سید محمدرضا گلپایگانی: تفاوت میان نسخهها
P.motahari (بحث | مشارکتها) جز ←منابع |
P.motahari (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۱۳۲: | خط ۱۳۲: | ||
به گفته سیدجواد گلپایگانی پسر وی، او با طراحی برنامههایی برای امتحانات طلاب، احداث و تأسیس مدارس حوزه به سبک جدید، احداث و بازسازی مدارس جهت سکونت طلاب، راهاندازی مرکز معجم فقهی برای پاسخگویی به نیاز محققین تأثیر بسیاری در تحول نظام آموزشی حوزه داشته است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6435/7905/102678 «تحول در نظام آموزشی حوزه از خدمات ماندگار آیة الله العظمی گلپایگانی»، وبگاه پایگاه اطلاعرسانی حوزه، دیدهشده در ۱۳ خرداد ۱۳۹۷.]</ref> | به گفته سیدجواد گلپایگانی پسر وی، او با طراحی برنامههایی برای امتحانات طلاب، احداث و تأسیس مدارس حوزه به سبک جدید، احداث و بازسازی مدارس جهت سکونت طلاب، راهاندازی مرکز معجم فقهی برای پاسخگویی به نیاز محققین تأثیر بسیاری در تحول نظام آموزشی حوزه داشته است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6435/7905/102678 «تحول در نظام آموزشی حوزه از خدمات ماندگار آیة الله العظمی گلپایگانی»، وبگاه پایگاه اطلاعرسانی حوزه، دیدهشده در ۱۳ خرداد ۱۳۹۷.]</ref> | ||
تأسیس مجمع جهانی اسلام (Islamic Universal Association) در لندن در سال ۱۳۵۲ش/۱۹۷۴م، از دیگر فعالیتهای فرهنگی وی ست که به منظور ترویج دین اسلام و آشنایی با مذهب شیعه صورت گرفته است.<ref>جعفریان، رسول، اطلس شیعه، ص۶۶۰و۶۶۱.</ref> | تأسیس مجمع جهانی اسلام (Islamic Universal Association) در لندن در سال ۱۳۵۲ش/۱۹۷۴م، از دیگر فعالیتهای فرهنگی وی ست که به منظور ترویج دین اسلام و آشنایی با مذهب شیعه صورت گرفته است.<ref>جعفریان، رسول، اطلس شیعه، ۱۳۹۱، ص۶۶۰و۶۶۱.</ref> | ||
==درگذشت== | ==درگذشت== | ||
نسخهٔ ۳ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۲۱:۲۰
 | این مقاله هماکنون در دست ویرایش است.
این برچسب در تاریخ ۱۳ خرداد ۱۳۹۷ توسط کاربر:P.motahari برای جلوگیری از تعارض ویرایشی اینجا گذاشته شده است. اگر بیش از پنج روز از آخرین ویرایش مقاله میگذرد میتوانید برچسب را بردارید. در غیر این صورت، شکیبایی کرده و تغییری در مقاله ایجاد نکنید. |
 | |
| اطلاعات کلی | |
|---|---|
| زادروز | ۹ ذیالقعده ۱۳۱۶ ه.ق |
| زادگاه | گوگد گلپایگان |
| محل زندگی | قم |
| اطلاعات علمی | |
| آثار | افاضة العوائد، حاشیه بر عروةالوثقی، ارشاد المسائل، هدایة العباد، رساله فی عدم تحریف القرآن، توضیح المسائل |
سید محمدرضا گلپایگانی (۱۳۱۶ق-۱۴۱۴ق/۱۳۷۲ش) از مراجع تقلید که پس از درگذشت آیت الله بروجردی، به مرجعیت رسید.
وی از زمره مخالفین رژیم پهلوی و از همراهان امام خمینی بود که پس از تبعید امام به عراق، بیانیهها، اعلامیهها، تلگرافها و سخنرانیهایی در حمایت از امام خمینی و انقلاب اسلامی ایراد نمود.
تاسیس بیمارستان، مدارس علمیه، دارالقرآن الکریم و مجمع اسلامی لندن از فعالیتهای عامالمنفعه این مرجع تقلید است.
