کاربر:Roohish/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخهها
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
نسخهٔ ۱۰ اوت ۲۰۱۶، ساعت ۱۵:۱۰
مسجد الخضراء از مساجد قدیمی نجف واقع در صحن حرم امیرالمؤمنین و محل دفن سید ابوالقاسم خویی.
علت نام گذاری
دلیل شهرت مسجد به (الخضراء) معلوم نیست. شیخ جعفر محبوبه میگوید: (علت نام گذاری به این نام معلوم نیست, شاید بتوان کفت که این مسجد بعد از بنای عمارت حرم مطهر ساخته شد و مسجد (الحضرة) (حضرت) نام گرفت, بعدها این نام نزد مردم تغییر کرده و مسجد خضرة (الخضراء) نام گرفت
اینکه در آن فضای سبزی کشت شده بود و مسجد خضرة (سبزی) نام گرفت.
در جای دیگر ذکر شده که درویشی هندی گیاهان سبزی را در حیاط مسجد کاشت و از آن هنگام به این نام مشهور شد.
نظر سوم, نظر حاج حسین الشاگری است. وی میگوید:(این مسجد را الخضراء, خواهر عمران بن شاهین بنا نهاد.) آقای عبدالمطلب الخرسان میگوید حاج حسین الشاگری مأخذ این گفته را ذکر نکرده و خود آقای الخرسان جنین گفتهای را در هیچ مأخذی نیافته است. بنابراین (الخضراء) نام جدیدی است که مردم آن را نهادند و پیشتر مسجد الخضرة نام داشت. شیخ جعفر محبوبه میگوید که البراقی بانی این مسجد را علی بن مظفر النجار (صاحب رؤیا) میداند. علی بن مظفر در ارثی سهم داشت که به غصب از او گرفته شده بود. پس به زیارت بارگاه أمیرالمؤمنین آمد و از حضرت یاری طلبید و نذر کرد که اگر سهم خود را بازستاند مسجدی را بنا کند. علی بن مظفر بعد از مدتی سهم خود را پس گرفت اما نذر خود را فراموش کرد. شبی در خواب حضرت أمیر المؤمنین(ع) را میبیند که به او میفرماید : (یا علی یوفون بالنذر) (ای علی, نذر را ادا میکنند). وی در پاسخ عرض کرد: (حباً وکرامة یا أمیر المؤمنین) (نذرم را با عشق وکرامت أدا خواهم کرد) و مسجد را بنا نهاد. آقای الخرسان معتقد است که کرامت حضرت و رؤیای علی بن مظفر علت بنا نهادن مسجد الخضراء نمیباشد. زیرا آنطور که در کتاب الغارات و بحارالأنوار آمده در روایت واژۀ (مجلس) ذکر شده و شیخ جعفر محبوبه به اشتباه آن را (مسجد) آورده است.
در ماه رجب سال (۱۳۶۸هجری) حکومت وقت , ثلث مسجد را برای توسعه دادن خیابان محیط حرم مطهر ویران کرد و بسیاری از مغازهها و خانهها و آرامگاهها برای این توسعه سازی ویران گردید. دو گرمابه نیز که از قدیمیترین و بزرگترین گرمابههای شهر بودند در این توسعه سازی ویران شد. این دو گرمابه به علت نزدیکی به حرم مطهر حمام الحضرة (حضرت) نام داشتند.
بازسازی
آیة الله خوئی(قدس سره) دستور به بازسازی مسجد داد و عمل بازسازی تحت نظارت حجة الاسلام شهید شیخ میرزا أحمد الأنصاری به انجام رسید. حضرت آیة الله خوئی در این مسجد نماز جماعت را برپا مینمود و سخنرانیهای دروس حوزه علمیه را ایراد میکرد. در این مسجد صدها مجتهد دروس فقهی خود را نزد آیة الله خوئی گذراندند ودر بسیاری از نقاط جهان منتشر شدند. مراجع تقلید نجف أشرف و بعضی از مراجع تقلید قم مقدس نیز در این مسجد به تحصیل علم میپرداختند. آیة الله خوئی بعدها به علت بیماری تدریس را ترک کرد و داماد ایشان آیة الله سید نصرالله مستنبط جای تدریس را گرفت. بعد از درگذشت سید مستنبط, آیة الله خوئی, حضرت آیة الله سیستانی را بری تدریس و اقامۀ نماز جماعت گماشت. آیة الله سیستانی چندین سال در این مسجد به تدریس و اقامۀ نماز جماعت پرداخت تا اینکه سازمان اوقاف وابسته به رژیم بعث به بهانۀ ترمیم و بازسازی مسجد, آن را بست.
