سید مصلح‌الدین مهدوی اصفهانی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
مهدوی اصفهانی.jpg

سید محمد حسین مهدوی اصفهانی (۱۲۹۴- ۱۳۷۴ش) مشهور به مصلح‌الدین از نویسندگان آثار تاریخی و ترجمه‌نگاری در قرن چهارده شمسی. او در حوزه علمیه تحصیل کرده و دارای اجازه اجتهاد بود ولی به علت محدودیت‌های ایجاد شده در دوره پهلوی اول لباس روحانیون را کنار گذاشت و با اجازه آیت الله بروجردی به تدریس در دبیرستان مشغول شد و بیشتر ادبیات عرب و تعلیمات دینی درس می‌داد. از او بیش از هفتاد کتاب و مقاله بر جای مانده که بسیاری از آن‌ها درباره مشاهیر دینی اصفهان است.

تولد و خاندان

سید محمد حسین مهدوی اصفهانی در بامداد ۱۹ محرم سال ۱۳۳۴ قمری (۱۲۹۴ش) به دنیا آمد.[۱] وی از خاندان سادات معروف اصفهان بود. سید محمدحسن مجتهد اصفهانی (حدود ۱۲۰۷-۱۲۶۳ق)جد پدری او بود.

مادر وی، دختر آخوند ملا حسین کرمانی (متوفی ۱۳۳۰ق)، از علمای صاحب کرسی قضاوت بود. او همچنین مساجد نور و رضوان را بنیان نهاد.[۲] سید مصلح الدین در ۶ سالگی پدرش را از دست داد و تحت سرپرستی مادرش قرار گرفت.[۳]

وی دوشنبه ۴ تیر ۱۳۷۴ شمسی درگذشت.[۴]

تحصیلات

مصلح الدین در هفت سالگی به مدرسه اقدسیه که زیر نظر شیخ محمدحسین مشکاتی اداره می‌شد، رفت. میرزا نور علی باشتی و سید حسن حکیمی‌ها از معلمان وی در این مدرسه بودند.[۵] بعدها از مدرسه اقدسیه به مدرسه گلبهار منتقل شد و تا دوم دبیرستان در آنجا تحصیل کرد. سید هاشم‌علی جبل عاملی و شوندی همدانی از معلمان وی در این مدرسه بودند.[۶] او سپس به مدرسه سعدی که در آن زمان توسط محمدتقی خان صدری اداره می‌شد، رفت و در آنجا ملا محمد حِمامی آشنا شد.[۷]

سید مصلح الدین در کنار تحصیلات غیرحوزوی خود در مدارس جدید (مدرسه‌ی گلبهار و دبیرستان سعدی)، به آموختن علوم حوزوی هم پرداخت و در این زمینه از علما و اساتید اصفهان بهره برد.

  1. میرزا محمد علی حبیب آبادی (۱۳۰۸ -۱۳۹۶ قمری)[۸]
  2. ملا محمد حِمامی (۱۲۸۲- ۱۳۵۹ قمری)[۹]
  3. میرزا محمد باقر امامی
  4. شیخ محمد حسن قاضی عسکر
  5. سید حسن مدرس میر محمد صادقی [۱۰]
  6. کمال الدین خوانساری
  7. شیخ محمد علی کرمانی

همچنین وی نزد شیخ محمد حسین فاضل تونی (۱۲۸۸ق- ۱۳۳۹ش) و سید محمد کاظم عصار (۱۲۶۳- ۱۳۵۴ش) شاگردی کرد.[۱۱]

اجازه اجتهاد

سید مصلح الدین مهدوی، از فقهای ذیل اجازه اجتهاد داشت.

  1. آقا بزرگ تهرانی (در سال ۱۳۶۳ قمری)
  2. سید شهاب‌الدین نجفی مرعشی
  3. محمد باقر کمره‌ای
  4. سید علی علامه فانی
  5. سید محمد شیرازی
  6. سید مصطفی صفائی خونساری
  7. سید ضیاءالدین علامه
  8. محمد علی اراکی
  9. سید محمد علی روضاتی
  10. سید اسماعیل هاشمی
  11. سید محمد علی موحد ابطحی[۱۲]

مصلح الدین مهدوی در آن دوره، لباس روحانیت پوشید، اما با شروع حکومت رضاخان و فشار بر روحانیون ملبس، مجبور شد لباس خود را کنار بگذارد.[۱۳]

