کاربر:S.bahrami/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخهها
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
جزبدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
==اهمیت، فضیلت و جایگاه== | ==اهمیت، فضیلت و جایگاه== | ||
مهماننوازی از جمله سنتهای سفارش شدهای است که | مهماننوازی از جمله سنتهای سفارش شدهای است<ref>نراقی، معراج السعادة، ۱۳۸۶ش، ص۳۴۵.</ref> که حضرت ابراهیم(ع) توجه ویژهای بدان داشته است.<ref>فیض کاشانی، محجةالبیضاء، ج۳، ص۳۲.</ref> پیامبر اسلام(ص) مهمان را هدیهای از نزد خدا میداند که با آمدنش روزی خود را آورده و با رفتنش باعث مغفرت و آمرزش گناهان میشود. علامه مجلسی در بیان علاقهمند بودن علی بن ابیطالب(ع) به مهماننوازی بیان میکند که ایشان از اینکه هفت روز گذشت و مهمانی به خانه ایشان وارد نشد ناراحت و نگران بوده است. برپائی میهمانی از جمله آداب و رسومی است که در مناسبتهائی همچون عید غدیر، عید فطر و عید نوروز در برخی از کشورها همچون ایران مورد تأکید بوده است. از مهماننوازی مردم عراق در راهپیمائی اربعین نیز میتوان یاد کرد. در مراسماتی همچون جشن ازدواج، فرزنددار شدن و خانهدار شدن نیز برپائی میهمانی مورد توجه قرار گرفته است. در مذمت نپذیرفتن مهمان پیامبر فرمود: هر که میهمانی بر پا نمیکند خیری در او نیست.<ref>فیض کاشانی، محجةالبیضاء، ج۳، ص۳۲.</ref> | ||
{{جعبه نقل قول|عنوان=[[امام علی علیهالسلام|امام علی(ع)]] فرمود:| نقلقول = هر کس مهمانی را اکرام کند قطعاً هفتاد پیامبر را اکرام کرده است و هر کس درهمی برای مهمان هزینه کند همانند آن است که هزار هزار دینار در راه خدا انفاق کرده است.<ref>ارشاد القلوب، ت سلگی، ج۱، ص۳۷۱.</ref> | {{جعبه نقل قول|عنوان=[[امام علی علیهالسلام|امام علی(ع)]] فرمود:| نقلقول = هر کس مهمانی را اکرام کند قطعاً هفتاد پیامبر را اکرام کرده است و هر کس درهمی برای مهمان هزینه کند همانند آن است که هزار هزار دینار در راه خدا انفاق کرده است.<ref>ارشاد القلوب، ت سلگی، ج۱، ص۳۷۱.</ref> | ||
|عرض=200px}} | |عرض=200px}} | ||
==آداب | ==آداب== | ||
با توجه به روایات اسلامی و گفته برخی از مفسران قرآن کریم ذیل آیه ۲۴ سوره ذاریات و آیات بعد از آن، میزبان و مهمان برای برگزاری میهمانی بایستی آدابی را رعایت کنند: | |||
{{جعبه نقل قول|عنوان=[[امام صادق(ع)]] فرمود:| نقلقول =هر كه مؤمنى را اطعام كند تا سير شود، هيچ يك از مخلوق خدا اجر اخروى او را نداند، نه فرشته مقرب و نه پيغمبر مرسل جز خداوند پروردگار جهانيان، سپس فرمود: از اسباب آمرزش اطعام كردن مسلمان گرسنه است،.۲۶ <ref>کافی، ج۲، ص۳۱.</ref> | {{جعبه نقل قول|عنوان=[[امام صادق(ع)]] فرمود:| نقلقول =هر كه مؤمنى را اطعام كند تا سير شود، هيچ يك از مخلوق خدا اجر اخروى او را نداند، نه فرشته مقرب و نه پيغمبر مرسل جز خداوند پروردگار جهانيان، سپس فرمود: از اسباب آمرزش اطعام كردن مسلمان گرسنه است،.۲۶ <ref>کافی، ج۲، ص۳۱.</ref> | ||
