کاربر:Abbasahmadi/صفحه تمرین2: تفاوت بین نسخه‌ها

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
(تمیزکاری.)
(اعراب دعوی‌سرا.)
(یک نسخهٔ میانیِ همین کاربر نمایش داده نشده است)
سطر ۴: سطر ۴:
 
| توضیح تصویر      =
 
| توضیح تصویر      =
 
| اندازه تصویر      =
 
| اندازه تصویر      =
| نام کامل          = محمد محمدی دَعوی‌سرایی
+
| نام کامل          = محمد محمدی دَعْویٰ‌سرایی
 
| لقب              =
 
| لقب              =
 
| نسب              =
 
| نسب              =
 
| تاریخ تولد        = [[سال ۱۳۰۷ هجری شمسی|۱۳۰۷ش]]
 
| تاریخ تولد        = [[سال ۱۳۰۷ هجری شمسی|۱۳۰۷ش]]
| شهر تولد          = روستای دَعوی‌سرا نزدیک رودسر
+
| شهر تولد          = روستای دَعْویٰ‌سرا نزدیک رودسر
 
| کشور تولد        = [[ایران]]
 
| کشور تولد        = [[ایران]]
 
| محل زندگی        = [[قم]] و [[تهران]]
 
| محل زندگی        = [[قم]] و [[تهران]]
سطر ۲۹: سطر ۲۹:
 
| وبگاه رسمی        =
 
| وبگاه رسمی        =
 
}}
 
}}
'''محمد محمدی دَعوی‌سرایی گیلانی''' ([[سال ۱۳۰۷ هجری شمسی|۱۳۰۷]]-[[سال ۱۳۹۳ هجری شم|۱۳۹۳ش]])، [[مجتهد|فقیه]] [[شیعه]]، از فعالان [[انقلاب اسلامی ایران]]، حاکم شرع و رئیس دادگاه‌های انقلاب اسلامی ایران بود. او در آزادی دست‌کم شش هزار نفر از اعضای [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] نقش داشت. مخالفت با قائم مقامی [[حسینعلی منتظری]]، و حمایت از [[رهبر جمهوری اسلامی ایران|رهبری]] [[سید علی حسینی خامنه‌ای|سید علی خامنه‌ای]] از مواضع سیاسی او است.       
+
'''محمد محمدی دَعْویٰ‌سرایی گیلانی''' ([[سال ۱۳۰۷ هجری شمسی|۱۳۰۷]]-[[سال ۱۳۹۳ هجری شم|۱۳۹۳ش]])، [[مجتهد|فقیه]] [[شیعه]]، از فعالان [[انقلاب اسلامی ایران]]، حاکم شرع و رئیس دادگاه‌های انقلاب اسلامی ایران بود. او در آزادی دست‌کم شش هزار نفر از اعضای [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] نقش داشت. مخالفت با قائم مقامی [[حسینعلی منتظری]]، و حمایت از [[رهبر جمهوری اسلامی ایران|رهبری]] [[سید علی حسینی خامنه‌ای|سید علی خامنه‌ای]] از مواضع سیاسی او است.       
  
 
وی از شاگردان [[سید روح‌الله موسوی خمینی|امام خمینی]] و [[سید محمدحسین طباطبایی|علامه طباطبایی]] بود و به تدریس [[فقه]]، [[اصول فقه|اصول]] و [[فلسفه اسلامی|فلسفه]] پرداخت. [[حقوق کیفری در اسلام (کتاب)|حقوق کیفری در اسلام]] و شرح زیارت اربعین از آثار او است. او را به ویژگی عدالت ستوده‌اند. کتاب غروب آفتابی در سایه، درباره زندگی او به چاپ رسیده است.     
 
وی از شاگردان [[سید روح‌الله موسوی خمینی|امام خمینی]] و [[سید محمدحسین طباطبایی|علامه طباطبایی]] بود و به تدریس [[فقه]]، [[اصول فقه|اصول]] و [[فلسفه اسلامی|فلسفه]] پرداخت. [[حقوق کیفری در اسلام (کتاب)|حقوق کیفری در اسلام]] و شرح زیارت اربعین از آثار او است. او را به ویژگی عدالت ستوده‌اند. کتاب غروب آفتابی در سایه، درباره زندگی او به چاپ رسیده است.     
  