معلمی

سید مصلح الدین مهدوی تدریس را از سال ۱۳۱۵ ش در تهران آغاز کرد. این تدریس با فراز و نشیب‌های زیادی روبرو بود تا اینکه در سال ۱۳۳۱ به استخدام آموزش و پرورش تهران درآمد. مدتی را در دبیرستان پهلوی تهران و سپس با انتقال به اصفهان، به مدت ۱۵ سال در دبیرستان ادب اصفهان، به شغل معلمی مشغول بود.[۱۴]

وی درباره حضورش در مدارس و کلاس‌ها می‏‌گوید:

«تمام وقت در کلاس با وضو بودم، چون شغل معلمی را عبادت می‌دانستم... سعی هم می‌کردم هر درسی را که می‌دهم، چون هم ادبیات داشتم، هم عربی، هم روانشناسی می‌گفتم و هم فلسفه و... در هر درسی به مناسبت، مطلبی هم درباره دین و مذهب و اخلاق بگویم. در تمام سال‌ها به مدیر دبیرستان می‌گفتم که من حداقل باید دو ساعت در برنامه‌ام تعلیمات دینی داشته باشم. چون این موضوع را علاوه بر اینکه وظیفه خودم می‌دانستم، شرطی هم بود که مرحوم آیت الله بروجردی با من کرده بودند...» [۱۵]

تالیفات

سید مصلح الدین مهدوی، با توجه به علاقه‌اش، بیشتر مطالعات خود را بر تاریخ بزرگان و تراجم و رجال گذاشت.[۱۶] مصلح الدین شکل‌گیری این علاقه را به تشویق‌ها و حمایت‌های دو استادش، آذر گشسب و شیخ محمد جبل عاملی دانسته است.[۱۷] او از پانزده سالگی نوشتن را آغاز کرد و تا پایان عمر به این کار ادامه داد. او دائما به مطالعه و جمع آوری اطلاعات، همراه با تدریس در مدارس مشغول بود و بیش از هفتاد جلد کتاب، مقاله و رساله در موضوع‌های زندگی نامه، شرح احوال ائمه معصومین (ع) و بزرگان دین و علم و شعراء و نام داران اصفهان نوشته است که تقریبا نیمی از آن‌ها تاکنون چاپ و منتشر شده است. [۱۸]

کتب چاپ شده

برخی از کتب چاپ شده وی عبارتند از:

