محمد بن ابی‌سعید بن عقیل

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
آرامگاه شهدای کربلا2.jpg
آرامگاه شهدای کربلا
اطلاعات یاران امامان
نام کامل: محمد بن ابی‌سعید بن عقیل
خویشاوندان
سرشناس:
عقیل؛ مسلم بن عقیل؛ عبدالله بن عقیل؛ امام حسین (ع)
وفات/شهادت: ۶۱ق کربلا؛
نحوه وفات/شهادت: شهادت در رکاب امام حسین (ع)
از یاران: امام حسین (ع)

محمد بن ابی سعید بن عقیل از شهدای بنی هاشم در روز عاشورا. وی در کربلا هفت ساله بود و پس از به شهادت رسیدن امام حسین (ع)، در هجوم سپاهیان دشمن به خیمه‌ها به شهادت رسید. نام او در زیارت ناحیه مقدسه آمده است.

نسب

برخی از رجال‌نویسان و علمای شیعه او را «محمّد بن سعید»[۱] و برخی دیگر «محمّد بن ‌ابی سعد»[۲] ذکر کرده‌اند ولی عده‌ای ابی سعید را کنیه عبدالله بن عقیل دانسته و احتمال داده‌اند که محمّد بن ابی سعید، همان محمد بن عبدالله بن عقیل باشد.[۳]

صاحب المجدی، پدر محمد یعنی ابوسعید را با عنوان ابوسعید احول ذکر کرده و از او نیز به عنوان یکی از شهدای کربلا یاد می‌‌کند.[۴]

بنا به نقل ابصارالعین، پنج نفر از شهدای کربلا به سن بلوغ نرسيده بودند، يکی از آنان محمد بن ابی ‏سعيد بن عقيل بوده که هفت سال داشته است.[۵]

نحوه شهادت

حمید بن مسلم، نحوه شهادت محمد بن ابی‌سعید بن عقیل را چنین روایت می‌کند:

پس از شهادت امام حسین (ع)، نوجوانی به نام محمد بن ابی سعید بن عقیل از خیمه‌ها بیرون آمد و نگران و وحشت‌زده به چپ و راست خود نگاه کرد. یکی از سپاهیان عمر سعد به نام لقیط بن ایاس (ناشر) جُهَنی به او حمله کرد و با ضربتی، او را به شهادت رساند.

این ماجرا را هانی بن ثبیت حضرمی، یکی از سپاهیان عمر سعد نیز روایت کرده است.[۶]

البته در برخی نقل‌ها همین هانی بن ثبیت حضرمی را قاتل وی معرفی کرده‌اند به این نحو که وقتی محمد بن ابی سعید از خیمه بیرون آمد، تیر خیمه یا چوبی‌ را به دست گرفت و در پیش چشم مادرش به سوی دشمن شتافت، هانی بن ثبیت حضرمی با اسب به سوی وی تاخت و چون به وی رسید، با شمشیر او را پاره پاره کرد و به شهادت رساند.[۷]

در زیارت ناحیه از وی چنین یاد شده است: «السَّلامُ عَلی مُحَمَّد بن ابی سَعید بن عَقیل وَلَعَنَ‌ الله قاتِلَهُ لُقَیطِ بن ناشِر الجُهَنی».[۸]

پانویس

  1. حلی، ابن داود، رجال ابن داود، ج۱، ص۱۷۲؛ ابن شهر آشوب، محمد بن علی، مناقب آل ابی طالب علیهم‌السلام، ج۳، ص۲۵۴.
  2. سید ابن طاووس، الاقبال بالاعمال الحسنه، ج۳، ص۳۴۳؛ ابن شهر آشوب، محمد بن علی، مناقب آل ابی طالب علیهم‌السلام، ج۳، ص۲۵۹.
  3. کاشانی، حبیب، تذکرة الشهداء، ج۱، ص۱۵۴.
  4. علوی، علی بن محمد، المجدی فی انساب الطالبیین، ص۳۰۷.
  5. سماوی، محمد بن طاهر، ابصار العین فی انصارالحسین علیه‌السلام، ج۱، ص۹۱.
  6. سماوی، محمد بن طاهر، ابصار العین فی انصارالحسین علیه‌السلام، ج۱، ص۹۱.
  7. طبری، تاريخ الطبري، ج۵، ص۴۴۹.
  8. سید ابن طاووس، الاقبال بالاعمال الحسنه، ج۳، ص۷۶.

منابع

  • حلی، ابن داود، رجال ابن داود، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، بی‌تا.
  • ابن شهر آشوب، محمد بن علی، مناقب آل ابی طالب علیهم‌السلام، نجف، مطبعة الحیدریة، ۱۳۷۵ق.
  • سماوی، محمد بن طاهر، ابصار العین فی انصارالحسین علیه‌السلام، تحقیق محمدجعفر طبسی، قم، مرکز الدراسات الاسلامیة لحرث الثورة، ۱۴۱۹ق.
  • سید ابن طاووس، الإقبال بالأعمال الحسنة، محقق / مصحح: قيومى اصفهانى، جواد، قم، دفتر تبليغات اسلامى‌، ۱۳۷۶ش‌.
  • طبری، تاریخ الطبری، بیروت، روائع التراث العربی، بی‌تا.
  • علوی، علی بن محمد، المجدی فی انساب الطالبیین، قم، کتابخانه عمومی آیت الله مرعشی نجفی، ۱۳۸۰ش.
  • کاشانی، حبیب الله، تذکرة الشهداء، مترجم: سیدعلی جمال‌اشرف، قم، مدین، ۱۳۸۵ش.