کاربر:Bashiri/صفحه تمرین: تفاوت بین نسخه‌ها

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
جز (برهان معجزه نزد دانشمندان)
جز (تقریر برهان)
(یک نسخهٔ میانیِ همین کاربر نمایش داده نشده است)
سطر ۲۰: سطر ۲۰:
 
امور غریبه‌ای مانند تبدیل عصا به اژدها، زنده کردن مردگان، دو نیم شدن ماه و سرد شدن آتش که از پیامبران و امامان صادر شده است به حکم عقل نمی‌تواند سر منشا انسانی داشته باشد. باید صانع حکیمی باشد که قدرتی کامل و تدبیری دقیق و جزئی‌نگر پشتوانه آن باشد. نه تنها در معجزات، زمانی که انسان در رویدادهای پیرامونی خود تفکر نماید، به این نتیجه می‌رسد که اموری بوده است که خارج از تصمیم و توان او بوده است و از آن بالاتر با دقت بیشتر در اتفاقات عالم، به این نتیجه می‌رسد چرا بیشتر امور عجیبند و ما فقط به آن عادت نموده‌ایم مانند کیفیت خلق انسان و سبز شدن درختان. پس اگر دقیق‌تر نگاه کنیم تمامی این رویدادها از جانب خداوند صادر می‌شود.<ref>نراقی، انیس الموحدین، ۱۴۰۳ق، ص۵۳-۵۴.</ref>
 
امور غریبه‌ای مانند تبدیل عصا به اژدها، زنده کردن مردگان، دو نیم شدن ماه و سرد شدن آتش که از پیامبران و امامان صادر شده است به حکم عقل نمی‌تواند سر منشا انسانی داشته باشد. باید صانع حکیمی باشد که قدرتی کامل و تدبیری دقیق و جزئی‌نگر پشتوانه آن باشد. نه تنها در معجزات، زمانی که انسان در رویدادهای پیرامونی خود تفکر نماید، به این نتیجه می‌رسد که اموری بوده است که خارج از تصمیم و توان او بوده است و از آن بالاتر با دقت بیشتر در اتفاقات عالم، به این نتیجه می‌رسد چرا بیشتر امور عجیبند و ما فقط به آن عادت نموده‌ایم مانند کیفیت خلق انسان و سبز شدن درختان. پس اگر دقیق‌تر نگاه کنیم تمامی این رویدادها از جانب خداوند صادر می‌شود.<ref>نراقی، انیس الموحدین، ۱۴۰۳ق، ص۵۳-۵۴.</ref>
  
خلاصه این تقریر این است که اگر دلالت معجزات بر صدق ادعای پیامبری کامل باشد، با واسطه خداوند نیز اثبات می‌شود.<ref>خسروپناه، «دلالت معجزات بر اثبات وجود خدا»، ص۸۲.</ref>
+
این تقریر دلیل چهارم ملا محمد مهدی نراقی در برهان‌های اثبات خداوند است. خلاصه این تقریر این است که اگر دلالت معجزات بر صدق ادعای پیامبری کامل باشد، با واسطه خداوند نیز اثبات می‌شود.<ref>خسروپناه، «دلالت معجزات بر اثبات وجود خدا»، ص۸۲.</ref>
  
 
=== تقریر دوم ===
 
=== تقریر دوم ===
 
مردمان با هر عقیده‌ای، بنا بر ظرفیت وجودی خود هنگامی که مقداری تحت فشار قرار می‌گیرند، برای رهایی از مهلکه دست به دامان خالق خود شده و از او می‌خواهند تا آنها را از این برهه برهاند. این حالت که در نامیدی از همه امیدها، بی اندیشه به آفریدگار پناه می‌برند، نشان از یقین به وجود خداوند است. <ref>نراقی، انیس الموحدین، ۱۴۰۳ق، ص۵۷-۵۸.</ref>
 
مردمان با هر عقیده‌ای، بنا بر ظرفیت وجودی خود هنگامی که مقداری تحت فشار قرار می‌گیرند، برای رهایی از مهلکه دست به دامان خالق خود شده و از او می‌خواهند تا آنها را از این برهه برهاند. این حالت که در نامیدی از همه امیدها، بی اندیشه به آفریدگار پناه می‌برند، نشان از یقین به وجود خداوند است. <ref>نراقی، انیس الموحدین، ۱۴۰۳ق، ص۵۷-۵۸.</ref>
  
گفته شده این برهان بر نبوت عامه و خاصه استدلال نکرده و برای پیشبرد برهان به تجربه‌های مردم تکیه نموده است.<ref>خسروپناه، «دلالت معجزات بر اثبات وجود خدا»، ص۸۴.</ref>
+
این تقریر دلیل هفتم ملا محمد مهدی نراقی در برهان‌های اثبات خداوند است. گفته شده این برهان بر نبوت عامه و خاصه استدلال نکرده و برای پیشبرد برهان به تجربه‌های مردم تکیه نموده است.<ref>خسروپناه، «دلالت معجزات بر اثبات وجود خدا»، ص۸۴.</ref>
 +
 