  1. ابطال الصفا فی ذکر اسماء الشهدا (با عنوان یاران باوفای حسین (ع)ترجمه شده است.)[۱۹]
  2. ارمغان اصفهان در شرح حال علامه بهبهان، شرح حال آیت الله سید علی موسوی بهبهانی (۱۳۰۴ - ۱۳۹۵ق)[۲۰]
  3. اصفهان دارالعلم شرق(معرفی ۱۸۵ مدرسه از مدارس دینی اصفهان).[۲۱]
  4. اعلام اصفهان.[۲۲]
  5. بیان المفاخر، شرح حال سیدمحمدباقر حجت الاسلام شفتی و خاندان او[۲۳]
  6. تاریخچه ارزنان و مقبره علیا جناب زینب خاتون معروف به زینبیه.[۲۴]
  7. تاریخچه شهر سامرا و زندگی عسکریین (ع) ، به همراه وقف نامه و تاریخچه ساختمان حمام و حسینیه در سامراء و شمه ای از زندگانی و آثار آیت الله العظمی حاج آقاحسین بروجردی[۲۵]
  8. تاریخ علمی و اجتماعی اصفهان در دو قرن اخیر یا بیان سبل الهدایة فی اعقاب صاحب الهدایة، درباره نوادگان شیخ محمدتقی رازی صاحب هدایة المسترشدین (خاندان نجفی مسجدشاهی در اصفهان).[۲۶]
  9. تذکره شعرای معاصر اصفهان؛[۲۷]
  10. تذکرة القبور یا دانشمندان و بزرگان اصفهان[۲۸]
  11. تعلیمات دینی، برای تدریس در دبیرستان ها، با همکاری دیگران.
  12. خاندان شیخ الاسلام اصفهان(بررسی تاریخ چهارصد ساله خاندان شیخ الاسلام از محقق سبزواری تا دکتر علی شیخ الاسلام). [۲۹]
  13. رجال اصفهان یا تذکرةالقبور، تعلیقات سید مصلح الدین مهدوی و دیگران بر کتاب ملاعبدالکریم گزی (۱۲۶۰ - ۱۳۳۹ق) است.[۳۰]
  14. رسالة فی اعجاز القرآن، نوشته سیدمحمدحسن موسوی یزدی، به کوشش سیدمصلح الدین مهدوی.[۳۱]
  15. زندگی‌نامه علامه مجلسی[۳۲]
  16. لسان الارض یا تاریخ تخت فولاد اصفهان.[۳۳]
  17. عطیة الجواد (ع)، جلد یازدهم از مجموعه کلمات قصار معصومین (ع) است که به شرح زندگانی حضرت امام محمد تقی (ع) و ترجمه و شرح کلمات قصار منقول از آن حضرت می پردازد.[۳۴]
  18. مختصری از تاریخچه محله خواجو و وقف نامه حمام شریف.[۳۵]
  19. مزارات اصفهان، با تصحیح و اضافات اصغر منتظرالقائم. [۳۶]
  20. مشاهیر زنان اصفهان، به کوشش محمدحسین ریاحی. [۳۷]
  21. یادنامه فقیه اهل بیت عالم ربانی، عارف الهی آیت الله سید بحرالعلوم میردامادی (۱۳۴۵ - ۱۴۱۱ق)[۳۸]
  22. م‍خ‍ت‍ص‍ری‌ از ش‍رح‌ ح‍ال‌ ح‍ض‍رت‌ آی‍ت‌ال‍ل‍ه‌ ال‍ع‍ظم‍ی‌ آق‍ای‌ ح‍اج‌ م‍ی‍رس‍ی‍د ع‍ل‍ی‌ ب‍ه‍ب‍ه‍ان‍ی‌. [۳۹]
  23. شرح حال سه نفر از خاندان عالم زاهد جلیل مرحوم حاج محمد ابراهیم كلباسی ، در مقدمه حقوق زن در اسلام وارث. [۴۰]
  24. شرح حال مرحوم شهید اصفهانی: حاج میرزا ابوالحسن آل رسول موسوی و خاندان ایشان ، در تحفة‌ الابرار. [۴۱]
  25. شرح حال مرحوم حاج آقا حسین عمادزاده اصفهانی ، مطبوع در روزنامۀ نوید اصفهان. [۴۲]
  26. شرح حال حاج سیدمحمد باقر شفتی بیدآبادی حجة الاسلام در مجله نور علم ـ قم. [۴۳]
  27. شرح حال آقا شیخ محمد رضا ابوالمجد نجفی مسجد شاهی در مجله نور علم ـ قم. [۴۴]
  28. شرح حال مرحوم سید كریم نیك زاد حسینی دهكردی در روزانه نوید اصفهان. [۴۵]
  29. شرح حال حاج شیخ مرتضی مظاهری در روزنامه نوید اصفهان. اصفهان یا دار العلم شرق، ص ۳۵۱؛ مجله تاریخ و فرهنگ، شماره ۱، مهر ۱۳۷۰، ص ۲۱۶.
  30. غایة الآمال و الامانی شرح حال سیدهاشم علامه بحرانی در مقدمه كتاب: اللوامع النورانیه. [۴۶]
  31. فهرست اجمالی مدارس دینی اصفهان قدیماً و جدیداً در كتاب: محیط ادب.[۴۷]

کتب چاپ نشده

مصلح الدین تعدادی کتاب و مقالات داشته است که به چاپ نرسیده است و آن به شرح زیر می‌باشد: [۴۸]