معماری
این مسجد دو در دارد. در داخلی که به صحن مطهر راه دارد و در ایوان سوم سمت شرقی , در جهت راست در مسلم بن عقیل, جنب آرامگاه آیة الله سید ابوالقاسم خوئی قرار دارد. این در، یک راهروی کوچک به آرامگاه آیة الله خوئی و از طرف دیگر به مسجد راه دارد. در دوم ضمن دیوار خارجی قرار دارد. بعد از در ورودی, حیاتی به مساحت (۱۸۷مترمربع) قراردارد که شامل وضو خانه و کفشداری بوده و در بالای آن طبقه دوم قرار دارد. سقف حیات به شکل مثلث بوده و از شیشه و چهارچوبهای آهنی ساخته شده است. در کنار حیاط، مسجد قرار دارد که (۱۶۶مترمربع) مساحت دارد. محراب مسجد با کتیبههای قرآنی و نقشهای اسلیمی تزیین شده و یکی از کتیبهها تاریخ (۱۳۸۵هجری) و (۱۳۸۶هجری) را نشان میدهد. در یکی از گوشههای محراب این جمله نوشته شده است : بازسازی مسجد الخضراء به دستور آیة الله العظمی امام سید أبوالقاسم موسوی خوئی اجرا گردید) در قسمت مقابل محراب این جمله نقش پسته است: بازسازی این مسجد مبارک به تلاش حجة الاسلام شهید أحمد الانصاری به سال ۱۳۸۵ هجری روی داد.) بین فاصلۀ دو پنجرۀ آرامگاه آیة الله خوئی, ابیات زیبایی از دکتر محمدحسین الصغیر بر روی کاشی کربلائی هفت رنگ نقش بسته و در آن ماده تاریخ رحلت آیة الله خوئی ذکر شده است: لما اصطفینا للهدی مضجعا وأصبح الخوئی فیهادفین ومن علی قد دنا موضعا وهکذا عاقبة المؤمنین نودی فاهتز لها مسمعا انا فتحنا لک فتحا مبین وأنشد التاریخ لما دعا أزلفت الجنة للمتقین بر روی سنگ نوشتۀ آرامگاه نیز این جمله نوشته شده است : (مرقد سیدالطائفة , أستاذ الفقهاء والمجتهدین, سماحة المغفور له السید أبوالقاسم الموسوی الخوئی(قدس سره) ۱۳۱۷ه ۱۴۱۳ه.)
بالای نمای خارجی آرامگاه کتیبۀ دیگری وجود دارد که این آیه بر آن نقش بسته است : (بسم الله الرحمن الرحیم.یرفع الله الذین آمنوا منکم والذین أوتوا العلم درجات. صدق الله العلی العظیم.)
بازگشایی
این مسجد که در توسط رژیم بعث بسته شده بود بعد از سقوط صدام، به دستور آیة الله سیستانی ترمیم گردید و در روز دوشنبه (۱جمادی الأول سال۱۴۲۷هجری) بازگشایی شد و در آن نماز جماعت به امامت سید حسن مرعشی اقامه شد.
مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی امیرالمؤمنین(ع) از مؤسسات پژوهشی شهر قم. این مؤسسه در سال 1367ش با هدف ایجاد ارتباط بین نسل حاضر و منابع روایی خصوصا نهج البلاغه ایجاد گردید تا با تحقیق و بررسی روایات به استخراج دانش های گوناگون و نیازمندی های امروز بپردازد.
تاریخچه
پیشینه مؤسسه به سال های قبل از انقلاب و همراهی محمد دشتی بنیان گذار آن با محمد مفتح در بحث وحدت حوزه و دانشگاه و آیت الله سبحانی در معرفی منابع روایی باز می گردد، تا اینکه در سال 1367ش به صورت رسمی فعالیت خود را آغاز کرد.
