عبدعمرو بن صیفی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

عبدعمرو بن صیفی معروف به ابوعامر راهب از شخصیت‌های مهم دوران جاهلیت و بزرگ قبیله اوس بود. وی پس از مهاجرت پیامبر به مدینه جزو دشمنان ایشان شد و از مدینه به مکه رفت و علیه اسلام و مسلمانان فعال بود. وی پایه‌گذار مسجد ضرار نیز بوده است. فرزند وی حنظله معروف به غسیل الملائکه از اصحاب پیامبر و نوه‌ او عبدالله بن حنظله نیز از مخالفان یزید بود.

جایگاه اجتماعی

عبدعمرو بن صیفی بزرگ قبیله اَوس بود[۱] در دوره جاهلیت رهبانیت می‌ورزید و از قیامت و دین حنیف سخن می‌گفت و به راهب شهرت داشت[۲] وی همچنین واجدِ دانشِ اهل کتاب بود[۳] به نوشته بلاذری[۴] وی سودای پیامبری در سر داشت، پس از گفتگویی با پیامبر اکرم(ص)، از سوی پیامبر فاسق خوانده شد.[۵]

در جبهه دشمن

ابوعامر پس از گفتگو با پیامبر(ص) به خشم آمد و همراه ۶۵ تن به قریش پیوست و در آنجا به تحریک مشرکان قریش و یهودیان و انصار مدینه بر ضد پیامبر پرداخت.[۶] وی در غزوه بَدر با مشرکان قریش همراهی نکرد، ولی در غزوه احد نخستین کسی بود که جنگ را آغاز کرد[۷]، و حتی گودال‌هایی بر سر راه مسلمانان حفر کرد که از قضا یکی از مشرکان که قصد کشتن پیامبر(ص) را داشت در یکی از آنها افتاد و مسلمانان او را به قتل رساندند.[۸]

اقامت در شام

ابوعامر بعد از فتح مکه به طائف گریخت و پس از مسلمان شدن مردم طائف، سرانجام به شام رفت. ظاهراً در آنجا بود که وی به فکر گردآوری سلاح و سپاه برای حمله به مدینه افتاد، اما در همانجا، در سال نهم یا دهم هجری، از دنیا رفت.[۹]

مسجد معروف به مسجد ضرار که طبق آیه ۱۰۷ سوره توبه، پیامبر اکرم (ص) مأمور تخریب آن شد به تحریک ابوعامر ساخته شده بود، تا پس از پیروزی بر پیامبراکرم، وی در آنجا برایشان سخنرانی کند و براساس منابع، منظور قرآن از عبارت «وَ اِرصاداً لِمَنْ حارَبَ اللّهَ و رَسولَهُ» در این آیه ابوعامر بوده است. به نوشته مقریزی، ابوعامر مصمم بود قبر آمنه، مادر پیامبراکرم (ص)، را بشکافد، اما موفق به این کار نشد.[۱۰]

پانویس

  1. مَقریزی، امتاع الاسماع، ج۱، ص۱۳۲.
  2. ابن اثیر، اسدالغابة، ج۲، ص۵۹.
  3. ابن شبّه نمیری، ج۱، ص۵۳.
  4. بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۴۹.
  5. ابن هشام، ج۲، ص۴۲۳-۴۲۴؛ ابن اثیر، الکامل، ج۲، ص۱۵۰.
  6. مقریزی، امتاع الاسماع، ج۱، ص۱۳۲.
  7. واقدی، مغازی، ج۱، ص۲۲۳.
  8. واقدی، مغازی، ج۱، ص۲۵۲.
  9. ابن هشام، سیرة النبویة، ج۲، ص۴۲۴؛ طبری، سلسله۱، ص۱۷۴۰.
  10. مقریزی، امتاع الاسماع، ج۱، ص۱۳۲، نک: به واقدی، مغازی، ج۳، ص۱۰۷۳؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۳۲۹-۳۳۰

منابع

  • ابن اثیر، اسدالغابة فی معرفة الصحابة، تهران: انتشارات اسماعیلیان، بی‌تا.
  • ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، بیروت، ۱۳۸۵-۱۳۸۶ق -۱۹۶۵-۱۹۶۶م، چاپ افست ۱۳۹۹-۱۴۰۲ق/۱۹۷۹-۱۹۸۲م.
  • ابن شبّه نمیری، تاریخ المدینة المنورة: اخبار المدینة النبویة، چاپ فهیم محمد شلتوت، بیروت، ۱۴۱۰ق/۱۹۹۰م.
  • ابن هشام، سیرةالنبی، چاپ محمد محی‌الدین عبدالحمید، قاهره، ۱۳۸۳ق/۱۹۶۳م.
  • بلاذری، احمدبن یحیی، انساب الاشراف، چاپ محمود فردوس عظم، دمشق، ۱۹۹۶-۲۰۰۰م.
  • مَقریزی، احمدبن علی، امتاع الاسماع بما للنبی صلی اللّه علیه و سلم من الاحوال و الاموال و الحفدة و المتاع، چاپ محمد عبدالحمید نمیسی، بیروت، ۱۴۲۰/ق۱۹۹۹م.
  • واقدی، محمدبن عمر، کتاب المغازی، چاپ مارسدن جونز، لندن، ۱۹۶۶م.