تولد و وفات
سیدمحمدرضا گلپایگانی در ۸ ذیالقعده سال ۱۳۱۶ق در روستای گوگد واقع در پنج کیلومتری گلپایگان به دنیا آمد.[۱] پدرش سیدمحمدباقر روحانی آن دیار به امام معروف بود.[۲] سیدمحمدرضا گلپایگانی در ۱۸ آذر ۱۳۷۲ش برابر با ۲۴ جمادیالثانی ۱۴۱۴ق در ۹۸ سالگی قم درگذشت.[۳]
دوره تحصیل
گلپایگانی در سهسالگی مادر و در نُهسالگی پدرش را از دست داد.[۴] او دروس دوره «سطح» حوزه را در گلپایگان نزد سیدمحمدحسن خوانساری برادر بزرگ سیداحمد خوانساری و محمدتقی گوگدی گلپایگانی از شاگردان آخوند خراسانی، خواند.[۵] سپس به اراک رفت و در درس عبدالکریم حائری یزدی شرکت کرد. وی پس از چهار سال با مهاجرت عبدالکریم حائری به قم، به آنجا رفت و در مدرسه فیضیه ساکن شد.[۶]
گلپایگانی در قم سیداحمد خوانساری همبحث بوده است. او همچنین جزء گروه استفتاء عبدالکریم حائری یزدی بود. حائری یزدی مسئولیت تصحیح کتاب الصلاة خود را به او و آیتالله اراکی سپرد.[۷]
گلپایگانی پس از فوت عبدلکریم حائری به نجف رفت و به مدت سه ماه در درس ضیاءالدین عراقی و سیدابوالحسن اصفهانی شرکت کرد.[۸] همچنین در زمان حضور هشتماهه میرزای نائنی و سیدابوالحسن اصفهانی در درس آن شرکت کرد.[۹] او همچنین در درس سیدحسین بروجردی هم شرکت کرد.[۱۰]
جایگاه علمی و شاگردان
سیدمحمدرضا گلپایگانی از عبدالکریم حائری اجازه اجتهاد و از رضا مسجدشاهی و عباس قمی اجازه روایت داشت.[۱۱] او پس از فوت آیتالله بروجردی در سال ۱۳۴۰ش مرجع تقلید شد[۱۲] و تا سال ۱۳۷۲ش به مدت ۳۲ سال مرجعیت تقلید را برعهده داشت.[۱۳] وی حدود ۷۵ سال دروس حوزوی را ندریس کرده که شصت سال از آن درس خارج فقه و اصول بوده است.[۱۴] درس خارج وی را از پررونقترین کلاسهای درس حوزه گزارش کردهاند.[۱۵]
برخی از شاگردان وی عبارتاند از:
آثار علمی
درحدود چهل عنوان کتاب به عنوان آثار گلپایگانی منتشر شده است.[۱۷] برخی از این کتابها نوشته خود گلپایگانی و برخی دیگر حاصل درسهای وی است که توسط شاگردان نوشته شده است.[۱۸] آثار علمی گلپایگانی در کتاب کتابشناسی توصیفی آیتالله العظمی گلپایگانی، معرفی شدهاند.[۱۹] برخی از این کتابها نوشته خود گلپایگانی و برخی دیگر حاصل درسهای وی است که توسط شاگردان نوشته شده است. برخی از این کتابها عبارتاند از: برخی از آثار او عبارتند از:
- الدرالمنضود فی احکام الحدود ۳ جلد
- القضاء و الشهادات ۳ جلد
- کتاب القضاء ۲ جلد
- تعلیق بر وسیلة النجاة
- تعلیق بر مکاسب
- بلغةالطالب فی شرح المکاسب
- افاضة العوائد
- تعلیقات علی عروةالوثقی
- رسالة فی احکام صلاةالجمعه و عیدین
- المحرمات بالنسب
- مجمع المسائل ۶ جلد
- رساله توضیح المسائل
- حاشیه بر وسیلةالنجاه
- الهدایه الی من له الولایه
- نتایج الافکار فی نجاسةالکفار.[۲۰]
اندیشۀ سیاسی
از نظر وی در زمان غیبت امام زمان(عج) در صورت امکان باید حکومت اسلامی تشکیل شود. وی در کتاب مجمع المسائل به تلازم اعتقاد به ولایت ائمه و ضرورت تشکیل حکومت اسلامی در زمان غیبت اشاره میکند و در ترسیم شکل حکومت، عنصر ولایت فقیه را به عنوان اصلیترین نسخه نظام اسلامی معرفی مینماید.[۲۱] وی تاکید میکند که اختیار فقیهان عادل فراتر از چارچوب احکام شرعی اولیه و ثانویه نیست. ایشان ولایت مطلقه فقیه را نمیپذیرد.[۲۲]
عملکرد سیاسی
. گلپایگانی را فردی تأثیرگذار در نهضت امام خمینی و وقوع انقلاب اسلامی ایران میدانند. او در سال ۱۳۴۱ همراه با دیگر علماء ایران چون خوانساری، حکیم، مرعشی نجفی در تلگرافی به شاه، مخالفت خود را با « لیحۀ داصلاحات ارضی» او اعلام کرد. در همین سال در مخالفت با «لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی» بیانیه داد. او همچنین شرکت مردم در رفراندوم برای انقلاب سفید را که به دستور محمدرضا پهلوی انجام میشد تحریم کرد.