  1. اربعین در ذكر چهل حدیث درباره علم علماء
  2. ارشاد الناس در شرح حال مرحوم حاج شیخ عباس مصباح دست گردی
  3. اشعری‌های قم و اصفهان
  4. امام زاده‌های اصفهان و توابع
  5. تاریخ تشیع مردم اصفهان و زندگانی حافظ ابونعیم محدّث اصفهانی
  6. تاریخ زندگانی آقا باقر خراسگانی (شاه باقر پادشاه سه روز)
  7. تاریخ زندگانی چندتن از علماء از آن جمله: جهانگیرخان قشقائی ـ آقا سید صدرالدین عاملی ـ مولی عبدالكریم گزی و آقای سیدعلی نجف آبادی
  8. تاریخ علماء و محدثین و شعراء و حكمای اصفهان شامل قریب ۲۰ هزار نفر
  9. تاریخ كاظمین
  10. تحفة السفر سفرنامه تالیف در سال ۱۳۵۹ ه‍. ق.
  11. چهارده مجلد درباره زندگانی و كلمات قصار حضرات معصومین چهارده‌گانه.
  12. الحائریون اسامی جمعی از علماء مدفون و یا منسوب به كربلا (حائر شریف)
  13. الحجة البالغه احادیث در فضائل حضرت علی علیه السلام و اهل بیت علیهم السلام مأخوذ از كتب سنیان شامل سه مجلد. ۱ - از كتاب تاریخ الحنفاء سیوطی ۲ ـ ذكر اخبار اصفهان ۳ - میزان الاعتدال ذهبی
  14. خجندیان شرح حال و آثار آل خجند علماء و محدثین شافعی در اصفهان.
  15. شرح حال ابوالقاسم دهكردی
  16. شرح حال آیت الله حاج میرسیدعلی مجتهد نجف آبادی
  17. صحیفه جوادیه مجموعه دعاهای منقول از حضرت جوادالائمه علیه السلام
  18. فدك و مسیر تاریخی آن.
  19. قرآن در احادیث مجموعه‌ای از احادیث راجع به قرآن.
  20. كلمات المعصومین علیهم السلام مجموعه‌ای از اخبار تقسیم شده برحسب موضوع.
  21. گنجینه مجموعه‌ای از شعر ، تاریخ و ادب مانند كشكول
  22. مجموعه‌ای از آیات قرآن و تقسیم آنها برحسب موضوع
  23. مزارات اصفهان. (مقابر اصفهان)
  24. المستبصرین نام و شرح حال جمعی از دانشمندان غیرمسلمان و یا سنّی كه شیعه شده‌اند
  25. معاریف اصفهان.
  26. و‌فیات الاعوام نام بزرگان اهل علم و حكمت برحسب سنوات وفات آنها و قریب ده مجلد كتاب و رساله در موضوعات مختلف از حدیث و تاریخ و غیره.

مقالات

مهدوی مقالاتی را هم در مجلات مختلف به مناسبت به چاپ رسانده است که برخی از آن ها به قرار زیر است: [۴۹]

  1. «اصفهان در صحنه مبارزات سیاسی و اقتصادی» ؛ در سدهء تحریم تنباکو (به مناسبت صدمین سالگرد وفات میرزای‌ شیرازی و سالگرد قیام تحریم تنباکو فصل نوین تاریخ سیاسی‌ ایران) ؛ [۵۰]
  2. «نامه‌ای امیدبخش» ؛ [۵۱]
  3. «دو فقدان اسفناک؛ شرح‌حال سید کریم نیک‌زاد میرحسینی» ؛ [۵۲]
  4. «دوفقدان اسفناک؛ شرح‌حال حاج آقا حسین‌ عمادزاده» ؛ [۵۳]
  5. «شرح‌حال آقا باقر خوراسکانی» ؛ [۵۴]
  6. «شرح‌حال آقا شیخ محمّد رضا نجفی اصفهانی» ؛ [۵۵]
  7. به یاد چهلمین روز ارتحال آیت اللّه العظمی مرعشی‌ نجفی» ؛ [۵۶]
  8. به یاد چهلمین روز ارتحال آیت اللّه العظمی مرعشی‌ (۱۰).[۵۷]
  9. «شرح‌حال ابراهیم سرّی پوده‌ای» ، در مقدّمهء دیوان‌ اشعار مرحوم سید ابراهیم سرّی؛ تصحیح و گردآوری دکتر سید ابو القاسم سرّی؛[۵۸]
  10. «زندگانی فقیه مجاهد حضرت آیت اللّه حاج سید محمد باقر شفتی» ؛[۵۹]
  11. «شرح‌حال حاج میرزا ابو الحسن آل رسول موسوی‌ شمس آبادی (شهید اصفهانی) و خاندان او» ، [۶۰]
  12. «غایة الآمال و الامانی: شرح‌حال سید هاشم‌ بحرانی» ، [۶۱]
  13. «محمد علی معلم حبیب‌آبادی» ، یادنامه‌ حبیب‌آبادی، به ضمیمه جلد پنجم مکارم الآثار؛ [۶۲]
  14. مسجد سید اصفهان پایگاه مشروطیت و انقلاب‌ اسلامی» ؛[۶۳]
  15. «قصیده تاریخی-سیاسی دخانیه از عصر تنباکو» ؛ در سدهء تحریم تنباکو (به مناسبت صدمین سالگرد وفات میرزای‌ شیرازی و سالگرد قیام تحریم تنباکو فصل نوین تاریخ سیاسی‌ ایران) ؛ [۶۴]
  16. مقدمه بر لمعات حسینی از حسین شمس،[۶۵]
  17. همدم مردم (یادنامه علاّمهء مجلسی» ؛ [۶۶]
  18. یادی از تخت فولاد» ؛[۶۷]