اهداف
- آشنایی عموم جامعه با نهج البلاغه از طریق ترجمه روان و کتب آموزشی دیگر
- ایجاد ارتباط بین نسل امروز و معارف موجود در روایت اهل بیت.[۱]
ساختار و فعالیتها
مؤسسه تحقیقاتی امیرالمؤمنین در دو مجموعه شورا و گروههای پژوهشی فعالیت می کند که فعالیت های پژوهشی و آموزشی آنان در قالب کتب، مقالات، طرح ها، نرم افزارها و دوره های آموزشی نهج البلاغه است. ایجاد کتابخانه و آرشیو نشریات و پاسخگویی به شبهات پیرامون نهج البلاغه و حضرت علی از دیگر خدمات این مرکز است. [۲]
برخی فعالیت ها
- درس های آموزشی نهج البلاغه
- مجموعه بینش توحیدی
- مجموعه تاریخ سیاسی رهبران معصوم(ع)
- مجموعه روایی نهج الحیاة
- تهیه جزوه های مسابقاتی نهج البلاغه (چهل حدیث)
- پژوهش و تحقیق پیرامون سیره عملی حضرت امیرالمؤمنین(ع)
- مجموعه آشنایی با نهج البلاغه
- دائرة المعارف بزرگ نهج البلاغه
- پژوهش های هنری
- اخلاقی، تربیتی
- بررسی های موضوعی در نهج البلاغه.[۳]
دايرة المعارف قرآن كريم شامل اطلاعات پايه، معتبر و اصيل در باب علوم و معارف و اعلام قرآنى است كه به گونهاى آسانياب و روان در دسترس قرآنپژوهان واهل تحقيق و پژوهش مي باشد. از ويژگىهاى اين دايرة المعارف استوارى بر پايه نظام الفبايى در چينش مدخلها؛ استفاده از منابع اصيل و متقن و دست اول؛ ارائه همه آرا و مبانى اصلى در هر موضوع؛ برخوردارى از نظام ارجاع درون مقاله اى و برون مقاله اى و بهره ورى از نثر معيار مي باشد . 9 جلد نخست این اثر كه در اختيار كاربران قرار گرفته است حاوي مدخل" آب تا جمع قرآن " است که در بر دارنده بيش از 600 مدخل اصلي و ارجاعي ميباشد . کلیه مقالات دائره المعارف به صورت تمام متن در این پایگاه ارائه میشود. این دائرة المعارف توسط مركز فرهنگ و معارف قرآن تهیه و تدوین گشته و توسط انتشارات مؤسسه بوستان كتاب قم به چاپ رسیده است.
اهداف
مجموعه مقالات درباره مفاهیم و موضوعات قرآنی؛
قاموس ها و فرهنگ ها و واژه نامه قرآنی؛
مجموعه گفتارهای مربوط به قرآن و مطالعات قرآنی.
نگارش مقالات
1. در زبان مقالات، مهم ترین اصل پیروی از قواعد پذیرفته شده مکتوب یا عرفی در قلمرو دستور زبان، لغت، معانی و بیان و ساختار نوشته است.
2. در تنظیم ساختاری بدنه مقاله مهم ترین اصل آن است که چینش و نظم منطقی رعایت شود.
3. مقالات در قلمروهای موضوعی تنظیم می شوند؛ از قبیل: تاریخ و اعلام، فقه و حقوق، فلسفه و کلام، علوم قرآنی، معارف و مفاهیم قرآنی، ادیان و مانند آن. به همین سیاق، بخش های علمی متشکّل از زبدگان آن گرایش تشکیل می شود که مسئول صحّت و اتقان مقالات می باشند. در برابر هیأت علمی، که عالی ترین گروه تخصصی است و مسئولیت علمی دائرة المعارف را بر عهده دارد، اعضای بخش های علمی مدافع نظریات آن بخش خواهند بود. سازمان وکالت و نقش آن در عصر ائمه کتابی به زبان فارسی نوشته محمد رضا جباری یکی از محققان حوزوی است. این کتاب در ۹ فصل به بررسی موضوع سازمان وکالت در عصر ائمه و وکلای ایشان پرداخته است.
مؤلف
محمدرضا جباری متولد سال ۱۳۴۴ش در شهر قم است. وی دارای تحصیلات حوزوی در سطح خارج و تحصیلات دانشگاهی کارشناسی ارشد تاریخ اسلام و دکترای علوم قرآن و حدیث است. جباری از اعضای هیأت علمی مؤسسه آموزشی - پژوهشی امام خمینی(ره) قم است.
