علی‌اکبر غفاری

از ويکی شيعه
(تغییرمسیر از علی اکبر غفاری)
پرش به: ناوبری، جستجو
علی اکبر غفاری
علی اکبر غفاری.jpg
اطلاعات فردی
تاریخ تولد: ۱۳۰۳ش
زادگاه: تهران
تاریخ وفات: ۱۳۸۳ش
محل دفن: قبرستان ابن‌بابویه
شهر وفات: شهر ری
اطلاعات علمی
استادان: ابوالحسن شعرانیعلامه طباطباییمحدث ارمویعلامه امینی
محل تحصیل: قم
تألیفات: تحقیق و تصحیح بسیاری از کتب
فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی


علی اکبر غفاری (۱۳۰۳۱۳۸۳شحدیث‌شناس و احیاگر آثار اسلامی که در بیش از ۵۰ سال زندگی علمی خود، ۵۰ عنوان کتاب (حدود ۲۵۰ جلد) را با تحقیق، تعلیق و تصحیح خود منتشر کرد. وی لباس روحانیت نمی‌پوشید. روحانیانی چون سید شهاب الدین نجفی مرعشی، سید محمد حسین طباطبایی، عبدالحسین امینی، مرتضی مطهری، محمد تقی جعفری و جعفر سبحانی، تلاش‌های او را ستودند.[۱] سید عبدالحسین شرف ­الدین عاملی پس از مطالعه برخی از آثار غفاری، او را در مکتوبی آیت‌الله خطاب کرد.[۲] او در سال ۱۳۸۱، چهره ماندگار شناخته شد[۳] و در ششمین دوره انتخاب کتاب سال ولایت و دوازدهمین نمایشگاه بین المللی قرآن کریم نیز از وی تجلیل شد.[۴]

زندگینامه و تحصیلات

علی اکبر غفاری در سال ۱۳۰۳ش در تهران به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی را به پایان رسانده و به فراگیری قرائت قرآن، تجوید، احکام و مسائل مربوط به آن در نزد یکی از قاریان معروف تهران پرداخت و پس از تکمیل این مرحله با تشویق و راهنمایی او به تحصیل دروس مربوط به تفسیر قرآن روی آورد. دروس حوزوی، نظیر فقه، اصول، کلام، ادبیات عرب و غیره را فراگرفت. برای شرکت در درس تفسیر آیت اللّه اشراقی که در قم تشکیل می‌شد، عازم قم شد. همزمان در جلسات تفسیر قرآن میرزا خلیل کمره ای در تهران نیز حضور یافت. در درس آیت اللّه آقا سیدکاظم گلپایگانی - که در تهران تشکیل می‌شد - نیز به طور کامل شرکت کرد و موفق شد یک دوره کامل تفسیر قرآن مجید را از وی فراگیرد.[۵][۶]

علی اکبر غفاری در آغاز فعالیت‌های علمی و فرهنگی خود ابتدا با سید جلال الدین محدث ارموی آشنا شد که همکاری نزدیک او با ارموی، تا پایان عمر او ادامه داشت. شخص دیگری که تأثیرش در آثار غفاری از جهت تحقیق، مقدمه‌نویسی، تعلیق و غیره بسیار آشکار است، میرزا ابوالحسن شعرانی است. او با علامه سید محمد حسین طباطبایی و آیت الله عبدالحسین امینی آشنایی نزدیک و همکاری داشت. ارتباط با عالمان، غفاری را از دوران جوانی به کار تنقیح و تصحیح متون علم الحدیث و درایه و رجال وارد کرد. وی در پایان ۸۰ سال عمر خود، بیش از ۵۰ عنوان کتاب (حدود ۲۵۰ جلد) را با تحقیق، تعلیق و تصحیح خود منتشر کرد.[۷][۸]

دقت در نشر کتاب‌های مذهبی

شناخت متون روایی و حدیثی و تصحیح آنها یکی از دغدغه‌های اصلی علی اکبر غفاری بود. اگرچه در زمان او به تصحیح متون توجه جدی نمی‌شد. او معتقد بود بعد از چاپ کتاب‌های دانشگاهی، آرام آرام توجه به این امر در میان مذهبیون گسترش یافته است. وی یکی از جدی‌ترین آسیب‌های چاپ متون دینی قدیمی بدون تصحیح از سوی ناشران مذهبی را انتشار معارف غلط می‌دانست.[۹] علی اکبر غفاری در شیوه ترجمه متون نیز دقت، ظرافت و حساسیت‌های خاص خود را داشت. معتقد بود که مترجم باید به تمام کتب تسلط داشته باشد و آنها را ببیند. در کتب ترجمه نیز تأکید داشت که متن عربی احادیث همراه با ترجمه فارسی باشد تا اگر کسی از متن عربی مطلب دیگری می‌فهمد، آزاد باشد.[۱۰]

