حج خونین

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
کشتار حاجیان در سال ۱۳۶۶ش

حج خونین، اشاره به کشتار حجاج در شهر مکه توسط نیروهای عربستان دارد. این کشتار در ایام حج تمتع سال ۱۳۶۶ش و در مراسم برائت از مشرکان روی داد. بر اساس بیانیه وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در این واقعه، ۳۲۵ ایرانی که بیشتر آنها زن بودند، کشته شدند. این رخداد، موجب عکس‌العمل شدید مقامات ایرانی از جمله امام خمینی و قطع رابطه سیاسی دو کشور و توقف اعزام حجاج شد.

کشتار حجاج

نهم مرداد ۱۳۶۶ش، مصادف با ششم ذی‌الحجه سال ۱۴۰۷ق، در جریان برگزاری مراسم برائت از مشرکان در ایام حج،[۱] پلیس عربستان به تظاهرکنندگان حمله کرد[۲] و بنابر گزارش رسانه‌های جمهوری اسلامی ایران، در مسیر حرکت راهپیمایان، از پشت‌بام‌ها سنگ و آجر به‌سمت حجاج پرتاب کردند[۳] و پس از آن، پلیس سعودی با گازهای سمی و اسلحه، حاجیان را مورد هدف قرار داد.[۴]

بنای یادبود شهدای حج در سال ۶۶ در تهران

بنابر برخی اطلاعات منتشر شده، برخی تظاهرکنندگان نیز بر آتش این درگیری افزودند. در همین زمینه عزت‌الله سحابی در خاطرات خود به نقش سازمان مجاهدین خلق اشاره کرده است.[۵]

این رخداد، بزرگترین کشتار حجاج در مراسم حج در تاریخ معاصر دانسته شده[۶] و به جمعه خونین نیز معروف شده است.[۷]

تلفات

بازتاب کشتار حجاج در روزنامه کیهان

بر اساس بیانیه رسمی وزارت کشور سعودی، در این واقعه ۲۷۵ تن از حجاج ایرانی، ۸۵ عربستانی از جمله نیروی پلیس و ۴۵ تن از حجاج دیگر کشورها کشته و تعداد بسیاری نیز زخمی شده‌اند.[۸] این آمار از سوی جمهوری اسلامی ایران مورد تشکیک واقع شده و منابع ایرانی، از کشته شدن ۳۲۵ ایرانی (۲۰۳ زن و ۱۲۲ مرد) در واقعه مذکور خبر داده‌اند.[۹]

بازتاب‌ها

کشته شدن حجاج ایرانی توسط پلیس عربستان سعودی، واکنش شدید امام خمینی، رهبر انقلاب اسلامی ایران را در پی داشت.[۱۰] وی این واقعه را موجب شکسته شدن دل پیامبر اسلام دانست.[۱۱] همچنین در سخنرانی خود اشاره کرد:

«اگر ما از مسئله قدس بگذریم، اگر ما از صدام بگذریم، اگر ما‎ ‎از همه کسانی که به ما بدی کردند بگذریم، نمی‌توانیم (از) مسئله حجاز بگذریم. مسئله‎ ‎حجاز یک باب دیگری است».[۱۲]

در اعتراض به کشتار حجاج ایرانی، سفارت عربستان در تهران مورد حمله قرار گرفت و یک مأمور آن کشته شد.[۱۳] پس از این حادثه، روابط ایران و عربستان، و نیز اعزام حاجیان ایرانی به مدت چهار سال قطع شد.[۱۴] همچنین مهدی کروبی، سرپرست حجاج ایرانی، از عربستان اخراج شد.[۱۵]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. «برائت ایرانیان از حج استکباری».
  2. «برائت ایرانیان از حج استکباری».
  3. سلیمی، حج خونین، روزنامه جام جم، شماره ۴۰۸۶، ۱۳۹۳ش.
  4. «برائت ایرانیان از حج استکباری».
  5. «نقش منافقین در کشتار خونین مکه در سال ۶۶».
  6. یعقوبی، «جمعه خونین مکه؛ مسیری برای صدور انقلاب».
  7. سلیمی، حج خونین، روزنامه جام جم، شماره ۴۰۸۶، ۱۳۹۳ش.
  8. «حج خونین ۶۶ را از یاد نبریم».
  9. سلیمی، حج خونین، روزنامه جام جم، شماره ۴۰۸۶، ۱۳۹۳ش.
  10. رضایی، مدخل «برائت از مشرکان»، دانش‌نامه حج و حرمین شریفین.
  11. موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۷۸ش، ج۲۰، ص۳۵۰.
  12. موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۷۸ش، ج۲۰، ص۳۶۹.
  13. «خاطرات دیپلمات ایرانی از حج خونین».
  14. رضایی، مدخل «برائت از مشرکان»
  15. «خاطرات دیپلمات ایرانی از حج خونین».

منابع