مقاله نامزد خوبیدگی
شناسه ارزیابی نشده

مدرسه علمیه نواب (مشهد)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
مدرسه علمیه عالی نواب
مدرسه علمیه نواب مشهد.JPG
اطلاعات اوليه
بنيانگذار: میرزا صالح رضوی
تأسیس: ۱۰۸۶ق
کاربری: آموزشی
مکان: مشهد
نام‌های دیگر: مدرسه صالحیه • مدرسه نواب
مشخصات
وضعیت: فعال
امکانات: کتابخانه
معماری
وبگاه: http://h-navvab.ir/fa/

مدرسه علمیه عالی نواب یا مدرسه صالحیه (تأسیس ۱۰۸۶ق) از مدارس علمیه مشهور مشهد است که در ضلع شمالی بالا خیابان (نادری سابق و شیرازی فعلی) و در نزدیکی حرم امام رضا قرار دارد. تاریخ تأسیس مدرسه به سال ۱۰۸۶ق بازمی‌گردد و دارای معماری خاص با حجراتی در دو طبقه است. کتابخانه این مدرسه به جهت وجود نسخه‌های خطی از گذشته مورد توجه علاقمندان بوده است.

تاریخچه

این مدرسه در سال ۱۰۸۶ق در زمان شاه سلیمان صفوی به وسیله نواب مستطاب میرزا صالح رضوی از جمله اشراف و اعیان سادات رضوی در نزدیکی حرم امام رضا ساخته شد. از این رو مدرسه را صالحیه نواب می‌نامیدند.[۱] در سال‌های پیش از ۱۳۲۰ش در تصرف وزارت فرهنگ و اوقاف قرار گرفت و مدتی به عنوان دبیرستان معقول و منقول مورد استفاده قرار گرفت تا پس از وقایع ۱۳۲۰ش و سقوط حکومت رضاخان با سامان یافتن دوباره در اختیار حوزه علمیه قرار گرفت و متولی پیشین آن، میرزا علی‌اکبر نوغانی مورد تعمیرات اساسی واقع شد. مدرسه نواب از زمان‌های گذشته، مرکز اجتماع طلاب بوده و حوزه‌های درس ادبیات ادیب نیشابوری و دروس سطح عالی شیخ هاشم قزوینی در آن تشکیل می‌گردید.[۲]

معماری

مدرسه دارای دو ایوان در شمال و جنوب بنا و حجرات متعدد در دو طبقه است. در گزارش‎های قدیمی‌تر درباره این بنا آمده است که در چهار طرف مدرسه ۷۵ اتاق تحتانی و فوقانی بنا گردیده و جلوی هر اتاق ایوانی قرار گرفته که پیشانی آن ایوان با کاشی الوان تزئین یافته است.[۳] [۴]

نمای داخلی مدرسه نواب

کتابخانه

این مدرسه دارای کتابخانه‌ای است که همزمان با افتتاح مدرسه توسط واقف، تأسیس گردیده و به مررو زمان بر کتاب‎های آن افزوده شده است.[۵] کتابخانه مدرسه علمیه نواب با دارا بودن تعداد ۳۲۴۶۱ جلد کتاب در ۱۵۷۶۱ عنوان یکی از غنی‌ترین کتابخانه‌های حوزه علمیه مشهد است. میکروفیلم و تصویر تمام کتاب‎های خطی نیز توسط متخصصان کتابخانه آستان قدس رضوی تهیه شده و در معرض استفاده طلاب و اساتید حوزه قرار گرفته‌ است.[۶]

کتاب‌های وقفی

برخی از علمای خیّر با وقف تعداد زیادی کتاب، بر غنای آن افزودند که تعداد قابل توجهی از آن را نسخ خطی شامل می‌گردد. کاظم مدیرشانه‌چی که پس از سال ۱۳۲۰ش به دستور نوغانی تولیت مدرسه به سرپرستی کتابخانه منصوب شده بود در توصیف کتابخانه و تعداد کتب این‌گونه می‌نویسد که مخطوطات کتابخانه در سال ۱۳۲۸ش جمعا ۶۷۴جلد می‌شد که با تصدی او ۲۲۳جلد دیگر به آن اضافه شد و به ۸۹۷جلد بالغ گردید. وی برخی از نسخ خطی را در ادامه نام می‌برد؛ مانند:

وضعیت کنونی

این مدرسه در جوار حرم امام رضا و در ابتدای خیابان شیرازی قرار دارد که پس از بازسازی، با نام مدرسه علمیه عالی نواب مطرح شده و زیر نظر مدیریت حوزه علمیه مشهد اداره می‌شود.[۸] مدرسه نواب از سال ۱۳۸۱ش با رویکردی تخصصی در سه رشته کلام اسلامی، ادبیات عرب و فقه و اصول فعالیت می‌کند.[۹]

پانویس

  1. فاضل، مدارس قدیم مشهد (مدرسه نواب)، ۱۳۵۱ش.
  2. امجدی، حوزه علمیه مشهد در گذر زمان، ۱۳۹۵ش.
  3. فاضل، مدارس قدیم مشهد (مدرسه نواب)، ۱۳۵۱ش.
  4. معرفی مدرسه نواب مشهد، ۱۳۶۹ش.
  5. فاضل، مدارس قدیم مشهد (مدرسه نواب).
  6. پایگاه اطلاع‌رسانی مدرسه علمیه نواب.
  7. میرآقایی، کتاب‌های وقفی مدرسه عالی نواب مشهد، ۱۳۹۴ش.
  8. امین‌پور قرایی، مدرسه نواب پس از بازسازی، ۱۳۷۶ش.
  9. پایگاه اطلاع‌رسانی مدرسه علمیه نواب.

منابع

  • امان پور قرایی، ایرج، مدرسه نواب پس از بازسازی، مشکوة، پاییز و زمستان ۱۳۷۶ش.
  • امجدی، جلیل، حوزه علمیه مشهد در گذر زمان، مطالعات تاریخی، بهار ۱۳۹۵ش، شماره ۵۲.
  • فاضل، محمود، مدارس قدیم مشهد (مدرسه نواب)، مجله وحید، اردیبهشت ۱۳۵۱ش، شماره ۱۰۱.
  • میرآقایی، سید هادی، کتاب‌های وقفی مدرسه عالی نواب مشهد (با تکیه بر کتاب‌های وقفی فاضل بسطامی و فرزندش)، وقف میراث جاویدان، پاییز و زمستان ۱۳۹۴ش، شماره ۹۱ و ۹۲.
  • مدرسه نواب مشهد، اثر، زمستان ۱۳۶۹ش، شماره ۱۸ و ۱۹.

پیوند به بیرون