مکتبة الامام الحکیم العامة (نجف)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
کتابخانه عمومی آیت‌الله حکیم
سر در کتابخانه امام حکیم.jpg
اطلاعات اوليه
بنيانگذار: سید محسن حکیم
تأسیس: ۱۳۷۷ق
کاربری: کتابخانه
مکان: نجف
مشخصات
مساحت: پنج طبقه
وضعیت: فعال
امکانات: کتاب‎های خطی و چاپی
معماری
بازسازی: ۱۳۸۷ق

مَکتَبَةُ الامام الحَکیم العامّة (کتابخانه عمومی آیت‌الله سید محسن حکیم) یکی از مراکز علمی و فرهنگی در نجف و در نزدیکی حرم امیرالمؤمنین. این کتابخانه به دست سید محسن حکیم بنا نهاده شد و بعدها توسعه یافت. کتابخانه حکیم متشکل از دو بخش کتاب‌های خطی و چاپی بوده و هم اکنون شعبه‌های متعددی در عراق و کشورهای مختلف دارد. مرقد آیت‌الله حکیم نیز در این کتابخانه است.

تأسیس

کتابخانه حکیم در سال ۱۳۷۷ق مطابق با ۱۹۵۷م در نجف و به دست مرجع شیعه آیت الله سید محسن حکیم بنا نهاده شد. ساختمان اولیه کتابخانه متشکل از یک اتاق کوچک در مسجد هندی بود که بعدها با خریداری دو منزل مجاور، کتابخانه توسعه یافت. ساختمان فعلی کتابخانه در پنج طبقه به سال ۱۳۸۷ق به صورت رسمی افتتاح شد که مجموعه‌ای از کتب مختلف در موضوعات متعدد در آن نگهداری می‌شود.[۱]

جمع‌آوری کتب

کتابخانه اوّلیه با کتاب‌های شخصی آیت‌الله حکیم شکل گرفت و بعدها با خرید کتاب و کتب اهدایی رونق یافت. در این میان، برخی کتابخانه‌های شخصی مانند کتابخانه شیخ محمد سماوی که در خصوص نسخه‌های خطی می‌کوشید به تعداد ۴۵۰ نسخه خریداری شد. دیگر کتابخانه‌های شخصی خریداری شده عبارتند از کتابخانه سید عبدالصاحب حکیم پسر سید محسن، کتابخانه شیخ عبدالهادی الحموزی، کتابخانه سید محمد حسن الغدیری، کتابخانه حاج محمد کاظم محمد حسن و کتابخانه حاج حمزه شنان.[۲]

تعداد کتاب‌ها

مجموع کتاب‌ها به بیش از ۵۰هزار عنوان می‌رسد که حدود ۴۰هزار کتاب، چاپی و فهرست شده است و ۳۶۰۰ کتاب هم خطی است که برخی از نسخ خطی بیش از یک کتاب را داراست. بعضی از نسخه‌های خطی عبارتند از المنتهی اثر علامه حلی، نهج البلاغه که در ۶۷۶ق و مختصر الخلاف اثر شیخ طبرسی که در سال ۶۹۹ق کتابت شده است.[۳]

مرقد آیت الله حکیم در کتابخانه

تعطیلی کتابخانه

این کتابخانه در زمان حکومت صدام حسین به دلیل حساسیت به آثار امام خمینی، آیت الله حکیم و سید محمد باقر صدر و پس از زندانی شدن خانواده حکیم به مدت هشت و نیم سال از سال ۱۹۸۳م تا ۱۹۹۲م تعطیل شد و در دوران جنگ عراق با ایران و جنگ کویت نیز رونق کمتری داشت. کتابخانه حکیم در جنگ کویت مقر ارتش عراق شد اما به نسخه‌های خطی آسیبی نرسید.[۴]

شعب کتابخانه

فهرست نسخه های خطی کتابخانه حکیم

کتابخانه آیت الله حکیم بیش از یکصد شعبه در شهرهای عراق و چند شعبه در خارج کشور دارد. هدف از تأسیس شعبه‌های داخل عراق این بود که مرکزی برای گردآمدن جوانان و توجیه آنان باشد تا فرهنگ صحیح اسلامی به طور غیر مستقیم به آن‌ها تفهیم شود. کتابخانه مرکزی هم اکنون جنب حرم امام علی (ع) در ابتدای شارع الرسول (ص) و در جوار مسجد هندی است.[۵]

چاپ کتاب فهرست نسخ خطی

فهرست نسخ خطی کتابخانه حکیم به همت رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و با مشارکت کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی چاپ شد.[۶]

پانویس

  1. آشنایی با کتابخانه آیت‌الله حکیم، ۱۳۸۲ش.
  2. آشنایی با کتابخانه آیت‌الله حکیم، ۱۳۸۲ش.
  3. آشنایی با کتابخانه آیت‌الله حکیم، ۱۳۸۲ش.
  4. آشنایی با کتابخانه آیت‌الله حکیم، ۱۳۸۲ش.
  5. شیعه نیوز.
  6. خبرگزاری مهر.

منابع

  • آشنایی با کتابخانه آیت‌الله حکیم، پژوهش و حوزه، زمستان ۱۳۸۲ - شماره ۱۶.