حفظ تخت فولاد

مصلح الدین با نگارش آثاری با تخریب قبرستان تخت فولاد مخالفت کرد او کتاب لسان الارض یا تاریخ تخت فولاد را در این باره نوشت.[۶۸]

پانویس

  1. اصفهان، مدارس نوین و مفاخر آن، ص ۲۱۴.
  2. یاد ماندگار، ص ۱۵۴؛ اصفهان، مدارس نوین و مفاخر آن، ص ۲۱۴.
  3. اصفهان یا دار العلم شرق، ص ۳۴۸؛ یاد ماندگار، ص ۱۵۴؛ اصفهان، مدارس نوین و مفاخر آن، ص ۲۱۴.
  4. اثر آفرینان، ج ۵، ص ۳۰۶؛ مجله آینه پژوهش، فروردین و اردیبهشت ۱۳۷۴، شماره ۱، ص ۱۱۳؛ مجله کیهان اندیشه، مرداد و شهریور ۱۳۷۴، شماره ۶۱، ص ۱۸۵؛ مجله کیهان فرهنگی، فروردین و اردیبهشت ماه ۷۵، شماره ۱۲۶، ص ۶۵؛ مجله فرهنگ اصفهان، پاییز ۱۳۷۴، شماره ۱، ص ۹۶.
  5. اصفهان یا دار العلم شرق، ص ۳۴۸؛ یاد ماندگار، ص ۱۵۴؛ اصفهان، مدارس نوین و مفاخر آن، ص ۲۱۴.
  6. اصفهان یا دار العلم شرق، ص ۳۴۸؛ اصفهان، مدارس نوین و مفاخر آن، ص ۲۱۴.
  7. ر کـ: یاد ماندگار، ص ۱۵۵.
  8. اصفهان، مدارس نوین و مفاخر آن، ص ۲۱۵؛ اصفهان یا دار العلم شرق، ص ۳۴۹؛ مجله وقف میراث جاودان، پاییز و زمستان ۱۳۷۶، شماره ۱۹- ۲۰، ص ۱۸۸.
  9. اصفهان، مدارس نوین و مفاخر آن، ص ۲۱۶.
  10. اصفهان یا دار العلم شرق، ص ۳۴۹.
  11. اصفهان، مدارس نوین و مفاخر آن، صص۲۱۵- ۲۱۷؛ مجله وقف میراث جاودان، پاییز و زمستان ۱۳۷۶، شماره ۱۹- ۲۰، ص ۱۸۹؛ مجله آینه پژوهش، فروردین و اردیبهشت ۱۳۸۹، شماره ۱۲۱، ص ۱۱۸.
  12. مجله آینه پژوهش، فروردین و اردیبهشت ماه ۱۳۷۴، شماره ۱، صص ۱۱۱- ۱۱۲.
  13. مجله کیهان اندیشه، شماره ۶۱، ص ۱۸۵.
  14. یاد ماندگار، صص ۱۵۵- ۱۵۶؛ مجله کیهان اندیشه، مرداد و شهریور ۱۳۷۴، شماره ۶۱، ص ۱۸۵.
  15. یاد ماندگار، صص ۱۶۵- ۱۶۶.
  16. طبقات اعلام الشیعه (نقباء البشر فی القرن الرابع عشر) ، ج ۱۴، ص ۵۵۶.
  17. تذکره القبور، مقدمه.
  18. رک: مجله فرهنگ اصفهان، پاییز ۱۳۷۴، شماره ۱، صص ۹۵- ۹۶ ؛ و نیز مجله وقف میراث جاودان، پاییز و زمستان ۱۳۷۶، شماره ۱۹- ۲۰، صص ۱۸۹- ۱۹۱؛ و نیز مجله آینه پژوهش، فروردین و اردیبهشت ۱۳۸۹، شماره ۱۲۱، صص ۱۱۸- ۱۲۳؛ و نیز مجله کیهان اندیشه، مرداد و شهریور ۱۳۷۴، شماره ۶۱، صص ۱۸۵- ۱۸۶.
  19. اصفهان: گل بهار، چاپ اول ۱۳۷۵، ۲۱۰صفحه.
  20. اصفهان: حسینیه عمادزاده، چاپ اول ۱۳۹۵ق، ۶۴صفحه.
  21. اصفهان: مرکز اصفهان شناسی و خانه ملل وابسته به سازمان فرهنگی و تفریحی شهرداری اصفهان، چاپ اول ۱۳۸۶، ۳۸۶صفحه.