 
== زندگی ==
 
== زندگی ==
محمد محمدی دَعوی‌سرایی،<ref>[https://www.shora-gc.ir/fa/news/1729 «آیت‌الله محمد محمدی دعوی سرایی (گیلانی)»]، پایگاه اطلاع‌رسانی شورای نگهبان.</ref> معروف به محمدی گیلانی، فرزند محمدجعفر در روستای دَعوی‌سرا اطراف رودسر در [[گیلان]]، در سال [[سال ۱۳۰۷ هجری شمسی|۱۳۰۷ش]] به دنیا آمد.<ref>خبرگان ملت دفتر دوم، ۱۳۸۰ش، ص۳۳۹.</ref>
+
محمد محمدی دَعْویٰ‌سرایی،<ref>[https://www.shora-gc.ir/fa/news/1729 «آیت‌الله محمد محمدی دعوی سرایی (گیلانی)»]، پایگاه اطلاع‌رسانی شورای نگهبان.</ref> معروف به محمدی گیلانی، فرزند محمدجعفر در روستای دَعْویٰ‌سرا اطراف رودسر در [[گیلان]]، در سال [[سال ۱۳۰۷ هجری شمسی|۱۳۰۷ش]] به دنیا آمد.<ref>خبرگان ملت دفتر دوم، ۱۳۸۰ش، ص۳۳۹.</ref>
  
 
=== فرزندان ===
 
=== فرزندان ===
سطر ۱۵۶: سطر ۱۵۶:
 
* [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1301228/عالم-مجاهد-و-باصلابت-آیت-الله-محمد-محمدی-گیلانی-رحمه-الله عالم مجاهد و با صلابت آیت‌الله محمد محمدی گیلانی].
 
* [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1301228/عالم-مجاهد-و-باصلابت-آیت-الله-محمد-محمدی-گیلانی-رحمه-الله عالم مجاهد و با صلابت آیت‌الله محمد محمدی گیلانی].
 
* [http://pajoohe.ir/محمد-محمدی-دعوی-سرایی-آیت-الله-محمدی-گیلانی__a-47657.aspx آیت عدالت، محمد محمدی گیلانی].
 
* [http://pajoohe.ir/محمد-محمدی-دعوی-سرایی-آیت-الله-محمدی-گیلانی__a-47657.aspx آیت عدالت، محمد محمدی گیلانی].
 +
{{قاضیان شیعه}}

نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۰۴

محمد محمدی گیلانی
Mohammadi gilani.jpg
اطلاعات فردی
نام کامل: محمد محمدی دَعْویٰ‌سرایی
تاریخ تولد: ۱۳۰۷ش
زادگاه: روستای دَعْویٰ‌سرا نزدیک رودسر
محل زندگی: قم و تهران
تاریخ وفات: ۱۳۹۳ش
محل دفن: قم
شهر وفات: تهران
اطلاعات علمی
استادان: آیت‌الله بروجردی، امام خمینی، علامه طباطبایی
شاگردان: سید احمد خمینی
محل تحصیل: قم
تألیفات: حقوق کیفری در اسلام، شرح زیارت اربعین
فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی
سیاسی: حاکم شرع و رئیس دادگاه‌های انقلاب اسلامی ایران، دبیر شورای نگهبان، رئیس دیوان عالی کشور، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام

محمد محمدی دَعْویٰ‌سرایی گیلانی (۱۳۰۷-۱۳۹۳شفقیه شیعه، از فعالان انقلاب اسلامی ایران، حاکم شرع و رئیس دادگاه‌های انقلاب اسلامی ایران بود. او در آزادی دست‌کم شش هزار نفر از اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران نقش داشت. مخالفت با قائم مقامی حسینعلی منتظری، و حمایت از رهبری سید علی خامنه‌ای از مواضع سیاسی او است.

وی از شاگردان امام خمینی و علامه طباطبایی بود و به تدریس فقه، اصول و فلسفه پرداخت. حقوق کیفری در اسلام و شرح زیارت اربعین از آثار او است. او را به ویژگی عدالت ستوده‌اند. کتاب غروب آفتابی در سایه، درباره زندگی او به چاپ رسیده است.

