آیه ۱۴ سوره بقره
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| واقع در سوره | سوره بقره |
| شماره آیه | ۱۴ |
| جزء | ۱ |
| اطلاعات محتوایی | |
| شأن نزول | عبدالله بن ابی |
| موضوع | اعتقادی |
| درباره | منافقان |
آیه ۱۴ سوره بقره به رفتار دوگانه منافقان در مواجهه با مؤمنان اشاره دارد.[۱] بر اساس این آیه، منافقان هنگام دیدار با مؤمنان خود را مؤمن نشان میدهند، اما در خلوت با سران خود، بر همراهی با آنان و تمسخر مؤمنان تأکید میکنند.[۲]
﴿وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْا إِلَى شَيَاطِينِهِمْ قَالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِئُونَ ١٤﴾ [بقره:14]﴿و چون با کسانی که ایمان آوردهاند برخورد کنند میگویند ایمان آوردیم و چون با شیطانهای خود خلوت کنند میگویند در حقیقت ما با شماییم ما فقط [آنان را] ریشخند میکنیم ١٤﴾
درباره مقصود از عبارت شَیَاطِینِهِم دیدگاههای مختلفی نقل شده است. برخی آن را بزرگان منافقان،[۳] برخی رؤسای کافران و برخی یهودیانی دانستهاند که منافقان را به تکذیب پیامبر(ص) و نفاق تشویق میکردند.[۴] در روایتی از امام باقر(ع)، مقصود از آنان کاهنان یهود دانسته شده است.[۵]
در برخی روایات تفسیری شیعه، این آیه بر کسانی تطبیق شده است که در ظاهر از دوستی با امام علی(ع) و پذیرش ولایت او سخن میگویند، اما در باطن با دشمنان او همراهند.[۶] همچنین در برخی گزارشها، عبدالله بن اُبَیّ و یارانش از مصادیق جریان نفاق در صدر اسلام و مرتبط با شأن نزول این آیه دانسته شدهاند.[۷]
پانویس
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱، ص۹۶.
- ↑ ابوالفتوح رازی، روض الجنان و روح الجنان، ۱۴۰۸ق، ج۱، ص۱۲۵؛ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۱، ص۱۴۰.
- ↑ طوسی، التبیان، بیتا، ج۱، ص۷۹.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۱، ص۱۴۰.
- ↑ طوسی، التبیان، بیتا، ج۱، ص۷۹.
- ↑ بحرانی، البرهان، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۱۴۲-۱۴۴.
- ↑ سیوطی، الدر المنثور، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۳۱.
منابع
- ابوالفتوح رازی، حسین بن علی، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیرالقرآن، تحقیق: محمد جعفر یاحقی و محمدمهدی ناصح، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، ۱۴۰۸ق.
- بحرانی، سید هاشم، البرهان فی تفسیر القرآن، قم، مؤسسه البعثة، ۱۴۱۶ق.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصر خسرو، ۱۳۷۲ش.
- طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، تحقیق: احمد قصیرعاملی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، بیتا.
- مکارم شیرازی، ناصر و دیگران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۴ش.