مقاله قابل قبول
بدون ناوبری
عدم رعایت شیوه‌نامه ارجاع
کپی‌کاری از منابع خوب
شناسه ارزیابی نشده

انعام ثلاثه

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

اَنعام ثلاثه یا چارپایان سه‌گانه، ترکیبی است که در علم فقه اسلامی برای شتر، گاو و گوسفند به کار می‌رود. به این سه حیوان حلال‌گوشت، زکات تعلق می‌گیرد و قربانی در مناسک حج باید یکی از این سه حیوان باشد و کشتن آن‌ها احکام خاصی دارد. از این موضوع در فقه در باب‌های زکات، حج، نکاح، صيد و ذباحه و اطعمه و اشربه سخن گفته شده است.[۱]

زکات

نوشتار اصلی: زکات

انعام ثلاثه از جمله ۹ چیزی است که زکات در آنها واجب است.[۲]

شرایط تعلق زکات به انعام ثلاثه:

  1. رسيدن به حدّ نصاب
  2. چريدن: بدين معنا كه غذای آنها از چريدن در بيابان و مراتع عمومى تأمين شود، نه از مِلک مال آنها (در اصطلاح فقهی سائمه باشد).
  3. عامل نبودن گاو و شتر: بدين معنا كه در طول سال به كار گرفته نشوند.
  4. سپرى شدن يازده ماه قمرى و داخل شدن در ماه دوازدهم از زمان مالكيت آنها.[۳]

قربانی حج

نوشتار اصلی: حج

هَدی و قربانی بايد از انعام ثلاثه باشد.[۴] در حج قِران، اِحرام به تَلبیه یا اِشعار و تقلید محقق می‏‌شود و اشعار تنها با شتر و تقلید با هر یک از انعام ثلاثه صورت می‏‌گیرد.[۵] كشتن انعام ثلاثه در حال احرام جايز است و کفاره ندارد.[۶]

عقیقه

نوشتار اصلی: عقیقه

در عقيقه شرط است كه به يكى از انعام ثلاثه باشد و صدقه دادن با پولِ آن كفايت نمى‌كند.[۷]

صید و ذباحه

نوشتار اصلی: ذبح

تذكيه (سر بریدن شرعی) گاو و گوسفند به ذبح، و شتر به نحر است.

اطعمه و اشربه

نوشتار اصلی: اطعمه و اشربه

انعام ثلاثه حلال‌گوشت‌اند، مگر آنکه موطوء انسان باشند[۸] یا شیر خوک خورده باشند، به گونه‏‌ای که بدان نیرو گرفته و استخوانشان محکم شده باشد[۹] و یا از مدفوع نجس تغذیه کرده باشند.[۱۰]

پانویس

  1. شاهرودی، فرهنگ فقه، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۷۳۰.
  2. یزدی، العروة الوثقى، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۲۷۲.
  3. یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۲۷۳ و ۲۷۸-۲۷۹.
  4. نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۴، ص۳۲۴.
  5. نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۱۸، ص۵۷.
  6. نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۲۰، ص۱۷۴.
  7. امام خمینی، تحرير الوسیله، ۱۴۰۸ق، ج۲، ص۳۱۱.
  8. نجفی،‌ جواهر الکلام، ۱۳۶۹ش، ج۳۶، ص۲۸۴.
  9. نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۹ش، ج۳۶، ص۲۸۲.
  10. نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۹ش، ج۳۶، ص۲۷۲.

منابع

  • امام خمینی، سیدروح‌الله، تحرير الوسيلة، قم، دارالكتب العلمية، اسماعيليان، چاپ سوم، ۱۴۰۸ق.
  • هاشمی شاهرودی، سید محمود، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت عليهم‌السّلام، قم، مؤسّسه دائرة المعارف فقه اسلامى، ۱۳۸۲ش.
  • نجفی، محمد حسن، جواهر الكلام فى شرح شرائع الإسلام، تهران، دارالكتب الإسلامية، ۱۳۶۹ش.
  • یزدی، سیدمحمد کاظم، العروة الوثقى، بیروت، مؤسسة الأعلمى للمطبوعات، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق.

پیوند به بیرون