محمدهادی معرفت

از ويکی شيعه
(تغییرمسیر از آیت الله معرفت)
پرش به: ناوبری، جستجو
محمدهادی معرفت
آیت الله معرفت.jpg
اطلاعات فردی
لقب: آیت الله معرفت
تاریخ تولد: ‏۱۳۰۹ش
زادگاه: کربلا
تاریخ وفات: ۲۹ دی سال ۱۳۸۵ش
محل دفن: قم، حرم حضرت معصومه
شهر وفات: قم
استادان: سید سعید تنکابنی • سید محمد شیرازی • شیخ محمد حسین مازندرانی • سید محسن حکیمسید ابوالقاسم خوئی • میرزا باقر زنجانی • شیخ حسین حلّی • سید علی فانی اصفهانی • امام خمینی
محل تحصیل: نجف • کربلا • قم
تألیفات: التمهید فی علوم القرآن • صیانه القرآن من التحریف • التفسیر و المفسرون
سایر: تدریس در مراکز حوزوی و دانشگاهی • تحقیق و پژوهش در علوم قرآنی
سیاسی: عضویت در جامعه مدرسین
اجتماعی: نشر ماهنامه‌ اجوبة المسائل الدینیة

محمدهادی معرفت (۱۳۰۹-۱۳۸۵ش) از عالمان شیعه و محققان علوم قرآنی است. در کربلا متولد شد و خاندانش از نوادگان شیخ عبدالعالی میسی هستند. تحصیلات حوزوی را در حوزه‎های علمیه کربلا، نجف و قم گذراند و سپس در کنار فقه و اصول، توان خود را در تفسیر و علوم قرآن گذارد. کتاب‌هایی از وی در این عرصه باقی مانده، که مجموعه ده جلدی التمهید و صیانة القرآن من التحریف و التفسیر و المفسرون از جمله آن‌هاست. محمد هادی معرفت در دی ۱۳۸۵ش درگذشت و در حرم حضرت معصومه به خاک سپرده شد.

ولادت و نسب

وی در سال ۱۳۰۹ش در خانواده‌ای روحانی در شهر کربلا متولد شد. پدرش شیخ علی فرزند میرزا محمد از خطبای بنام کربلا در آن دوران بود. مادرش سیده زهرا دختر سید هاشم تاجر رشتی بود که در کربلا ساکن شده و در سال ۱۳۶۳ش وفات یافت و همانجا مدفون گردید.

خاندان معرفت همه اهل علم و تقوا بوده و در این زمینه سابقه‌ای ۳۰۰ ساله داشتند و همگی فرزندان شیخ عبدالعالی میسی - صاحب رساله میسیه - بودند که از قریه میس جبل عامل به اصفهان هجرت می‌کند و جد بزرگ او با خانواده به کربلا می‌رود و در آن‌جا زندگی می‌کند.[۱]

تحصیلات

محمد هادی معرفت در دوران جوانی

پدرش او را در سن پنج سالگی برای سواد آموزی به مکتب فرستاد تا خواندن و نوشتن را بیاموزد. پس از آن، مقدمات را نزد استاد حاج شیخ علی اکبر نائینی و سپس نزد پدرش آموخت. ادبیات و منطق را نزد اساتید به نام در آن زمان همچون سید سعید تنکابنی، سید محمد شیرازی و شیخ محمد حسین مازندرانی فرا گرفت. دروس فقه و اصول را نزد شیخ محمد کلباسی، شیخ محمد خطیب و سید حسن حاج آغا میر قزوینی شاگردی نمود.

در سال ۱۳۴۰ش پس از فوت پدرش، برای تکمیل تحصیلات خود به نجف اشرف مهاجرت می‌کند. هدف اصلی از این مهاجرت شرکت در جلسات درسی بزرگان علم و فقاهت آن دوران همچون سید محسن حکیم، سید ابوالقاسم خوئی، میرزا باقر زنجانی، شیخ حسین حلّی، سید علی فانی اصفهانی و امام خمینی و استفاده از محضر آنان بود. ضمن آنکه دروس فلسفه و حکمت متعالیه را نزد اساتید معروف آن زمان فرا گرفته است.