گلپایگانی در اعتراض به فاجعه فیضیه، در اعلامیهها و پاسخ به تلگرام تسلیت علما، به شدت به این اقدام اعتراض کرد و پس از ملاقات و دیدار با امام خمینی دروس خود را تعطیل کرد.[۲۳]
در ماجرای قیام پانزده خرداد و کشتار مکردم بازداشت امام خمینی او برخی دیگر از روحانیون علامیه داد، در تبعید امام در اعتراض به کاپیتولاسیون، وزیر دربار را به قم احضار کرد و اعرااض خودر ا به او رساند. پس از ان در سخنرانی از این موضوع انتقاد کرد.
حمایت از مسلماان در جنگ اعراب پ اسرائيل تحریم عضویت در حزب رستاخیز که توسط محمدرضا پهلوی ترویج میشد دفاع از استقلا حوزه در مقابل اقدام شاه برای تأسیس نهادیهای دینی دولتی، تغییر تاریخ هجری به شاهنشاهی برگزاری جلس ختم برای مصطفی خمینی به رغم حساسیت حکومت پهلوی، سخنرانی در جزیان توهین به امام خمینی در روزنامه اطلاعات و تعطیلی یک هفته ای درسها در اعتراض به کشتار مردم در قیام ۱۹ دی و اعلام مخالفت با اقدامات حکومت ازجمله فعالیتهای سیاسی وی پیش از انقلاب اسلامی ایران بوده است.[۲۴]
خدمات فرهنگی و خیریه
ارتقاء نظام آموزشی حوزه علمیه، تأسیس مجمع اسلامی لندن، تأسیس مراکز درمانی و بهداشتی مانند بیمارستان آیتالله گلپایگانی در قم و گوگد، ساختن مدارس علمیه چون مدرسه آیتالله گلپایگانی و تأسیس مرکز مُعجَمالمسائلالفقهیة را ازجمله فعالیتهای فرهنگی و خیریه گلپایگانی برشمردهاند.
به گفته سیدجواد گلپایگانی پسر وی، او با طراحی برنامههایی برای امتحانات طلاب، احداث و تأسیس مدارس حوزه به سبک جدید، احداث و بازسازی مدارس جهت سکونت طلاب، راهاندازی مرکز معجم فقهی برای پاسخگویی به نیاز محققین تأثیر بسیاری در تحول نظام آموزشی حوزه داشته است.[۲۵]
تأسیس مجمع جهانی اسلام (Islamic Universal Association) در لندن در سال ۱۳۵۲ش/۱۹۷۴م، از دیگر فعالیتهای فرهنگی وی ست که به منظور ترویج دین اسلام و آشنایی با مذهب شیعه صورت گرفته است.[۲۶]
درگذشت
آیتالله گلپایگانی پنجشنبه ۱۸ آذر ۱۳۷۲ش برابر با ۲۴ جمادیالثانی ۱۴۱۴ق در قم درگذشت. از سوی دولت هفت روز عزای عمومی و یک روز تعطیل اعلام گردید و مجالس بزرگداشت وی در ایران و گوشه و کنار جهان برپا شد. پیکر او جمعه ابتدا در تهران با حضور آیتالله خامنه ای و مردم تشییع شد و سپس شنبه در قم تشییع و نماز به امامت آیتالله لطفالله صافی گلپایگانی (داماد ایشان) بر وی خوانده شد و در مسجد بالاسر حرم حضرت معصومه در کنار دیگر مراجع تقلید به خاک سپرده شد.
پانویس
- ↑ لطفی، نوری از ملکوت، ۱۳۹۱ش، ص۱۸و۱۹.
- ↑ لطفی، نوری از ملکوت، ۱۳۹۱ش، ص۱۹.
- ↑ «سال روز رحلت حضرت آیت الله العظمی سید محمدرضا گلپایگانی»، وبگاه پایگاه اطلاعرسانی حوزه، ۸ آذر ۱۳۸۶، دیدهشده در ۱۲ خرداد ۱۳۹۷.
- ↑ لطفی، نوری از ملکوت، ۱۳۹۱ش، ص۱۸و۱۹.
- ↑ لطفی، نوری از ملکوت، ۱۳۹۱ش، ص۲۷تا۲۹.
