باز کردن منو اصلی

ويکی شيعه β


فرزندانِ پیامبر اسلام(ص) بنابر مشهور، چهار دختر و سه پسر هستند که شش نفر آنها از خدیجه و یک پسر از ماریه قبطیه متولد شدند. قاسم، عبدالله و ابراهیم پسران و رقیه، زینب، ام کلثوم و فاطمه(س) دختران آن حضرت بودند. همه فرزندان پیامبر جز فاطمه(س) در زمان حیات پیامبر(ص) از دنیا رفتند و نسل پیامبر(ص) تنها از طریق حضرت زهرا(س) ادامه یافت.

ابوالقاسم کوفی، عالم شیعی قرن چهارم و سید جعفر مرتضی عاملی، از محققان شیعی قرن پانزدهم قمری، بر این باورند که زینب، رقیه و ام کلثوم فرزندان رسول خدا(ص) و خدیجه نبوده‌اند؛ بلکه دخترخوانده‌های آن‌ دو بوده‌اند. جعفر مرتضی کتاب «بنات النبی اَم رَبائبُه؟» (دختران پیامبر یا دخترخوانده‌های او؟) را برای اثبات همین مطلب نوشته است.

محتویات

مادران

در بین همسران پیامبر(ص) تنها خدیجه(س) و ماریه قبطیه صاحب فرزند شدند. از خدیجه بنابر مشهور چهار دختر و دو پسر متولد شد.[۱] ماریه نیز یک پسر به نام ابراهیم به دنیا آورد.[۲]

فرزندان

دختران

پیامبر چهار دختر داشت که همگی از خدیجه بودند:[۳]

ابوالقاسم کوفی، عالم شیعی قرن چهارم و سید جعفر مرتضی عاملی، از محققان شیعی قرن پانزدهم قمری، بر این باورند که زینب، رقیه و ام کلثوم فرزندان رسول خدا(ص) و خدیجه نبوده‌اند؛ بلکه دخترخوانده‌های آن‌ها بوده‌اند.[۱۲] جعفر مرتضی کتاب «بنات النبی اَم رَبائبُه؟» (دختران پیامبر یا دخترخوانده‌های او؟) را برای اثبات همین مطلب نوشته است.[۱۳]

پسران

بیشتر منابع، از سه پسر برای پیامبر(ص) نام برده‌اند: قاسم، عبدالله و ابراهیم.[۱۴] برخی منابع، از طیب و طاهر نیز به عنوان پسران پیامبر(ص) نام برده‌اند؛[۱۵] اما بعضی طیب و طاهر را دو لقب عبدالله دانسته‌اند.[۱۶] شیخ صدوق، نیز طاهر را همان عبدالله دانسته است.[۱۷]

هر سه پسر پیامبر در سن کودکی و پیش از اسلام از دنیا رفتند.[۱۸] پس از فوت عبدالله[۱۹] و به نقلی پس از فوت قاسم[۲۰] عاص بن وائل پیامبر را «ابتر» (کسی که نسلش قطع شده) خواند و به دنبال آن، سوره کوثر نازل شد.

ترتیب سنی

منابع اتفاق‌نظر دارند که ابراهیم فرزند ماریه، آخرین فرزند پیامبر بود ولی در مورد فرزندان خدیجه اختلاف وجود دارد و ترتیب‌های سنی متفاوتی گزارش شده است:

  • قاسم، زینب، عبدالله، ام کلثوم، فاطمه، رقیه[۲۱]
  • زینب، قاسم، ام کلثوم، فاطمه، رقیه، عبدالله[۲۲]
  • قاسم، زینب، رقیه، فاطمه، ام کلثوم، عبدالله[۲۳]
  • زینب، رقیه، ام کلثوم، فاطمه[۲۴]

ابن هشام ترتیب سنی پسران و دختران را جداگانه و این‌گونه ذکر کرده است: قاسم، طیب و طاهر؛ رقیه، زینب، ام کلثوم و فاطمه.[۲۵]