فعالیتهای علمی و فرهنگی

آیت‌الله معرفت پس از مدتی با همکاری گروهی از فضلای حوزه همچون سید محمد شیرازی، سید عبدالرضا شهرستانی، سید محمدعلی بحرانی و محمدباقر محمودی دست به تاسیس و نشر ماهنامه‌ای تحت عنوان «اجوبة المسائل الدینیة» زدند که در آن سؤالهای دینی مردم پاسخ داده می‌شد. این نشریه در سطح وسیعی گسترش یافت به ویژه در دانشگاه‌ها و حتی برخی دانشگاه‌های بزرگ خارج از کشور عراق با استقبال فراوان روبرو شد.[۲]

وی همچنین دارای کرسی تدریس در مراکز حوزوی و دانشگاهی بود.

محمد هادی معرفت.jpg

عضویت در جامعه مدرسین

محمد هادی معرفت از اعضای پیشین جامعه مدرسین بود.[۳]

تحقیقات علوم قرآنی

انگیزه پرداختن به مسائل قرآنی در کنار فقه و اصول، ایشان را وادار نمود که تحقیقات خود را به موضوع علوم قرآنی سوق داده و بیشتر اوقات خود را برای این کار مصروف دارد تا بدآنجا که پس از مدتی توانست کتاب التمهید را در ۶ مجلد و نیز کتاب التفسیر و المفسرون را در دو مجلد تالیف نماید. در سال ۱۳۵۱ که حکومت بعث عراق دستور مهاجرت ایرانیان را صادر نمود به اتفاق خانواده رهسپار ایران شد و در حوزه علمیه قم به فعالیت‌های علمی خود همچون تدریس و تالیف ادامه داد که محصول آن تالیف کتاب «صیانة القرآن من التحریف» و ترجمه کتاب «التفسیر و المفسرون» است.[۴]

آثار

کتاب صیانه القران من التحریف

محمدهادی معرفت دارای آثار فراوانی در حوزه تفسیر و علوم قرآنی است که بخش عمده‌ای از آنان انتشار نیافته است. برخی از این تألیفات عبارت است از:

  • التمهید فی علوم القرآن (ده مجلد)
  • صیانه القرآن من التحریف (در دفاع از حریم قرآن و حراست از کرامت آن)
  • تلخیص التمهید (جلد اول)
  • التفسیر و المفسرون فی ثوبه القشیب (دو مجلد)
  • شبهات و ردود حول القرآن
  • التفسیر الأثری الجامع (جلد اول)
  • علوم قرآنی
  • تاریخ قرآن
  • علوم قرآنی
  • آموزش علوم قرآنی
  • تناسخ الأرواح
  • ولایه الفقیه أبعادها و حدودها
  • ولایت فقیه
  • جامعه مدنی (مجموعه مقالات)
  • مالکیه الأرض
  • احکام شرعی (رساله عملی)
  • تمهید القواعد (تقریرات درس آیت الله خویی)
  • حدیث لاتعاد،
  • حدیث من زاد فی صلاته.[۵]
نماز بر پیکر آیت الله معرفت

وفات و برزگداشت

نخستین نکوداشت مفاخر قرآنی ویژه بزرگداشت آیت الله معرفت به پاس نیم قرن خدمت علمی به قرآن در ۲۰ اسفند سال ۱۳۸۳ش در دانشکده علوم قرآنی برگزار شد.

وی در ۲۹ دی سال ۱۳۸۵ش در سن ۷۶ سالگی شهر قم درگذشت. پیکرش پس از اقامه نماز توسط آیت الله شبیری زنجانی در حرم حضرت معصومه به خاک سپرده شد.[۶]

پانویس