نام کتاب
مؤلف درباره نام کتاب با عنوان «سازمان وکالت» به وکلای ائمه از زمان امام صادق(ع) اشاره کرده که مجموعهای متشکل و ارتباطی بودند و با رهبر سازمان که ائمه بودند ارتباط داشتند. امامان شیعه در این تشکیلات سازمانی وکلای برجستهای داشتند که «وکلای ارشد» بودند و در واقع معاونان ائمه(ع) در رهبری سازمان را ایفا کرده و بر عملکرد وکلای نواحی مختلف نظارت داشتند.[۴]
نقش سازمان وکالت از دیدگاه مؤلف
مؤلف، موضوع سازمان وکالت در عصر ائمه (ع) و معرفی وکلای آنان را از جمله مباحث اساسی و تعیینکننده در تحلیل و شناخت ابعاد گوناگون حیات ائمه و پیروان آنها میداند. وی مینویسد: امامان شیعه(ع) با لحاظ نمودن مقتضیات و ضرورتهای موجود، اقدام به ایجاد تشکیلاتی نمودند که با سهولت بیشتری بتوانند با شیعیانشان در دورترین نقاط عالم اسلامی مرتبط بوده و شیعیان نیز از طریق این شبکه ارتباطیِ مطمئن بتوانند نیازهای شرعی و دینی خود را مرتفع سازند. این تشکیلات که از نیمه دوم عصر امامت، یعنی از عصر امام صادق(ع) به بعد آغاز به کار نمود، رفته رفته دارای نظم و گستردگی و هماهنگی بیشتری شد تا آنجا که در بعضی اعصار همچون عصر امامین عسکریین(ع) و سپس در عصر غیبت، به اوج گسترش و انسجام رسید و غالب نقاط شیعهنشین آن زمان در عالم اسلامی را زیر پوشش قرار داد.[۵]
محتوای کتاب
کتاب سازمان وکالت در دو جلد و ۹ فصل تدوین یافته که هر کدام از فصلها شامل ابواب و بخشهای متفاوتی است:
- فصل اول: زمینهها و عوامل تشکیل و گسترش سازمان وکالت توسط امامان شیعه
- فصل دوم: محدوده زمانی و سیر فعالیت سازمان وکالت از آغاز تا انجام
- فصل سوم: قلمرو فعالیت سازمان وکالت
- فصل چهارم: ساختار و شیوه عملکرد سازمان وکالت
- فصل پنجم: وظائف و مسئولیتهای سازمان وکالت
- فصل ششم: ویژگیهای کارگزاران سازمان وکالت
- فصل هفتم: معرفی بابها و وکلای معصومین
- فصل هشتم: بررسی موارد انحراف و خیانت در سازمان وکالت
- فصل نهم: مدعیان دروغین وکالت.[۶]
منابع کتاب
مؤلف از ۱۱۸ کتاب عربی و فارسی و ۶ کتاب انگلیسی استفاده کرده است.[۷] وی در مقدمه اثر تصریح میکند منابع اصلی رجالی شیعه همچون رجال کشّی، رجال نجاشی، رجال و فهرست شیخ طوسی، رجال برقی و رجال ابن غضائری و منابع متأخر رجالی همچون رجال علامه حلّی و رجال ابن داود و جامع الرواة اردبیلی و رجال مامقانی و معجم رجال الحدیث آیت الله خویی را مورد بررسی قرار داده است.
همچنین منابع روایی و تاریخی مرتبط با موضوع نظیر اصول کافی (کتاب الحجّة) از کلینی، کمال الدین و تمام النعمة از شیخ صدوق، اثبات الوصیه از مسعودی، الارشاد از شیخ مفید، کتاب الغیبة از شیخ طوسی، مناقب آل ابی طالب از ابن شهر آشوب، اعلام الوری از طبرسی، کشف الغمة از علی بن عیسی اربلی، و الخرائج و الجرائح از قطب الدین راوندی از منابع دیگر مورد استفاده است.[۸]
پانویس
منابع
- جباری، محمدرضا، سازمان وکالت و نقش آن در عصر ائمة علیهم السلام، قم، مؤسسه آموزش پژوهشی امام خمینی، ۱۳۸۲ش.
- منتظر قائم، مهدی، پرتو (معرفی چند کتاب درباره شیعه)، شیعهشناسی، پاییز و زمستان ۱۳۸۲ - شماره ۳ و ۴.
مدرسه دارالشفاء از مدارس علوم دینی در قم. این مدرسه که به فیضیه متصل است در اوایل دوران قاجار تأسیس گردید و پس از پیروزی انقلاب اسلامی تخریب شد و مجددا بنا گردید. این مدرسه امروزه محل اسکان طلاب بوده و دارای 200 حجره، سالن اجتماعات، 16 مدرس است. مركز مديريت حوزه علمیه قم در اين مدرسه قرار دارد.
مدرسه دارالشفاء از مدارس علمیه و قدیمی قم
وضعیت امروزی
این مدرسه هماکنون با 240 حجره مورد استفاده اساتید، مسئولین حوزه و کارهای اداری طلاب و خوابگاهی است. همچنین سالن همایش ها با ظرفیت بالا و ساختمان اداری مركز مديريت حوزه علميه قم از دیگر بخش های مدرسه دارالشفاست.