  22. اصفهان: مرکز اصفهان شناسی و خانه ملل وابسته به سازمان فرهنگی و تفریحی شهرداری اصفهان، چاپ اول ۱۳۸۶، جلد ۱، ۶۶۰صفحه؛ جلد ۲، ۹۲۸صفحه.
  23. اصفهان: کتابخانه مسجد سید (ش ۹) ، چاپ اول ۱۳۶۸، ۲جلد (۴۱۰ + ۴۱۵صفحه) ، مصور.
  24. اصفهان: اداره کل اوقاف و امور خیریه اصفهان، چاپ اول ۱۳۷۵، ۶۱ صفحه.
  25. تاریخ سامرا: ۳ - ۸۶؛ زندگانی امام هادی (ع): ۸۷ - ۹۴؛ زندگانی امام حسن عسکری (ع): ۹۵ - ۱۰۶؛ زندگانی آیت الله بروجردی: ۱۰۷ - ۱۹۵.
  26. نشرالهدایة، چاپ اول ۱۳۶۷، ۳ج (۵۴۶ + ۴۶۳ + ۳۹۹ صفحه) ، وزیری، مصور.
  27. اصفهان: کتاب فروشی تایید، ۱۳۳۴، ۵۶۸ صفحه، وزیری، مصور.
  28. اصفهان: گلدسته، چاپ اول ۱۳۸۴، ۲جلد (۱۱۴۴ صفحه). شرح حال بیش از دوهزار تن از مشاهیر اصفهان.
  29. اصفهان: گل بهار، چاپ اول زمستان ۱۳۷۱، ۲۴۸ صفحه.
  30. اصفهان: ثقفی، چاپ اول ، سال ۱۳۲۸، ۲۶۰ صفحه.
  31. تهران، ۱۳۶۵ق، ۳۲ صفحه.
  32. اصفهان: حسینیه عمادزاده، ۱۳۹۵ - ۱۴۰۱ق، ۲جلد.
  33. اصفهان: انجمن کتابخانه های عمومی، چاپ اول ۱۳۷۰، ۲۷۱ صفحه.
  34. اصفهان: حسینیه و دارالشفاء حضرت جوادالائمه، چاپ اول ۱۳۶۶، ۱۵۸ صفحه.
  35. اصفهان: چاپ خانه محمدی، چاپ اول ۱۳۴۵، ۱۲۰ صفحه.
  36. اصفهان: دانشگاه اصفهان (ش ۳۴۰) ، چاپ اول ۱۳۸۲، چاپ دوم ۱۳۸۴، ۵۶۳ صفحه.
  37. اصفهان: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان، چاپ اول آبان ۱۳۷۵، ۲۷۶ صفحه.
  38. اصفهان: مهدیه میرداماد، ۱۴۱۲ق / ۱۳۷۰ش، ۱۱۱ + ۱۴صفحه، وزیری، مصور، کتاب نامه به صورت زیرنویس.
  39. اص‍ف‍ه‍ان‌، ۱۲۴ صفحه.
  40. اصفهان یا دار العلم شرق، ص ۳۵۰؛ مجله تاریخ و فرهنگ، شماره ۱، مهر ۱۳۷۰، ص ۲۱۵.
  41. اصفهان یا دار العلم شرق، ص ۳۵۱؛ مجله تاریخ و فرهنگ، شماره ۱، مهر ۱۳۷۰، ص ۲۱۵.
  42. اصفهان یا دار العلم شرق، ص ۳۵۱؛ مجله تاریخ و فرهنگ، شماره ۱، مهر ۱۳۷۰، ص ۲۱۵.
  43. اصفهان یا دار العلم شرق، ص ۳۵۱؛ مجله تاریخ و فرهنگ، شماره ۱، مهر ۱۳۷۰، ص ۲۱۵.
  44. اصفهان یا دار العلم شرق، ص ۳۵۱؛ مجله تاریخ و فرهنگ، شماره ۱، مهر ۱۳۷۰، ص ۲۱۵.
  45. اصفهان یا دار العلم شرق، ص ۳۵۱؛ مجله تاریخ و فرهنگ، شماره ۱، مهر ۱۳۷۰، ص ۲۱۵.
  46. اصفهان یا دار العلم شرق، ص ۳۵۱؛ مجله تاریخ و فرهنگ، شماره ۱، مهر ۱۳۷۰، ص ۲۱۶.