|عرض=200px}} | |عرض=200px}} | ||
=== | ===آداب میزبانی=== | ||
*بهتر است پرهیزکاران را دعوت کند نه بدکاران را<ref>فیض کاشانی، محجةالبیضاء، ج۳، ص۳۳.</ref> | |||
*در دعوت کردن ترتیب را رعایت کند تا باعث ناراحتی دیگران نشود<ref>فیض کاشانی، محجةالبیضاء، ج۳، ص۳۴.</ref> | |||
*بستگان و خویشاوندان را نیز دعوت کند تا به تحکیم روابط خانوادگی و صلهرحم کمک کرده باشد.<ref>فیض کاشانی، محجةالبیضاء، ج۳، ص۳۳-۳۴.</ref> | |||
*اکرام و احترام به مهمان<ref>کلینی،الکافی، ج۶، ص۲۸۵.</ref> | *اکرام و احترام به مهمان<ref>کلینی،الکافی، ج۶، ص۲۸۵.</ref> | ||
*پرهیز از تکلّف<ref>قرب الاسناد، ص۷۵.</ref> و اسراف | *پرهیز از تکلّف<ref>قرب الاسناد، ص۷۵.+محجةالبیضاء ج۳ص۳۱</ref> و اسراف | ||
*خوشروئی و خوشاخلاقی با مهمان<ref>سفینةالبحار،ج۵،ص۲۷۰.</ref> | *خوشروئی و خوشاخلاقی با مهمان<ref>سفینةالبحار،ج۵،ص۲۷۰.</ref> | ||
*پرهیز از اختلاط مهمان با خانواده (در صورتی که مهمان نامحرم باشد) <ref>امالی مرتضی، ج۱، ص۲۰۸.</ref> | *پرهیز از اختلاط مهمان با خانواده (در صورتی که مهمان نامحرم باشد) <ref>امالی مرتضی، ج۱، ص۲۰۸.</ref> | ||
| خط ۳۱: | خط ۳۴: | ||
|عرض=200px}} | |عرض=200px}} | ||
=== | ===آداب مهمانی=== | ||
*مهمان با خوشروئی میهمانی را ترک کند هرچند در حق او کوتاهی شده باشد.<ref>فیض کاشانی، محجةالبیضاء، ج۳، ص۴۴.</ref> | |||
*سزاوار است با اجازه گرفتن از میزبان میهمانی را ترک کند<ref>فیض کاشانی، محجةالبیضاء، ج۳، ص۴۵.</ref> | |||
*مهمان وارد میشود سلام کند<ref>نور، ج۹، ص۲۵۳.</ref> | *مهمان وارد میشود سلام کند<ref>نور، ج۹، ص۲۵۳.</ref> | ||
*نشستن در جایگاهی که میزبان برای او مشخص میکند.<ref>بحار، ج۷۲، ص۴۵۱.</ref> | *نشستن در جایگاهی که میزبان برای او مشخص میکند.<ref>بحار، ج۷۲، ص۴۵۱.</ref> | ||
| خط ۳۸: | خط ۴۳: | ||
*غذائی که برای او آماده شده را بپذیرد و میل کند.<ref>نور، ج۹، ص۲۵۳.</ref> | *غذائی که برای او آماده شده را بپذیرد و میل کند.<ref>نور، ج۹، ص۲۵۳.</ref> | ||
*اگر مهمان خبر تلخ و شیرین دارد اول خبر شیرین را بدهد.<ref>نور، ج۹، ص۲۵۳.</ref> | *اگر مهمان خبر تلخ و شیرین دارد اول خبر شیرین را بدهد.<ref>نور، ج۹، ص۲۵۳.</ref> | ||
ملا احمد نراقی قصد تقرّب به خدا<ref>نراقی، معراج السعادة، ۱۳۸۶ش، ص۳۴۵.</ref> و اقتدا به سنت پیامبر اسلام(ص)<ref>نراقی، معراج السعادة، ۱۳۸۶ش، ص۳۴۵.</ref> و برحذر بودن از ریا و خودنمائی را از جمله آداب برگزاری میهمانی دانسته است.<ref>نراقی، معراج السعادة، ۱۳۸۶ش، ص۳۴۵.</ref> | |||
==احکام فقهی== | ==احکام فقهی== | ||
به گفته فقیهان شیعه، برگزاری مهمانی دارای احکام شرعی میباشد که برخی از آنها عبارت است از: | به گفته فقیهان شیعه، برگزاری مهمانی دارای احکام شرعی میباشد که برخی از آنها عبارت است از: | ||