زندگی

محمد محمدی دَعْویٰ‌سرایی،[۱] معروف به محمدی گیلانی، فرزند محمدجعفر در روستای دَعْویٰ‌سرا اطراف رودسر در گیلان، در سال ۱۳۰۷ش به دنیا آمد.[۲]

فرزندان

او دارای سه پسر به نام‌های محمدجعفر، محمدمهدی و محمدکاظم بود. محمدجعفر در سال ۱۳۵۷ش درگذشت. دو پسر دیگر او به عضویت سازمان مجاهدین خلق ایران درآمدند.[۳] به گفته محمدمهدی مفتح، داماد محمدی گیلانی، در سال ۱۳۶۱ش برای دستگیری برخی از اعضای این سازمان در یک خانه تیمی، از محمدی گیلانی، اجازه استفاده از سلاح خواستند و به او گفته شد فرزند او نیز در آن خانه است. وی این اجازه را به آنها داد؛[۴] البته به گفته حسینعلی نیری، معاون رئیس دیوان عالی وقت کشور ایران، کار فرزندان او به دستگیری و محاکمه نکشیده و خودکشی کردند.[۵]

درگذشت

او در ۱۸ تیر ۱۳۹۳ در تهران درگذشت[۶] و در حرم حضرت معصومه(س)، در قم دفن شد.[۷] به مناسبت درگذشت او یک روز در گیلان عزای عمومی اعلام شد.[۸]

سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، در پیام تسلیت درگذشت وی، او را عالم مجاهد و وفادار به امام خمینی دانست.[۹] برخی از مراجع تقلید نیز به مناسبت درگذشت او پیام تسلیت صادر کردند.[۱۰][۱۱]

برای وی همایش نکوداشتی در ۷ مهر ۱۳۹۳ برگزار شد.[۱۲]

زیست علمی

محمدی گیلانی، از سال ۱۳۲۵ش در قم به آموختن فقه، اصول و فلسفه مشغول شد. او از آیت‌الله بروجردی، امام خمینی و علامه طباطبایی بهره برد.[۱۳]

او به همراه تحصیل، به تدریس نیز پرداخت.[۱۴] پیش از انقلاب اسلامی ایران، مدرسه علمیه حقانی در قم[۱۵] و پس از آن، مدرسه علمیه مروی در تهران، برخی از مدرسه‌هایی بودند که او در آنها تدریس داشت.[۱۶] سید احمد خمینی، شاگرد خصوصی او در شرح منظومه بود.[۱۷]

گیلانی نزدیک به ۱۵ کتاب با موضوع فلسفه، کلام، حقوق و شرح زیارات نگاشته است.[۱۸] او بخشی از کتاب شفای ابن سینا را ترجمه[۱۹] و نزدیک به ۸۰ مقاله،[۲۰] بیشتر با موضوع فقه تألیف کرده است.[۲۱] برخی از کتاب‌های او چنین‌اند:

  • قضا و قضاوت؛
  • حقوق کیفری در اسلام؛
  • شرح زیارت اربعین؛
  • شرح مناجات شعبانیه؛
  • المعاد فی الکتاب و السنّه؛
  • الامامة و الخلافة فی الکتاب و السنّه (با همکاری دیگران).[۲۲]

فعالیت‌های سیاسی

فعالیت‌های سیاسی او به چند دوره تقسیم می‌شود:

پیش از انقلاب

گیلانی پیش از انقلاب اسلامی ایران (میان سال‌های ۱۳۴۲ و ۱۳۵۷ش)، علیه حکومت پهلوی فعالیت سیاسی داشت. از او نزدیک به ۵۰ مورد امضا پای اعلامیه‌ها و تلگرام‌ها گزارش شده است.[۲۳] دعوت به تظاهرات و مراسم ختم شهیدان انقلاب، برخی از موضوعات این اعلامیه‌ها است.[۲۴] گفته شده او بر پایه اسناد، ممنوع المنبر شده است.[۲۵]

مسئولیت‌ها

محمدی گیلانی پس از انقلاب اسلامی ایران، برخی از مسئولیت‌های مهم قضایی و قانون‌گذاری را بر عهده گرفت که برخی از آنها چنین‌اند:

  • حاکم شرع و ریاست دادگاه‌های انقلاب اسلامی[۲۶] (۱۳۵۸[۲۷]-۱۳۶۲ش)
  • عضو ستاد اصلاح امور زندان‌ها (۱۳۶۲ش)[۲۸]
  • عضو هیئت عفو از سوی امام خمینی (۱۳۶۲ش)[۲۹]
  • عضو هیأت بازنگری قانون اساسی (۱۳۶۸ش)[۳۰]
  • عضو شورای نگهبان (۱۳۶۲[۳۱]-۱۳۷۳ش)[۳۲]
  • دبیر شورای نگهبان (۱۳۶۷–۱۳۷۱ش)[۳۳]
  • ریاست دیوان عالی کشور (۱۳۷۳ش)[۳۴]
  • عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام[۳۵]
  • نماینده مقام رهبری (آیت‌الله سید علی خامنه‌ای) در دانشگاه ها[۳۶]
  • مشاور عالی رئیس قوه قضائیه[۳۷]

اقدامات مهم

دادگاه عباس امیرانتظام، نخست‌وزیر دولت مهدی بازرگان، با قضاوت محمدی گیلانی.

محمدی گیلانی در دوره ریاستش بر دادگاه‌های انقلاب اسلامی ایران، دادگاه‌های مهمی، مانند دادگاه عباس امیرانتظام، نخست‌وزیر دولت مهدی بازرگان را قضاوت کرده است.[۳۸]

او عضو هیئت چهار نفره عفو امام خمینی بود، که یکی از کارهای آنها فرستادن بازرس به زندان‌های کشور و عفو کسانی بود که اصلاح شده بودند.[۳۹] افراد زیادی که بسیاری از آنها جزء سازمان مجاهدین خلق بودند عفو شدند.[۴۰] گیلانی عضو هیأت عفوی که حسینعلی منتظری، قائم مقام وقت، تشکیل داد و امام خمینی با آن موافقت کرد نیز بود.[۴۱] حسینعلی منتظری از محمدی گیلانی نقل کرده این هیأت دست‌کم شش هزار نفر از مجاهدین خلق را آزاد کرده است.[۴۲]

محمدی گیلانی در زمان تصدی ریاست دیوان عالی کشور، حکم اعدام هاشم آقاجری، متهم به سب النبی را رد کرد.[۴۳] آقاجری در نهایت به اتهام «توهین به مقدسات مذهبی و دین اسلام»، «تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی ایران» و «نشر اکاذیب به قصد تشویش اذهان عمومی» به ۵ سال حبس تعزیری محکوم شد.[۴۴]

مواضع سیاسی

محمدی گیلانی، چنانچه خودش گفته، با قائم مقامِ رهبری شدن حسینعلی منتظری مخالف بوده است.[۴۵] وی در جلسات مجلس خبرگان برای تعیین رهبر پس از درگذشت امام خمینی، سید علی خامنه‌ای را شایسته رهبری دانسته است.[۴۶]

در زمان دبیری او بر شورای نگهبان، نظارتی که در اصل ۹۹ قانون اساسی آمده، استصوابی تفسیر شده و شامل همه مراحل اجرایی انتخابات از جمله تأیید و رد صلاحیت کاندیداها دانسته شد.[۴۷] دربارهٔ اصل ۷۶ قانون اساسی نیز، حق تحقیق و تفحص مجلس شورای اسلامی، شامل مقام رهبری، مجلس خبرگان و شورای نگهبان دانسته نشد.[۴۸]

ویژگی‌ها

محمدی گیلانی را به ویژگی عدالت ستوده‌اند.[۴۹] در سال ۱۳۸۸ش، نشان درجه یک عدالت توسط رئیس جمهور وقت به او داده شد.[۵۰]

همسر شجاع‌الدین شیخ‌الاسلام‌زاده، وزیر بهداری دوره پهلوی، که شوهرش از محمدی گیلانی حکم حبس ابد گرفته بود، او را با آنچه تصور می‌کرده (خشن، عداوت‌طلب و سنگدل) متفاوت دیده است.[۵۱] بر پایه گزارش احمد مهدوی دامغانی، استاد پیشین دانشگاه هارواردِ آمریکا از دادگاه خودش در اوائل انقلاب اسلامی ایران، محمدی گیلانی با وجود فشارهایی که بر او بوده، حکم به تبرئه او داده است.[۵۲]