  47. اصفهان یا دار العلم شرق، ص ۳۵۱؛ مجله تاریخ و فرهنگ، شماره ۱، مهر ۱۳۷۰، ص ۲۱۶.
  48. اصفهان یا دار العلم شرق، صص ۳۵۲- ۳۵۳؛ مجله تاریخ و فرهنگ، شماره ۱، مهر ۱۳۷۰، صص ۲۱۶- ۲۱۸.
  49. مجله آیینه پژوهش، فروردین و اردیبهشت ۱۳۸۹، شماره ۱۲۱، صص ۱۲۱- ۱۲۲.
  50. به کوشش موسی نجفی و رسول نجفیان؛ چ ۱، تهران: امیر کبیر، ۱۳۷۳، صص ۱۸۵- ۲۱۳.
  51. هفته‌نامه نوید اصفهان، ش ۷۲، س‌ ۱، چهارشنبه ۲۰ دی ۱۳۶۸، ص ۱ و ۳. درباره تخت فولاد است.
  52. هفته‌نامه نوید اصفهان، ش ۹۸، س ۲، چهارشنبه ۳ مرداد ۱۳۶۹، ص ۳.
  53. هفته‌نامه نوید اصفهان، ش ۹۹، س ۲، چهارشنبه‌ ۱۰ مرداد ۱۳۶۹، ص ۲.
  54. به تصحیح اصغر منتظر القائم و به کوشش رسول جعفریان؛ خورشید جی، چ ۱، خوراسکان: شورای شهر خوراسکان و قم: کتابخانه تخصصی‌ تاریخ اسلام و ایران،۱۳۸۴ ، صص ۳۶۵- ۴۰۰.
  55. مجلّهء نور علم،دوره دوم،ش ۹ (پیاپی ۲۱) ، خرداد ۱۳۶۶، صص ۷۸- ۹۱. ش ۱۸ از «نجوم امت ».
  56. هفته‌نامهء نوید اصفهان، ش ۱۱۳، س ۲، چهارشنبه ۱۶ آبان ۱۳۶۹،صص ۱ و ۳.
  57. همان،ج ۷، ص ۲۶۹، ش ۱۲۹۷ و ج ۲۴، ص ۱۵۸.
  58. چ ۱، آبادان: پرسش، ۱۳۸۱، ۲۵۲ صفحه ،وزیری. سید ابراهیم پوده‌ای متخلص به سری (۱۲۶۸- ۱۳۲۷) یکی از شاعران فقید اصفهان است که فرزندش دکتر سری اشعار او را چاپ کرده است.
  59. مجلّه نور علم، دوره سوم، ش ۱۰ (پیاپی‌ ۳۴) ، اسفند ۱۳۶۸، ص ۵۶- ۸۱. ش ۳۱ از «نجوم امت ».
  60. در پایان جلد دوم‌ تحفة الابرار الملتقط من آثار الائمة الاطهار از سید حجّت‌ الاسلام سفتی؛ تحقیق سید مهدی رجایی و به اهتمام آل رسول؛ چ ۱،اصفهان: کتابخانهء مسجد سید، ۱۴۰۹ ق ۱۳۶۸شمسی.
  61. در مقدّمهء اللّوامع النّورانیه، چاپ اول.
  62. چ ۱، اصفهان: اداره کل فرهنگ و هنر استان اصفهان و نشر نفائس‌ مخطوطات، ۱۳۵۵،صص ۷۴- ۷۸.
  63. هفته‌نامهء نوید اصفهان، ح ۱۳۶۷.
  64. به کوشش موسی نجفی و رسول جعفریان؛ چ ۱، تهران: امیر کبیر،۱۳۷۳، صص ۱۰۹- ۱۲۰.
  65. ج ۴، چ ۱، اصفهان: کتاب‌فروشی ثقفی و شمس، ۱۳۳۹،ج ۴، ص ۳.
  66. روزنامه رسالت، ۲۵/۸/۱۳۶۸، صص ۱۲- ۲۰. نیز چاپ شده در: شناخت‌نامه علامه مجلسی؛ گردآورده مهدی مهریزی و هادی‌ ربانی؛ج ۱،چ ۱،تهران:وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۷۸، صص ۷۹- ۱۰۰.
  67. هفته‌نامه نوید اصفهان،ش‌ ۲۰، س ۱،چهارشنبه ۱۴ دی ۱۳۶۷، ص ۱-۳.
  68. یاد ماندگار، ص ۱۵۹. تذکره القبور، مقدمه.