 +
=== تقریر سوم ===
 +
تقریر جان هاسپرز
 +
 
 +
=== تقریر چهارم ===
 +
تقریر هیوم
  
 
== برهان معجزه در قرآن ==
 
== برهان معجزه در قرآن ==

نسخهٔ ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۲۷

بسم الله الرحمن الرحیم

برهان معجزه یکی از دلائل اثبات خداوند است

مفهوم شناسی

معجزه

نوشتار اصلی: معجزه

عمل خارق‌العاده‌ای که پشتوانه ادعای پیامبران است و دیگران از انجام یا هم‌آوردی با آن ناتوانند.[۱] معجزه بر دو نوع عقلی و حسی تقسیم شده است. اگر با چشم دیده شود معجزه حسی و اگر با چشم دیده نشود ولی با قدرت عقل درک شود معجزه عقلی دانسته شده است.[۲] معجزات بسیاری از پیامبران الهی در قرآن گزارش شده است؛ معجزه‌هایی نظیر سرد شدن آتش[۳]، شکافته شدن رود نیل[۴]، زنده کردن مردگان[۵]، شق القمر[۶] ، ردالشمس[۷] و قرآن کریم[۸].

برای معجزه شرط‌هایی نظیر خارق‌العاده بودن، همراهی با ادعای پیامبری و مطابقت با ادعا در نظر گرفته شده و از جهت انگیزه[۹]، خصوصیات[۱۰] و منشا صدور با جادو و سحر متفاوت است.

اندیشمندان غربی نظیر آکوئیناس و لاک تعریفی همانند اندیشمندان مسلمان ارائه داده‌اند اما برخی دیگر نظیر کلارک، هیوم و سوئینبرن معجزه را به عاملی غیرخدایی نیز نسبت می دهند و آن را منحصر در ادعای نبوت نمی‌دانند.[۱۱]

تقریر برهان

برهان معجزات به چند روش تقریر شده که به سه روش آن اشاره می‌شود.

تقریر اول

امور غریبه‌ای مانند تبدیل عصا به اژدها، زنده کردن مردگان، دو نیم شدن ماه و سرد شدن آتش که از پیامبران و امامان صادر شده است به حکم عقل نمی‌تواند سر منشا انسانی داشته باشد. باید صانع حکیمی باشد که قدرتی کامل و تدبیری دقیق و جزئی‌نگر پشتوانه آن باشد. نه تنها در معجزات، زمانی که انسان در رویدادهای پیرامونی خود تفکر نماید، به این نتیجه می‌رسد که اموری بوده است که خارج از تصمیم و توان او بوده است و از آن بالاتر با دقت بیشتر در اتفاقات عالم، به این نتیجه می‌رسد چرا بیشتر امور عجیبند و ما فقط به آن عادت نموده‌ایم مانند کیفیت خلق انسان و سبز شدن درختان. پس اگر دقیق‌تر نگاه کنیم تمامی این رویدادها از جانب خداوند صادر می‌شود.[۱۲]

این تقریر دلیل چهارم ملا محمد مهدی نراقی در برهان‌های اثبات خداوند است. خلاصه این تقریر این است که اگر دلالت معجزات بر صدق ادعای پیامبری کامل باشد، با واسطه خداوند نیز اثبات می‌شود.[۱۳]

تقریر دوم

مردمان با هر عقیده‌ای، بنا بر ظرفیت وجودی خود هنگامی که مقداری تحت فشار قرار می‌گیرند، برای رهایی از مهلکه دست به دامان خالق خود شده و از او می‌خواهند تا آنها را از این برهه برهاند. این حالت که در نامیدی از همه امیدها، بی اندیشه به آفریدگار پناه می‌برند، نشان از یقین به وجود خداوند است. [۱۴]

این تقریر دلیل هفتم ملا محمد مهدی نراقی در برهان‌های اثبات خداوند است. گفته شده این برهان بر نبوت عامه و خاصه استدلال نکرده و برای پیشبرد برهان به تجربه‌های مردم تکیه نموده است.[۱۵]

تقریر سوم

تقریر جان هاسپرز

تقریر چهارم

تقریر هیوم

برهان معجزه در قرآن

اصطلاح معجزه از قرن دوم هجری متداول شد و در قرآن از معجزه با عبارت آیه یاد شده است.[۱۶]

