مقاله نامزد خوبیدگی
شناسه ارزیابی نشده

الفوائد الرضویة (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
الفوائد الرضویة
الفوائد الرضویه.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: شیخ عباس قمی
تاریخ نگارش: ۱۳۳۳ق
موضوع: شرح حال عالمان شیعه
زبان: فارسی
ناشر: بوستان کتاب
تاریخ نشر: ۱۳۸۵ش
مجموعه: دو جلد

اَلْفَوائدُ الرّضَویّة فی اَحْوالِ عُلَماء الْمَذْهَبِ الْجَعْفَریّة کتابی به زبان فارسی ـ عربی در مورد سرگذشت علمای شیعه امامیه، تألیف شیخ عباس قمی. محدث قمی در این کتاب دو جلدی که در سال ۱۳۳۳ق در مشهد به اتمام رسانده، نام ۱۲۰۱تن از علمای مشهور شیعه را آورده است. این اثر، نخستین بار در ۱۳۶۷ق به چاپ رسید و پس از آن دارای چاپ‌های متعدد گردید.

مؤلف

نوشتار اصلی: شیخ عباس قمی

عباس بن محمد رضا القُمی (۱۲۹۴-۱۳۵۹ق) مشهور به شیخ عباس قمی و نیز محدّث قمی عالم شیعه قرن چهاردهم قمری است. او محدّث، مورخ و خطیب بود. مفاتیح الجنان، سفینة البحار و منتهی الآمال از مشهورترین تألیفات اوست. محدث قمی در سال ۱۳۵۹ق در نجف درگذشت و در حرم علی بن ابیطالب(ع) دفن شد.

انگیزه تألیف

محدث قمی می‌نویسدکه از ابتدا قصد داشته تا کتابی رجالی در احوال علما و فقها بنویسد، تا اینکه کتاب تحفة الأحباب فی نوادر آثار الأصحاب را که در معرفی بخشی از مشاهیر از صحابه رسول خدا و اصحاب ائمه هدی و علمای زمان غیبت صغری بود نگاشت و پس از آن برخی مسائل مانع شد تا تکمیل کند. او تأکید می‌کند که در این راه مأیوس نشدم و در سال ۱۳۳۳ق در مشهد به این امر نائل آمدم.[۱]

وی درباره نام کتاب هم می‌نویسد که چون در جوار حرم امام رضا و به برکت حضرت ایشان به این توفیق دست یافته، نام آن را «الفوائد الرضویة فی احوال علماء المذهب الجعفریة» برگزیده است.[۲]

روش تألیف

قمی این اثر را به ترتیب حروف الفبا نگاشته و در آن ۱۲۰۱ نفر از علمای شیعه در قرون مختلف را نام می‌برد. حجم معرفی‌ها یک دست نیست و از یک سطر تا چند صفحه را در بر دارد. او بعضا در لابلای معرفی اشخاص به خاطرات خویش که مرتبط با موضوع باشد هم اشاره می‌کند.[۳] کتاب به زبان فارسی و عربی است؛ یعنی یک یا چند پاراگراف فارسی است و به دنبال آن یک یا چند پاراگراف به زبان عربی است.

نویسنده از منابع مختلفی مانند امل الآمل شیخ حر عاملی، خاتمه مستدرک میرزا حسین نوری، تکملة الامل الآمل سید حسن صدر، سلافة العصر سید علیخان مدنی و روضات الجنات سید محمدباقر خوانساری بهره برده است.[۴][۵]

رموز کتاب

نویسنده به جهت اختصار در نام بردن از منابع، از آنها به صورت رمزی استفاده می‌کند:

  • «مل»: امل الآمل و «ح مل»: شیخ حر عاملی
  • «خک»: خاتمه مستدرک
  • «کمله»: تکمله امل الآمل
  • «فه»: سلافة العصر
  • «ضا»: روضات الجنات.[۶]

چاپ‌ها

آقابزرگ تهرانی در الذریعه، نخستین چاپ فوائد الرضویه را سال ۱۳۶۷ق ذکر می‌کند.[۷] دیگر چاپ‌های آن عبارتند از:

  1. زیر نظر علی محدث زاده، با مقدمه محمود شهابی، تهران، چاپخانه مرکزی، ۱۳۲۷ش.
  2. تحقیق ناصر باقری بیدهندی، قم، بوستان کتاب، ۱۳۸۵ش.
  3. به کوشش عبالرحیم عقیقی بخشایشی، قم، نوید اسلام، ۱۳۸۵ش.
  4. تحقیق جواد قیومی اصفهانی، تهران،‌دار الثقلین، ۱۳۸۶ش.[۸]

این کتاب با نام «زندگی‌نامه عالمان شیعه جعفری (فواید رضویه شیخ عباس قمی به انضمام علمای قرن چهاردهم)» هم منتشر شده است.

پانویس

  1. قمی، الفوائد الرضویه، ۱۳۸۵ش، ج۱، ص۱۶.
  2. قمی، الفوائد الرضویه، ۱۳۸۵ش، ج۱، ص۲۰.
  3. محدث ربانی، ۱۳۸۹ش، ج۲، ص۷۳۶.
  4. محدث ربانی، ۱۳۸۹ش، ج۱، ص۴۱۸.
  5. قمی، الفوائد الرضویه، ۱۳۸۵ش، ج۱، ص۱۹.
  6. قمی، الفوائد الرضویة، ۱۳۸۵ش، ج۱، ص۱۹.
  7. تهرانی، الذریعه، ج۱۶، ص۳۴۱.
  8. محدث ربانی، ۱۳۸۹ش، ج۱، ص۴۱۸.

منابع

  • قمی، عباس، الفوائد الرضویة، تحقیق: ناصر باقری بیدهندی، قم، بوستان کتاب، ۱۳۸۵ش.
  • کنگره بزرگداشت، محدث ربانی، نور مطاف، قم، ۱۳۸۹ش.
  • تهرانی، آقابزرگ، الذریعه، بیروت، دار الاضواء.