منابع

  • اثر آفرینان (زندگی¬نامه نام آوران فرهنگی ایران از آغاز تا سال ۱۳۰۰ هجری شمسی) ، کمال حاج سید جوادی، زیر نظر دکتر عبدالحسین نوایی، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، تهران ۱۳۷۷.
  • اصفهان یا دار العلم شرق (مدارس دینی اصفهان) ، سید مصلح الدین مهدوی، تصحیح و تحقیق و اضافات محمد رضا نیلفروشان، سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری، اصفهان ۱۳۸۶.
  • اصفهان، مدارس نوین و مفاخر آن، اسفندیار معتمدی، سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری، اصفهان ۱۳۸۶.
  • تذکره القبور یا دانشمندان و بزرگان اصفهان، سید مصلح الدین مهدوی، نشر کتابفروشی ثقفی اصفهان، اصفهان، ۱۳۴۸ش.
  • طبقات اعلام الشیعة، نقباء البشر فی القرن الرابع عشر، شیخ آقا بزرگ طهرانی، دارالکتاب عربی، بیروت، ۱۳۹۲هـ.
  • مجله آینه پژوهش، مقاله «درگذشت استاد فقید سید مصلح الدین مهدوی» ، ناصرالدین انصاری، سال ششم، شماره ۱، فروردین و اردیبهشت ماه ۱۳۷۴.
  • مجله آینه پژوهش، مقاله «کتابشناسی موضوعی: مأخذشناسی مصلح الدین مهدوی» ، محمد رضا زادهوش، فروردین و اردیبهشت ۱۳۸۹، شماره ۱۲۱.
  • مجله تاریخ و فرهنگ معاصر، مصاحبه با استاد سید مصلح الدین مهدوی، شماره ۱ ، مهر ۱۳۷۰.
  • مجله فرهنگ اصفهان، مقاله «استاد سید مصلح الدین مهدوی» ، پاییز ۱۳۷۴، شماره ۱.
  • مجله کیهان اندیشه، مقاله «یادی از سید مصلح الدین مهدوی» ، غلام رضا نصراللهی، مرداد و شهریور ۱۳۷۴، شماره ۶۱.
  • مجله کیهان فرهنگی، «خاموشی استاد سید مصلح الدین مهدوی» ، محمد حسین ریاحی، سال سیزدهم، فروردین و اردیبهشت ماه ۷۵، شماره ۱۲۶.
  • مجله وقف میراث جاودان، مقاله «مرحوم سید مصلح الدین مهدوی و کتاب مزارات اصفهان از قرن ۳ هجری تا زمان حاضر» ، اصغر منتظرالقائم، پاییز و زمستان ۱۳۷۶، شماره ۱۹- ۲۰.
  • یاد ماندگار: گفت و گوهای جواد محقق با معلمان صاحب نام ایران، جواد محقق، سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، دفتر انتشارات کمک آموزشی، انتشارات مدرسه، تهران ۱۳۷۸.