- ↑ لطفی، نوری از ملکوت، ۱۳۹۱ش، ص۲۴و۲۵.
- ↑ «سال روز رحلت حضرت آیت الله العظمی سید محمدرضا گلپایگانی»، وبگاه پایگاه اطلاعرسانی حوزه، ۸ آذر ۱۳۸۶، دیدهشده در ۱۲ خرداد ۱۳۹۷.
- ↑ لطفی، نوری از ملکوت، ۱۳۹۱ش، ص۳۹و۴۰.
- ↑ لطفی، نوری از ملکوت، ۱۳۹۱ش، ص۳۷و۴۰.
- ↑ لطفی، نوری از ملکوت، ۱۳۹۱ش، ص۳۸.
- ↑ لطفی، نوری از ملکوت، ۱۳۹۱ش، ص۴۱.
- ↑ داوودی، «بازخوانی زندگی سیاسیاجتماعی آیتالله العظمی سیدمحمدرضا گلپایگانی»، وبگاه جماران، ۱۶ آذر ۱۳۹۲، دیدهشده در ۱۳ خرداد ۱۳۹۷.
- ↑ «سال روز رحلت حضرت آیت الله العظمی سید محمدرضا گلپایگانی»، وبگاه پایگاه اطلاعرسانی حوزه، ۸ آذر ۱۳۸۶، دیدهشده در ۱۲ خرداد ۱۳۹۷.
- ↑ لطفی، نوری از ملکوت، ۱۳۹۱ش، ص۵۴.
- ↑ لطفی، نوری از ملکوت، ۱۳۹۱ش، ص۶۱.
- ↑ لطفی، نوری از ملکوت، ۱۳۹۱ش، ص۶۰تا۶۴.
- ↑ لطفی، نوری از ملکوت، ۱۳۹۱ش، ص۱۱۴تا۱۱۸.
- ↑ حبیبی، کتابشناسی توصیفی آیتالله العظمی گلپایگانی، ۱۳۹۱، ص۱۹.
- ↑ نگاه کنید به حبیبی، کتابشناسی توصیفی آیتالله العظمی گلپایگانی، ۱۳۹۱، ص۲۵تا۷۸.
- ↑ حبیبی، کتابشناسی توصیفی آیتالله العظمی گلپایگانی، ۱۳۹۱، ص۲۵تا۶۵.
- ↑ هاشمیان فر، گونه شناسی رفتار سیاسی مراجع تقلید شیعه، ص۱۳۱.
- ↑ هاشمیان فر، گونه شناسی رفتار سیاسی مراجع تقلید شیعه، ص۱۳۳.
- ↑ داوودی، «بازخوانی زندگی سیاسیاجتماعی آیتالله العظمی سیدمحمدرضا گلپایگانی»، وبگاه جماران، ۱۶ آذر ۱۳۹۲، دیدهشده در ۱۳ خرداد ۱۳۹۷.
- ↑ داوودی، «بازخوانی زندگی سیاسیاجتماعی آیتالله العظمی سیدمحمدرضا گلپایگانی»، وبگاه جماران، ۱۶ آذر ۱۳۹۲، دیدهشده در ۱۳ خرداد ۱۳۹۷.
- ↑ «تحول در نظام آموزشی حوزه از خدمات ماندگار آیة الله العظمی گلپایگانی»، وبگاه پایگاه اطلاعرسانی حوزه، دیدهشده در ۱۳ خرداد ۱۳۹۷.
- ↑ جعفریان، رسول، اطلس شیعه، ۱۳۹۱، ص۶۶۰و۶۶۱.
منابع
- جعفریان، رسول، اطلس شیعه، تهران، انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، چاپ پنجم، ۱۳۹۱ش.
- حبیبی، سلمان، کتابشناسی توصیفی، آیتالله العظمی گلپایگانی، قم، ولاء منتظر، چاپ اول، ۱۳۹۱.
- داوودی، «بازخوانی زندگی سیاسیاجتماعی آیتالله العظمی سیدمحمدرضا گلپایگانی»، وبگاه جماران، ۱۶ آذر ۱۳۹۲، دیدهشده در ۱۳ خرداد ۱۳۹۷.
- «سالروز رحلت حضرت آیت الله العظمی سید محمدرضا گلپایگانی»، وبگاه پایگاه اطلاعرسانی حوزه، ۸ آذر ۱۳۸۶، دیدهشده در ۱۲ خرداد ۱۳۹۷.
- لطفی، مهدی، نوری از ملکوت، قم، برگزیده، چاپ دوم، ۱۳۹۱.
پیوند به بیرون