*آیا مهمان میتواند به غیر از چیزی که در مقابل او گذاشتهاند دست درازی کند (سر یخچال برود، استفاده از امکانات خانه میزبان بدون اجازه او ....) | *آیا مهمان میتواند به غیر از چیزی که در مقابل او گذاشتهاند دست درازی کند (سر یخچال برود، استفاده از امکانات خانه میزبان بدون اجازه او ....) | ||
*اگر مهمان بداند آنچه که توسط میزبان برای او تدارک دیده شده است از مالی است که خمس آن پرداخت نشده است؛ به فتوای برخی از مراجع تقلید نمیتواند از آن استفاده کند.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120660/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%A6%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C_%D8%B3_/%D8%AC_4/%D8%AD%DA%A9%D9%85_%D8%AA%D8%B5%D8%B1%D9%81%D8%A7%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%84_%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C_%DA%A9%D9%87_%D8%AE%D9%85%D8%B3_%D9%86%D9%85%DB%8C%E2%80%8F_%D8%AF%D9%87%D9%86%D8%AF «پرتال امام خمینی»] | *اگر مهمان بداند آنچه که توسط میزبان برای او تدارک دیده شده است از مالی است که خمس آن پرداخت نشده است؛ به فتوای برخی از مراجع تقلید نمیتواند از آن استفاده کند.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/c78_120660/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%A6%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C_%D8%B3_/%D8%AC_4/%D8%AD%DA%A9%D9%85_%D8%AA%D8%B5%D8%B1%D9%81%D8%A7%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%84_%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C_%DA%A9%D9%87_%D8%AE%D9%85%D8%B3_%D9%86%D9%85%DB%8C%E2%80%8F_%D8%AF%D9%87%D9%86%D8%AF «پرتال امام خمینی»] | ||
نسخهٔ ۳۰ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۱۰
مهماننوازی/اهمیت و آداب مهمانی/ رویکرد شیعی مهماننوازی از جمله سنتهای سفارش شده در اسلام است
اهمیت، فضیلت و جایگاه
مهماننوازی از جمله سنتهای سفارش شدهای است[۱] که حضرت ابراهیم(ع) توجه ویژهای بدان داشته است.[۲] پیامبر اسلام(ص) مهمان را هدیهای از نزد خدا میداند که با آمدنش روزی خود را آورده و با رفتنش باعث مغفرت و آمرزش گناهان میشود. علامه مجلسی در بیان علاقهمند بودن علی بن ابیطالب(ع) به مهماننوازی بیان میکند که ایشان از اینکه هفت روز گذشت و مهمانی به خانه ایشان وارد نشد ناراحت و نگران بوده است. برپائی میهمانی از جمله آداب و رسومی است که در مناسبتهائی همچون عید غدیر، عید فطر و عید نوروز در برخی از کشورها همچون ایران مورد تأکید بوده است. از مهماننوازی مردم عراق در راهپیمائی اربعین نیز میتوان یاد کرد. در مراسماتی همچون جشن ازدواج، فرزنددار شدن و خانهدار شدن نیز برپائی میهمانی مورد توجه قرار گرفته است. در مذمت نپذیرفتن مهمان پیامبر فرمود: هر که میهمانی بر پا نمیکند خیری در او نیست.[۳]
