اهل قبله

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

اَهل قِبله اصطلاحی فقهی است و منظور از آن تمامی کسانی هستند که کعبه را قبله خود می‌دانند. در کتاب‌های فقهی احکامی برای اهل قبله در نظر گرفته شده است؛ مانند اینکه تکفیر آنان جایز نیست.

اصطلاح

اهل قبله اصطلاحی فقهی است. منظور از آن کسی است که منتسب به دین اسلام باشد.[۱] همچنین تمامی فِرَق مسلمانان که کعبه را قبله خود می‌دانند و به سمت آن نماز می‌خوانند، اهل قبله‌اند.[۲]

احکام

گفته شده است مسلمانان قبل از جنگ جمل، احکام جنگ با اهل قبله را نمی‌دانستند و آن را از حضرت علی(ع) آموختند.ref>جمعی از محققان، جهاد در آینه روایات، ۱۴۲۸ق، ج۱، ص۱۸۸.</ref> در برخی روایات به این مضمون اشاره شده است.[۳] از اهل قبله در کتاب‌های فقهی در باب‌های جهاد، صید و ذباحه، سوق المسلمین، احکام اموات[۴] و تکفیر سخن به میان آمده است. از نظر فقهای شیعه و فقهای اهل‌سنت، ذبیحه اهل قبله حلال است و تکفیر و کشتن اسیرانِ[۵] آنان جایز نیست. اما تعدادی از سلفیان و وهابی‌ها با آنکه شیعیان را از اهل قبله می‌دانند، آنان را تکفیر می‌کنند. همچنین گروه‌هایی از پیروان برخی از فرقه‌های اسلامی به یکدیگر نسبت تکفیر داده‌اند.

استثناء

برخی از گروه‌ها با آنکه منتسب به دین اسلام هستند و از اهل قبله شمرده می‌شوند؛ (مانند نواصب و خوارج و همچنین مسلمانی که ضروری دین را انکار کند) به کفر آنها حکم شده است.[۶]

پانویس

  1. نراقی، رسائل و مسائل، ۱۴۲۲ق، ج۲، ص۳۳۵.
  2. دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه.
  3. طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۴۰۷ق، ج۶، ص۱۴۵.
  4. طوسی، الاستبصار، ۱۳۹۰ق، ج۱، ص۴۶۸؛ طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۴۰۷ق، ج۳، ص۳۲۸.
  5. منتظری، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ۱۴۰۹ق، ج۶، ص۴۹۷.
  6. نراقی، رسائل و مسائل، ۱۴۲۲ق، ج۲، ص۳۳۶.

منابع

  • نراقی، احمد بن محمد، رسائل و مسائل، کنگره نراقیین ملا مهدی و ملا احمد، قم، ۱۴۲۲ق.
  • جمعی از محققان در پژوهشگاه تحقیقات اسلامی، جهاد در آینه روایات، انتشارات زمزم هدایت، قم، ۱۴۲۸ق.
  • طوسی، محمد بن حسن، الاستبصار فیما اختلف من الاخبار، دارالکتب الاسلامیه، تهران، ۱۳۹۰ق.
  • طوسی، محمد بن حسن، تهذیب الاحکام، دارالکتب الاسلامیه، تهران، ۱۴۰۷ق.
  • منتظری، حسین علی، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ترجمه: محمود صلواتی و ابوالفضل شکوری، مؤسسه کیهان، قم، ۱۴۰۹ق.