارتباط بین نسل امروز و معارف موجود در روایت اهل بیت.[۱]
ساختار و فعالیتها
مؤسسه تحقیقاتی امیرالمؤمنین در دو مجموعه شورا و گروههای پژوهشی فعالیت می کند که فعالیت های پژوهشی و آموزشی آنان در قالب کتب، مقالات، طرح ها، نرم افزارها و دوره های آموزشی نهج البلاغه است. ایجاد کتابخانه و آرشیو نشریات و پاسخگویی به شبهات پیرامون نهج البلاغه و حضرت علی از دیگر خدمات این مرکز است. [۲]
برخی فعالیت ها
- درس های آموزشی نهج البلاغه
- مجموعه بینش توحیدی
- مجموعه تاریخ سیاسی رهبران معصوم(ع)
- مجموعه روایی نهج الحیاة
- تهیه جزوه های مسابقاتی نهج البلاغه (چهل حدیث)
- پژوهش و تحقیق پیرامون سیره عملی حضرت امیرالمؤمنین(ع)
- مجموعه آشنایی با نهج البلاغه
- دائرة المعارف بزرگ نهج البلاغه
- پژوهش های هنری
- اخلاقی، تربیتی
- بررسی های موضوعی در نهج البلاغه.[۳]
دايرة المعارف قرآن كريم شامل اطلاعات پايه، معتبر و اصيل در باب علوم و معارف و اعلام قرآنى است كه به گونهاى آسانياب و روان در دسترس قرآنپژوهان واهل تحقيق و پژوهش مي باشد. از ويژگىهاى اين دايرة المعارف استوارى بر پايه نظام الفبايى در چينش مدخلها؛ استفاده از منابع اصيل و متقن و دست اول؛ ارائه همه آرا و مبانى اصلى در هر موضوع؛ برخوردارى از نظام ارجاع درون مقاله اى و برون مقاله اى و بهره ورى از نثر معيار مي باشد . 9 جلد نخست این اثر كه در اختيار كاربران قرار گرفته است حاوي مدخل" آب تا جمع قرآن " است که در بر دارنده بيش از 600 مدخل اصلي و ارجاعي ميباشد . کلیه مقالات دائره المعارف به صورت تمام متن در این پایگاه ارائه میشود. این دائرة المعارف توسط مركز فرهنگ و معارف قرآن تهیه و تدوین گشته و توسط انتشارات مؤسسه بوستان كتاب قم به چاپ رسیده است.
اهداف
مجموعه مقالات درباره مفاهیم و موضوعات قرآنی؛
قاموس ها و فرهنگ ها و واژه نامه قرآنی؛
مجموعه گفتارهای مربوط به قرآن و مطالعات قرآنی.
نگارش مقالات
1. در زبان مقالات، مهم ترین اصل پیروی از قواعد پذیرفته شده مکتوب یا عرفی در قلمرو دستور زبان، لغت، معانی و بیان و ساختار نوشته است.
2. در تنظیم ساختاری بدنه مقاله مهم ترین اصل آن است که چینش و نظم منطقی رعایت شود.
3. مقالات در قلمروهای موضوعی تنظیم می شوند؛ از قبیل: تاریخ و اعلام، فقه و حقوق، فلسفه و کلام، علوم قرآنی، معارف و مفاهیم قرآنی، ادیان و مانند آن. به همین سیاق، بخش های علمی متشکّل از زبدگان آن گرایش تشکیل می شود که مسئول صحّت و اتقان مقالات می باشند. در برابر هیأت علمی، که عالی ترین گروه تخصصی است و مسئولیت علمی دائرة المعارف را بر عهده دارد، اعضای بخش های علمی مدافع نظریات آن بخش خواهند بود.