امام علی(ع) فرمود:
هر کس مهمانی را اکرام کند قطعاً هفتاد پیامبر را اکرام کرده است و هر کس درهمی برای مهمان هزینه کند همانند آن است که هزار هزار دینار در راه خدا انفاق کرده است.[۴]
آداب
با توجه به روایات اسلامی و گفته برخی از مفسران قرآن کریم ذیل آیه ۲۴ سوره ذاریات و آیات بعد از آن، میزبان و مهمان برای برگزاری میهمانی بایستی آدابی را رعایت کنند:
امام صادق(ع) فرمود:
هر كه مؤمنى را اطعام كند تا سير شود، هيچ يك از مخلوق خدا اجر اخروى او را نداند، نه فرشته مقرب و نه پيغمبر مرسل جز خداوند پروردگار جهانيان، سپس فرمود: از اسباب آمرزش اطعام كردن مسلمان گرسنه است،.۲۶ [۵]
آداب میزبانی
- بهتر است پرهیزکاران را دعوت کند نه بدکاران را[۶]
- در دعوت کردن ترتیب را رعایت کند تا باعث ناراحتی دیگران نشود[۷]
- بستگان و خویشاوندان را نیز دعوت کند تا به تحکیم روابط خانوادگی و صلهرحم کمک کرده باشد.[۸]
- اکرام و احترام به مهمان[۹]
- پرهیز از تکلّف[۱۰] و اسراف
- خوشروئی و خوشاخلاقی با مهمان[۱۱]
- پرهیز از اختلاط مهمان با خانواده (در صورتی که مهمان نامحرم باشد) [۱۲]
- استقبال از مهمان و بدرقه او در زمان رفتن.[۱۳]
- از مهمان پرسیده نشود غذا خوردهای یا نه[۱۴]
- آماده کردن سریع غذا[۱۵]
- صاحب خانه به دور از چشم مهمان به سراغ تهیه غذا برود[۱۶]
- مهمان را سر سفره نبریم بلکه سفره را نزد مهمان پهن کنیم[۱۷]
- غذا در دسترس مهمان باشد.[۱۸]
- میزبان اولین نفر باشد که شروع به غذا خوردن میکند و آخرین نفر باشد که دست از غذا خوردن میکشد.[۱۹]
- مهیا کردن خلال دندان برای مهمان[۲۰]
- پرهیز از به کارگیری مهمان[۲۱]
- یادآوری اوقات نماز[۲۲]
امام علی(ع) فرمود:
«بخیل از غذای مردم نمیخورد تا از طعام او نخورند.۲۶ [۲۳]
آداب مهمانی
- مهمان با خوشروئی میهمانی را ترک کند هرچند در حق او کوتاهی شده باشد.[۲۴]
- سزاوار است با اجازه گرفتن از میزبان میهمانی را ترک کند[۲۵]
- مهمان وارد میشود سلام کند[۲۶]
- نشستن در جایگاهی که میزبان برای او مشخص میکند.[۲۷]
- کوتاه کردن زمان مهمانی که بیش از سه روز نباشد؛[۲۸]
- میزبان را نسبت به خواستههایش به زحمت نیدازد[۲۹]
- غذائی که برای او آماده شده را بپذیرد و میل کند.[۳۰]
- اگر مهمان خبر تلخ و شیرین دارد اول خبر شیرین را بدهد.[۳۱]
ملا احمد نراقی قصد تقرّب به خدا[۳۲] و اقتدا به سنت پیامبر اسلام(ص)[۳۳] و برحذر بودن از ریا و خودنمائی را از جمله آداب برگزاری میهمانی دانسته است.[۳۴]
احکام فقهی
به گفته فقیهان شیعه، برگزاری مهمانی دارای احکام شرعی میباشد که برخی از آنها عبارت است از:
- آیا مهمان میتواند به غیر از چیزی که در مقابل او گذاشتهاند دست درازی کند (سر یخچال برود، استفاده از امکانات خانه میزبان بدون اجازه او ....)