پانویس

  1. مقریزی، إمتاع الأسماع، ۱۴۲۰ق، ج‌۵، ص۳۳۴؛ صدوق، الخصال، ۱۴۰۳ق، ص۴۰۴.
  2. ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۸ق، ج۱، ص۱۰۷؛ صدوق، الخصال، ۱۴۰۳ق، ص۴۰۴.
  3. صدوق، الخصال، ۱۴۰۳ق، ص۴۰۴؛ ابن‌هشام، سیرة النبویه، دار المعرفة، ج۱، ص۱۹۰.
  4. ابن‌اثیر، اسدالغابه، ۱۴۰۹ق، ج۶، ص۱۳۰.
  5. ابن‌اثیر، اسدالغابه، ۱۴۰۹ق، ج۶، ص۱۳۰.
  6. ابن‌عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۴، ص۱۸۳۹، ۱۸۵۳.
  7. ابن‌عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۴، ص۱۸۵۳
  8. المدنی البرزنجی، نزهة الناظرین، ۱۴۱۶ق، ص۳۱۲-۳۱۳.
  9. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۰۳۸.
  10. ابن حجر عسقلانی، الاصابه، ۱۴۱۵ق، ج۸، ص۴۶۰.
  11. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲۷، ص۳۷۵. رجوع کنید به: طباطبایی، المیزان، ج۲۰، ص۳۷۰.
  12. عاملی، الصحیح من سیرة النبی الاعظم، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۲۱۸؛ عاملی، بنات النبی اَم ربائبه؟، ۱۴۱۳ق، ص۷۷-۷۹؛ کوفی الاستغاثه، ج۱، ص۶۸.
  13. نگاه کنید به عاملی، بنات النبی اَم ربائبه؟، ۱۴۱۳ق.
  14. صدوق، الخصال، ۱۴۰۳ق، ص۴۰۴؛ ابن‌هشام، سیرة النبویه، دار المعرفة، ج۱، ص۱۹۰؛ ابن حجر عسقلانی، الإصابة، ۱۴۱۵ق، ج‌۳، ص۴۴۵و۴۴۶.
  15. ابن‌هشام، سیرة النبویه، دار المعرفة، ج۱، ص۱۹۰؛ ابن حجر عسقلانی، الإصابة، ۱۴۱۵ق، ج‌۳، ص۴۴۶.
  16. ابن حجر عسقلانی، الإصابة، ۱۴۱۵ق، ج‌۳، ص۴۴۵؛ طبرسی، اعلام الوری، ۱۴۱۷ق، ج۱، ص۲۷۵.
  17. صدوق، الخصال، ۱۴۰۳ق، ص۴۰۴.
  18. ابن‌هشام، سیرة النبویه، دار المعرفة، ج۱، ص۱۹۰؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۸ق، ج‌۱، ص۱۰۶ و ۱۱۲.
  19. بلاذری، انساب الاشراف، ۱۴۱۷ق، ج۱، ص۱۳۸-۱۳۹.
  20. ابن اسحاق، سیرة ابن إسحاق، ۱۴۱۰ق، ص۲۴۵.
  21. مقریزی، إمتاع الأسماع، ۱۴۲۰ق، ج‌۵، ص۳۳۴.
  22. مقریزی، إمتاع الأسماع، ۱۴۲۰ق، ج‌۵، ص۳۳۴.
  23. ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۸ق، ج‌۱، ص۱۰۶.
  24. ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۸ق، ج‌۸، ص۱۷۴.
  25. ابن‌هشام، سیرة النبویه، دار المعرفة، ج۱، ص۱۹۰.

منابع

  • ابن‌اثیر، علی بن محمد، اسدالغابه، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۹ق/۱۹۸۹م.
  • ابن اسحاق، سیرة ابن إسحاق، اول، قم، دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی، ۱۴۱۰ق.
  • ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، الإصابة فی تمییز الصحابة، بیروت،‌ دار الکتب العلمیة، ۱۴۱۵ق.
  • ابن سعد، محمد، الطبقات الکبری، دوم، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۱۸ق.
  • ابن عبدالبر، یوسف بن عبدالله، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، تحقیق علی محمد البجاوی، بیروت، دار الجیل، ۱۴۱۲ق/۱۹۹۲م.
  • ابن‌هشام، عبدالملک بن هشام حمیری، سیرة النبویه، تحقیق مصطفی السقا، ابراهیم الابیاری، عبدالحفیظ الشبلی، بیروت، دارالمعرفه، بی‌تا.
  • بلاذری، احمد بن یحی، أنساب الأشراف، بیروت،‌ دار الفکر، ۱۴۱۷ق.
  • عاملی، سید جعفر مرتضی، الصحیح من سیرة النبی الاعظم، قم، دارالحدیث، ۱۴۲۶ق/۱۳۸۵ش.
  • عاملی، سید جعفر مرتضی، بنات النبی ام ربائبه؟، مرکزالجواد، ۱۴۱۳ق/۱۹۹۳م.
  • کوفی، علی بن احمد، الاستغاثه فی بدع الثلاثه، بی‌نا، بی‌تا.
  • صدوق، محمد بن علی، الخصال، تحقیق علی‌اکبر غفاری، قم، دفتر نشر اسلامی، ۱۴۰۳ق.
  • طبرسی، إعلام الوری بأعلام الهدی، قم، آل البیت، ۱۴۱۷ق.
  • المدنی البرزنجی، نزهة الناظرین فی مسجد سید الاولین و الآخرین، تحقیق احمد سعید بن سلیم، ۱۴۱۶ق/۱۹۹۵م.
  • مقریزی، احمد بن علی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال...، بیروت،‌ دار الکتب العلمیة، ۱۴۲۰ق.