احکام النساء (کتاب)

از ويکی شيعه
(تغییرمسیر از احکام النساء)
پرش به: ناوبری، جستجو
احکام النساء
کتاب احکام النساء.gif
اطلاعات کتاب
نویسنده: شیخ مفید
موضوع: فقه
ناشر: دار المفید
تاریخ نشر: ۱۴۱۳ق

أحکامُ النّساء کتابی فقهی، به زبان عربی تألیف شیخ مفید (متوفای ۴۱۳ق). این کتاب درباره احکام بانوان است.

درباره مؤلف

نوشتار اصلی: شیخ مفید

ابو عبد الله محمد بن محمد بن نعمان عکبری بغدادی مشهور به شیخ مفید از بزرگ‌ترین علمای شیعه دوازده امامی در نیمه دوم قرن چهارم و قرن پنجم هجری قمری است. وی از شاگردان شیخ صدوق بود و سید رضی، سید مرتضی و شیخ طوسی از شاگردان او بوده‌اند. او از احیاکنندگان بزرگ علوم اسلامی و از مروّجان سخت کوش فرهنگ شیعی و از نشردهندگان فقه امامیه است.

انگیزه نگارش

شیخ مفید این کتاب را به درخواست بانویی که احتمالا مادر سید مرتضی و سید رضی، یعنی فاطمه دختر حسین بن احمد بن حسن ناصر کبیر نگاشته است. وی از شیخ مفید درخواست نمود کتابی مختصر و خلاصه درباره احکام بانوان بنویسد.[۱] [۲]

ساختار و محتوای کتاب

شیخ مفید در این کتاب، خلاصه‌ای فشرده از مسائل عقیدتی را مطرح نموده، سپس به مباحث فقهی، از کتاب طهارت تا کتاب دیات - یعنی تمام ابواب فقه که مربوط به بانوان می‌باشد- پرداخته است. شیخ مفید در این کتاب هرگاه احکام زنان کنیز با زنان آزاده فرق داشته، احکام کنیزان را هم بیان نموده است. در آخر کتاب بخشی به نام «احکام بانوان در شریعت و واجبات و مستحبات بانوان» آمده که ظاهرا این بخش در اول کتاب بعد از مقدمه بوده و اشتباها در آخر آمده است.[۳]

ابواب کتاب

ابواب ۱۴گانه کتاب احکام النساء عبارتند از:

  • باب اول: در باب مسائل اعتقادی فرقی میان زن و مرد نیست
  • باب دوم: در انجام طهارت و وضو گرفتن زنان
  • باب سوم: باب حیض، استحاضه و نفاس در بانوان و بیان احکام آن
  • باب چهارم: احکام بانوان در نماز جماعت و حکم امامت جماعت بانوان
  • باب پنجم: احکام بانوان در روزه
  • باب ششم: احکام بانوان در زکات و صدقه
  • باب هفتم: احکام بانوان در حج و عمره
  • باب هشتم: احکام بانوان در ازدواج
  • باب نهم: احکام بانوان در طلاق و درگذشت همسر
  • باب دهم: احکام بانوان در شهادات و بینات در نزد حاکم
  • باب یازدهم: احکام بانوان در قصاص و دیات
  • باب دوازدهم: احکام بانوان در حدود
  • باب سیزدهم: در باحث اجتماعی و واجبات و مستحبات بانوان
  • باب چهاردهم: احکام بانوان در احتضار و غسل و کفن و نماز بر آنها[۴][۵]

نسخ

ترجمه

این اثر توسط مسعود رجب‌نژاد ترجمه و تعلیق شده است. مترجم، کتاب را با فتاوای امام خمینی و بعضی از فقهای معاصر نیز تطبیق داده تا به این وسیله مخاطب برداشت بهتر و صحیح‌تری از احکام داشته باشد. بخش پایانی کتاب نیز دربردارنده متن اصلی و عربی «احکام النساء» است.[۸]

پانویس

  1. تهرانی، الذریعه، ج۱، ص۳۰۲.
  2. مفید، احکام النساء، ۱۴۱۳ق، ص۱۳و۱۴.
  3. کتابخانه دیجیتال نور.
  4. مفید، احکام النساء، ۱۴۱۳ق، فهرست کتاب.
  5. تألیفات معروف و موجود شیخ مفید: أحکام النساء.
  6. تهرانی، الذریعه، ج۱، ص۳۰۲.
  7. تألیفات معروف و موجود شیخ مفید: أحکام النساء.
  8. خانه کتاب.

منابع

  • شیخ مفید، محمد بن نعمان، أحکام النساء، قم، کنگره شیخ مفید، ۱۴۱۳ق.
  • تهرانی، آقا بزرگ، الذریعه، بیروت، دارالاضواء.
  • صباحی،مهدی، تألیفات معروف و موجود شیخ مفید: أحکام النساء، مجموعه مقالات کنگره شیخ مفید» شماره ۸۲.
  • کتاب شناخت آثار شیخ مفید، مرکز تحقیقات رایانه‌ای نور.