اساتید

برخی از اساتید علی اکبر غفاری عبارتند از: سید کاظم گلپایگانی، میرزا ابوالحسن شعرانی، سید محمدحسین طباطبایی، سید جلال الدین محدث ارموی، میرزا خلیل کمره ای و عبدالحسین امینی.[۱۱][۱۲][۱۳]

تحقیقات و تألیفات

علی‌اکبر غفاری، با هدف احیای متون کهن اسلامی و نشر آنها، انتشارات صدوق را تاسیس کرد و مجموعه کتاب‌هایی با تحقیق و تطبیق و تصحیح، منتشر نمود. آثار مذکور، در چهار بخش مستقل دسته‌بندی شده است؛

  1. بیشتر آثار او، کتب فقهی، روایی، اعتقادی و کلامی است و شامل ۳۷ عنوان کتاب می‌شود.
  2. آثار مختص به امام حسین(ع).
  3. آثار تفسیری و علوم قرآنی که پنج عنوان را دربرمی‌گیرد.
  4. آثار درباره امام مهدی(عج) که پنج عنوان کتاب را در برمی‌گیرد.
سنگ قبر علی‌اکبر غفاری

برخی از آثاری که وی تحقیق، تصحیح و منتشر کرده، عبارتند از: من لایحضره الفقیه، الاستبصار، تهذیب الاحکام، ترجمه مقاتل الطالبیین، تحف العقول عن آل الرسول، تفسیر ابوالفتوح رازی، و کمال الدین و تمام النعمة.[۱۴][۱۵]

علی‌اکبر غفاری، درباره انگیزه‌اش از احیای کمال الدین شیخ صدوق، می‌گوید:« همسرم مبتلا به سرطان شد، توسل جستم و از خدا خواستم تا همسرم را شفا دهد، در عوض کتاب کمال الدین شیخ صدوق را احیا و چاپ کنم. خداوند متعال دعایم را مستجاب نمود. من هم این کتاب را چاپ نمودم.»[۱۶]

درگذشت

علی اکبر غفاری، ۵ آبان ۱۳۸۳ش برابر با ۱۱ رمضان ۱۴۲۵ق پس از تصادف و مجروحیت راهی بیمارستان شده و در بیمارستان درگذشت. وی در جوار شیخ صدوق (در قبرستان ابن بابویه) به خاک سپرده شد.[۱۷][۱۸] خانواده غفاری پس از مرگ وی، کتاب‌های کتابخانه شخصی‌اش را به کتابخانه پردیس دانشگاه قرآن و حدیث اهدا کردند.[۱۹]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. «گوشه‌هایی از یک زندگی سراسر پژوهش».
  2. «استاد علی اکبر غفاری احیاگر میراثی از تشیع»، ص۳-۱۰.
  3. «اسامی برگزیدگان هشت دوره همایش چهره های ماندگار».
  4. «گوشه‌هایی از یک زندگی سراسر پژوهش».
  5. «گوشه‌هایی از یک زندگی سراسر پژوهش».
  6. «استاد علی اکبر غفاری احیاگر میراثی از تشیع»، ص۳-۱۰.
  7. «گوشه‌هایی از یک زندگی سراسر پژوهش».
  8. «استاد علی اکبر غفاری احیاگر میراثی از تشیع»، ص۳-۱۰.
  9. اسدزاده، «زنده‌دار میراث شیعه».
  10. «استاد علی اکبر غفاری احیاگر میراثی از تشیع»، ص۳-۱۰.
  11. محمد حسین شهری، یادنامه استاد علی اکبر غفاری، کیهان فرهنگی خرداد ۱۳۶۵ شماره ۲۷.
  12. «گوشه‌هایی از یک زندگی سراسر پژوهش».
  13. اسدزاده، «زنده‌دار میراث شیعه».
  14. شهری، «یادنامه استاد علی اکبر غفاری».
  15. «گوشه‌هایی از یک زندگی سراسر پژوهش».
  16. «عمر با برکت».
  17. شهری، «یادنامه استاد علی اکبر غفاری».
  18. «استادی که بدون تحصیلات دانشگاهی، میراث‌دار تشیع شد».
  19. پایگاه اطلاع رسانی دارالحدیث.

منابع