آیه ۹۲ سوره یونس
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| واقع در سوره | یونس |
| شماره آیه | آیه ۹۲ |
| جزء | ۱۱ |
| اطلاعات محتوایی | |
| درباره | نجات جنازه فرعون برای عبرت دیگران |
آیه ۹۲ سوره یونس به سرنوشت جنازه غرقشده فرعون اشاره دارد که برای عبرت دیگران، سالم ماند.[۱] پس از شکافتهشدن دریا و عبور بنیاسرائیل از آن، فرعون و سپاهیانش نیز برای تعقیب آنها وارد دریا شدند. اما دریا به حالت طبیعی بازگشت و فرعون و همراهانش غرق شدند.[۲]
مشهور مفسران مقصود از تعبیر «نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ؛ بدنت را نجات میدهیم» را جسم بیجان فرعون دانستهاند.[۳] بهدستور خداوند این جنازه از آب بیرون آمد.[۴] در بلندی قرار گرفت تا دیگران بدن او را ببینند.[۵] برخی مقصود از بدن را زره دانستهاند که خداوند فرعون را با زره مخصوصش از آب بیرون فرستاد تا شناخته شود.[۶]
﴿فَالْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُونَ لِمَنْ خَلْفَكَ آيَةً وَإِنَّ كَثِيرًا مِنَ النَّاسِ عَنْ آيَاتِنَا لَغَافِلُونَ ٩٢﴾ [یونس:92]
﴿پس امروز تو را با زره [زرین] خودت به بلندی [ساحل] میافکنیم تا برای کسانی که از پی تو میآیند عبرتی باشد و بیگمان بسیاری از مردم از نشانههای ما غافلند ٩٢﴾
قرآن، نجات جسم بیجان فرعون را نشانه و عبرت برای دیگران دانسته است. برخی این عبرت را برای بنیاسرائیل دانستهاند که خبر کشتهشدن فرعون را نپذیرفتند.[۷] آنان فرعون را بسیار بزرگتر از آن میدانستند که غرق شود.[۸] در نهایت خداوند جنازه فرعون را از آب بیرون آورد تا بنیاسرائیل آنرا دیده و مرگ او بپذیرند.[۹] همچنین گفته شده خداوند جنازه فرعون را نجات داد تا پیروان فرعون که او را پروردگار خود میدانستند، با دیدن جنازه فرعون عبرت بگیرند و شکی در مرگ او نداشته باشند.[۱۰]
در تفسیر نمونه از تفاسیر شیعه آمده که بسیاری باور نمیکردند که فرعون هم غرق شود. این امکان وجود داشت که افسانههای دروغین درباره نجات و حیات فرعون بسازند، لذا خداوند بدن بیجان او را از آب بیرون افکند.[۱۱] در بخش انتهای آیه بسیاری از مردم را غافل از نشانههای خداوند میداند. علت آن را چنین گفتهاند که بسیاری از مردم نشانههایی که به آنها میرسد را با تأمل و تفکر نمینگرند تا با حقیقت از نزدیکترین مسیر مواجه شوند.[۱۲]

براساس تحقیقات موریس بوکای، پزشک فرانسوی، بدن مومیایی فرعون پس از غرق شدن در دریا باقی مانده است و این امر با آزمایشهای مختلف اثبات شده است.[۱۳] بوکای معتقد است که اشاره قرآن به بقای جسد فرعون بهعنوان عبرتی برای دیگران، نشانهای از اخبار علمی قرآن است.[۱۴] برخی مفسران نیز این مطلب را نقل کردهاند.[۱۵] بااینحال، برخی محققان این نظریه را مورد بحث و اشکال قرار دادهاند.[۱۶]
پانویس
- ↑ نجفی خمینی، تفسیر آسان، ۱۳۹۸ق، ج۷، ص۱۹۰.
- ↑ حسینی همدانی، انوار درخشان، ۱۴۰۴ق، ج۸، ص۲۹۳.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۸، ص۳۷۷.
- ↑ حسینی شیرازی، تبیین القرآن، ۱۴۲۳ق، ج۱، ص۲۳۱.
- ↑ فیض کاشانی، تفسیر الصافی، ۱۴۱۵ق، ج۲، ص۴۱۷.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۸، ص۳۷۷.
- ↑ قمی، تفسیر القمی، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۳۱۶.
- ↑ فیض کاشانی، تفسیر الصافی، ۱۴۱۵ق، ج۲، ص۴۱۷.
- ↑ قمی، تفسیر القمی، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۳۱۶.
- ↑ قمی، تفسیر القمی، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۳۱۶.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۸، ص۳۷۷.
- ↑ فضلالله، تفسیر من وحی القرآن، ۱۴۱۹ق، ج۱۱، ص۳۶۱.
- ↑ رضی بهابادی و اسدی، «بررسی تطبیقی دیدگاه قرآن و نظریه باستان شناسی موریس بوکای درباره نجات بدن فرعون»، ص۱۳۲- ۱۳۴.
- ↑ رضی بهابادی و اسدی، «بررسی تطبیقی دیدگاه قرآن و نظریه باستان شناسی موریس بوکای درباره نجات بدن فرعون»، ص۱۳۲- ۱۳۴.
- ↑ طیب، اطیب البیان، ۱۳۷۸ش، ج۶، ص۴۵۳.
- ↑ رضی بهابادی و اسدی، «بررسی تطبیقی دیدگاه قرآن و نظریه باستانشناسی موریس بوکای درباره نجات بدن فرعون»، ص۱۳۶-۱۳۷.
منابع
- حسینی شیرازی، سید محمد، تبیین القرآن، بیروت، دارالعلوم، چاپ دوم، ۱۴۲۳ق.
- حسینی همدانی، سید محمدحسین، انوار درخشان، تحقیق: محمدباقر بهبودی، تهران، کتابفروشی لطفی، چاپ اول، ۱۴۰۴ق.
- رضی بهابادی، بی بی سادات و اسدی، هاجر، «بررسی تطبیقی دیدگاه قرآن و نظریه باستانشناسی موریس بوکای درباره نجات بدن فرعون»، دو فصلنامه قرآن و علم، دوره ۱۱، شماره ۲۰، بهار و تابستان، ۱۳۹۶ش.
- طیب، سید عبدالحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران، انتشارات اسلام، ۱۳۷۸ش.
- فضلالله، سید محمدحسین، تفسیر من وحی القرآن، بیروت، دارالملاک للطباعة و النشر، چاپ دوم، ۱۴۱۹ق.
- فیض کاشانی، ملامحسن، تفسیر الصافی، تحقیق: حسین اعلمی، تهران، انتشارات الصدر، چاپ دوم، ۱۴۱۵ق.
- قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، محقق و مصحح: سیدطیب موسوی جزائری، قم، دارالکتاب، چاپ سوم، ۱۴۰۴ق.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.
- نجفی خمینی، محمدجواد، تفسیر آسان، تهران، اسلامیه، ۱۳۹۸ق.