به گفته محمدمهدی مفتح، فرزند شهید مفتح و داماد محمدی گیلانی، وی منزلی را که برای دو فرزند خود خریده بود، پس از عضویت آنها در سازمان مجاهدین خلق، به دلیل اینکه در مالکیت فرزندانش بود به نفع بنیاد شهید انقلاب اسلامی مصادره کرد.[۵۳]

تک‌نگاری

کتاب «غروب آفتابی در سایه» با عنوان فرعی «اندوهیاد آیت‌الله محمد محمدی‌گیلانی» نوشته جعفر پژوم (سعیدی)، توسط نشر سایه‌سار، در سال ۱۳۹۴ش به چاپ رسیده و به زندگی‌نامه محمدی گیلانی پرداخته است.[۵۴]

پانویس

  1. «آیت‌الله محمد محمدی دعوی سرایی (گیلانی)»، پایگاه اطلاع‌رسانی شورای نگهبان.
  2. خبرگان ملت دفتر دوم، ۱۳۸۰ش، ص۳۳۹.
  3. پژوم، غروب آفتابی در سایه، ۱۳۹۴ش، مقدمه، ص۱۲.
  4. «وقتی آیت‌الله گیلانی منزل خودش را مصادره کرد»، خبرگزاری فارس؛ نگاه کنید به: صراف‌زاده، «ناگفته‌های عیادت امیرانتظام از آیت‌الله محمدی گیلانی»، تاریخ ایرانی.
  5. «توضیح معاون دیوانعالی کشور درباره سرنوشت فرزندان آیت‌الله محمدی گیلانی»، قدس آنلاین؛ نگاه کنید به: پژوم، غروب آفتابی در سایه، ۱۳۹۴ش، مقدمه، ص۱۲ و ۱۳.
  6. «آیت‌الله محمدی گیلانی دارفانی را وداع گفت»، خبرگزاری فارس.
  7. «ستارگان حرم»، پرتال جامع آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه (س).
  8. «فردا در گیلان عزای عمومی اعلام شد»، خبرگزاری فارس.
  9. «رهبر معظم انقلاب درگذشت عالم مجاهد آیت‌الله محمّدی گیلانی را تسلیت گفتند»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری.
  10. «پیام تسلیت آیت‌الله نوری همدانی به مناسبت درگذشت آیت‌الله محمدی گیلانی»، روزنامه کیهان.
  11. «آیت‌الله جوادی آملی ارتحال آیت‌الله محمدی گیلانی را تسلیت گفت»، خبرگزاری فارس.
  12. «همایش نکوداشت آیت‌الله محمد محمدی گیلانی...»، خبرگزاری برنا.
  13. خبرگان ملت دفتر دوم، ۱۳۸۰ش، ص۳۳۹؛ شریف رازی، گنجینه دانشمندان، ۱۳۵۲ش، ج۵، ص۱۹۲؛ نگاه کنید به: ادهم‌نژاد، «عالم مجاهد و باصلابت آیت‌الله محمد محمدی گیلانی»، ص۱۲۶.
  14. خبرگان ملت دفتر دوم، ۱۳۸۰ش، ص۳۳۹.
  15. روابط عمومی دادستانی کل، عدالت در خون، ۱۳۶۲ش، ص۸۳.
  16. جمعی از پژوهشگران پژوهشکده باقرالعلوم (ع)، گلشن ابرار، ۱۳۸۶ش، ج۷، ص۵۰۷، به نقل از آیت‌الله محفوظی (مصاحبه).
  17. گنجینه دل، ۱۳۷۴ش، ص۴۵۴؛ نگاه کنید به: «وقتی آیت‌الله گیلانی منزل خودش را مصادره کرد»، خبرگزاری فارس.
  18. «مرزبان عدالت؛ پاسداشت آیت‌الله محمدی گیلانی»، پایگاه اطلاع‌رسانی شورای نگهبان.