نظرات دانشمندان

اندیشمندانی نظیر ابن سینا، ملاصدرا[۱۷] و آیت الله جوادی[۱۸] برهان معجزه را برای اثبات وجود خداوند کافی نمی‌داند ولی شخصیت‌هایی مانند محمدمهدی نراقی[۱۸] و احمد بن مصطفی مراغی[۱۹] از این برهان در راه اثبات خداوند استفاده کرده‌اند. ابن سینا معتقد است معجزات پس از کشف علت، امری عادی تلقی می‌شوند.[۲۰] جعفر سبحانی نیز معتقد است که معجزه تنها بر ادعای نبوت دلالت می‌کند و آن هم متوقف بر حسن و قبح عقلی است.[۲۱]

پانویس

  1. سعیدی روشن، معجزه شناسی، ۱۳۹۲ش، ص۱۱؛ «معجزه»، تارنمای دانشنامه اسلامی، ذیل عنوان معجزه.
  2. سعیدی روشن، «معجزه شناسی»، ۱۳۹۲ش، ص۱۰۴.
  3. سوره انبیاء، آیه ۶۹.
  4. سوره شعرا، آیه ۶۳.
  5. سوره آل‌عمران، آیه ۴۹.
  6. سوره قمر، آیه ۱؛ قمی، تفسیر قمی، ۱۳۶۷ش، ج۲، ص۳۴۱.
  7. طیب حسین، ابهی المراد، ۱۴۲۳ق، ج‏۱، ص۴۱؛ مسعودی، اثبات الوصیه للامام علی‌بن ابیطالب، ۱۴۲۳ق، ص۱۵۳.
  8. سوره بقره، آیه ۲۳.
  9. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۸، ص۳۵۸.
  10. رضایی اصفهانی، پژوهشی در اعجاز علمی قرآن، ص۶۴ و۶۵.
  11. میرباقری و یزدانی، «نقد و بررسی برهان معجزه بر اثبات وجود خدا از دیدگاه فیلسوفان دین مغرب زمین»، ص۱۱-۱۵.
  12. نراقی، انیس الموحدین، ۱۴۰۳ق، ص۵۳-۵۴.
  13. خسروپناه، «دلالت معجزات بر اثبات وجود خدا»، ص۸۲.
  14. نراقی، انیس الموحدین، ۱۴۰۳ق، ص۵۷-۵۸.
  15. خسروپناه، «دلالت معجزات بر اثبات وجود خدا»، ص۸۴.
  16. معرفت، «معجزه، ضرورتی دفاعی»، ص۸.
  17. شمس‌آبادی، «برهان معجزه در مسیر اثبات وجود خدا»، ص۱۱۷.
  18. ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ شمس‌آبادی، «برهان معجزه در مسیر اثبات وجود خدا»، ص۱۱۳.
  19. شمس‌آبادی، «برهان معجزه در مسیر اثبات وجود خدا»، ص۱۲۱.
  20. شمس‌آبادی، «برهان معجزه در مسیر اثبات وجود خدا»، ص۱۱۶.
  21. سبحانی، الاهیات علی هدی الکتاب و السنت و العقل، ۱۴۲۳ق، ص

منبع

  • قرآن کریم.
  • خسروپناه، عبدالحسین، «دلالت معجزات بر اثبات وجود خدا»، قبسات، شماره۱۱،‌ پائیز۱۳۸۵.
  • رضایی، محمد علی، پژوهشی در اعجاز علمی قرآن، رشت، کتاب مبین، ۱۳۸۱ش.
  • سبحانی، جعفر، الاهیات علی هدی الکتاب و السنت و العقل، قم، امام صادق(ع)، چاپ پنجم،۱۴۲۳ق.
  • سعیدی روشن، محمدباقر، «معجزه شناسی»، قم، انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ دوم، ۱۳۹۲ش.
  • شمس‌آبادی، محمدعلی، «برهان معجزه در مسیر اثبات وجود خدا»، فرهنگ پژوهش، شماره۱۴، پائیز و تابستان۱۳۹۲.
  • طیب، عبدالحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ دوم، ۱۳۷۸ش.
  • قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر قمی، تحقیق: سید طیب موسوی جزائری، قم، دارالکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۳۶۷ش.
  • مسعودی، ابوالحسن، اثبات الوصیه للامام علی‌بن ابیطالب، قم، انصاریان، بی‌چا، ۱۴۲۳ق.
  • «معجزه»، تارنمای دانشنامه اسلامی،تاریخ درج: بی‌تا، تاریخ بازدید: ۱۹ تیر۱۳۹۸.
  • معرفت، محمدهادی، «معجزه، ضرورتی دفاعی»، فصلنامه الهیات و حقوق، شماره۱۱، بهار۱۳۸۳.
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۴ش.
  • نراقی، محمدمهدی بن ابی‌ذر، انیس الموحدین، تهران، الزهرا(س)، چاپ دوم،۱۴۰۳ق.