- اگر مهمان بداند آنچه که توسط میزبان برای او تدارک دیده شده است از مالی است که خمس آن پرداخت نشده است؛ به فتوای برخی از مراجع تقلید نمیتواند از آن استفاده کند.[۳۵]
- به فتوای فقیهان، زکات فطرهٔ مهمانی که پیش از غروب شب عید فطر، به خانه میزبان وارد شده است و نانخور او به حساب آید، برعهده میزبان است.[۳۶]
- به گفته صاحب وسائل الشیعه اگر مهمان از میزبان چیزی بدزدد دست او قطع نمیشود.[۳۷]
- برپائی میهمانی برای برگزاری مجلس حرام نباشد.[۳۸]
پانویس
- ↑ نراقی، معراج السعادة، ۱۳۸۶ش، ص۳۴۵.
- ↑ فیض کاشانی، محجةالبیضاء، ج۳، ص۳۲.
- ↑ فیض کاشانی، محجةالبیضاء، ج۳، ص۳۲.
- ↑ ارشاد القلوب، ت سلگی، ج۱، ص۳۷۱.
- ↑ کافی، ج۲، ص۳۱.
- ↑ فیض کاشانی، محجةالبیضاء، ج۳، ص۳۳.
- ↑ فیض کاشانی، محجةالبیضاء، ج۳، ص۳۴.
- ↑ فیض کاشانی، محجةالبیضاء، ج۳، ص۳۳-۳۴.
- ↑ کلینی،الکافی، ج۶، ص۲۸۵.
- ↑ قرب الاسناد، ص۷۵.+محجةالبیضاء ج۳ص۳۱
- ↑ سفینةالبحار،ج۵،ص۲۷۰.
- ↑ امالی مرتضی، ج۱، ص۲۰۸.
- ↑ وسائل، ج۲۴، ص۳۱۶.
- ↑ نور، ج۹، ص۲۵۳.
- ↑ سفینة البحار،ج۵، ص۱۸۰.+نمونه، ج۹، ص۱۶۹.
- ↑ نور، ج۹، ص۲۵۳.
- ↑ نور، ج۹، ص۲۵۳.
- ↑ نور، ج۹، ص۲۵۳.
- ↑ کلینی،الکافی، ج۶، ص۲۸۵.
- ↑ محاسن، ج۲، ص۵۶۴.
- ↑ کلینی،الکافی، ج۶، ص۲۸۳.
- ↑ مجموعه ورام، ج۱، ص۴۸.
- ↑ کافی
- ↑ فیض کاشانی، محجةالبیضاء، ج۳، ص۴۴.
- ↑ فیض کاشانی، محجةالبیضاء، ج۳، ص۴۵.
- ↑ نور، ج۹، ص۲۵۳.
- ↑ بحار، ج۷۲، ص۴۵۱.
- ↑ کلینی، الکافی، ج۶، ص۲۸۳.
- ↑ .وسائل، ج۲۴، ص۲۷۷
- ↑ نور، ج۹، ص۲۵۳.
- ↑ نور، ج۹، ص۲۵۳.
- ↑ نراقی، معراج السعادة، ۱۳۸۶ش، ص۳۴۵.
- ↑ نراقی، معراج السعادة، ۱۳۸۶ش، ص۳۴۵.
- ↑ نراقی، معراج السعادة، ۱۳۸۶ش، ص۳۴۵.
- ↑ «پرتال امام خمینی»
- ↑ عروة الوثقی، ج۴،ص۲۰۷-۲۰۸.
- ↑ وسائل، ج۲۸، ص۲۷۵.
- ↑ نراقی، معراج السعادة، ۱۳۸۶ش، ص۳۴۵.