مقاله قابل قبول
عدم رعایت شیوه‌نامه ارجاع
استناد ناقص
شناسه ارزیابی نشده
نارسا

شهادت: تفاوت بین نسخه‌ها

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
(تکمیل و تصحیح منابع.)
(۱۵ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۱۱ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۳: سطر ۳:
 
[[واقعه کربلا]] و شهادت [[امام حسین (ع)]] بر جایگاه شهادت در نزد [[شیعیان]] افزوده است. بسیاری از شیعیان به شهادت حضرت [[حضرت زهرا|فاطمه زهرا(س)]] باور دارند و بنابر برخی روایات، همه [[امامان شیعه]] به شهادت رسیده‌اند.
 
[[واقعه کربلا]] و شهادت [[امام حسین (ع)]] بر جایگاه شهادت در نزد [[شیعیان]] افزوده است. بسیاری از شیعیان به شهادت حضرت [[حضرت زهرا|فاطمه زهرا(س)]] باور دارند و بنابر برخی روایات، همه [[امامان شیعه]] به شهادت رسیده‌اند.
  
نخستين شهيد در راه اسلام [[سمیه دختر خباط|سميه]]، مادر [[عمار ياسر]] بود که به دست [[ابوجهل]] به شهادت رسید. لقب [[سیدالشهدا]] پس از [[جنگ احد]] برای [[حمزه بن عبدالمطلب|حمزه]]، عموی [[پیامبر (ص)]]، به کار می‌رفت اما پس از [[واقعه کربلا]]، غالبا مراد از «سید الشهداء» [[امام حسین(ع)]] است.
+
نخستين شهيد زن در راه اسلام [[سمیه دختر خباط|سميه]]، مادر [[عمار ياسر]] و اولین شهید مرد در اسلام [[یاسر بن عامر عنسی]]،بود که به دست [[ابوجهل]] به شهادت رسید. لقب [[سیدالشهدا]] پس از [[جنگ احد]] برای [[حمزه بن عبدالمطلب|حمزه]]، عموی [[پیامبر (ص)]]، به کار می‌رفت اما پس از [[واقعه کربلا]]، غالبا مراد از «سید الشهداء» [[امام حسین(ع)]] است.
  
 
==وجه نامگذاری==
 
==وجه نامگذاری==
{{دارای نستعلیق}}
+
{{جعبه نقل قول | عنوان = | نقل‌قول = {{شعر}}{{ب|کجایید ای شهیدان خدایی | بلاجویان دشت کربلایی}}{{ب|کجایید ای سبک روحان عاشق | پرنده‌تر ز مرغان هوایی}}{{ب| کجایید ای شهان آسمانی | بدانسته فلک را درگشایی}}{{ب|کجایید ای ز جان و جا رهیده | کسی مر عقل را گوید کجایی}}{{ب|کجایید ای در زندان شکسته | بداده وام‌داران را رهایی}}{{ب|کجایید ای در مخزن گشاده | کجایید ای نوای بی‌نوایی}}{{ب|در آن بحرید کاین عالم کف او است | زمانی بیش دارید آشنایی}}{{ب|کف دریاست صورت‌های عالم | ز کف بگذر اگر اهل صفایی}}{{ب|دلم کف کرد کاین نقش سخن شد | بهل نقش و به دل رو گر ز مایی}}{{ب|برآ ای شمس تبریزی ز مشرق | که اصل اصل اصل هر ضیایی}}{{پایان شعر}}|تاریخ بایگانی |
{{جعبه نقل قول | عنوان = | نقل‌قول = {{شعر|نستعلیق}}{{ب|کجایید ای شهیدان خدایی | بلاجویان دشت کربلایی}}{{ب|کجایید ای سبک روحان عاشق | پرنده‌تر ز مرغان هوایی}}{{ب| کجایید ای شهان آسمانی | بدانسته فلک را درگشایی}}{{ب|کجایید ای ز جان و جا رهیده | کسی مر عقل را گوید کجایی}}{{ب|کجایید ای در زندان شکسته | بداده وام‌داران را رهایی}}{{ب|کجایید ای در مخزن گشاده | کجایید ای نوای بی‌نوایی}}{{ب|در آن بحرید کاین عالم کف او است | زمانی بیش دارید آشنایی}}{{ب|کف دریاست صورت‌های عالم | ز کف بگذر اگر اهل صفایی}}{{ب|دلم کف کرد کاین نقش سخن شد | بهل نقش و به دل رو گر ز مایی}}{{ب|برآ ای شمس تبریزی ز مشرق | که اصل اصل اصل هر ضیایی}}{{پایان شعر}}|تاریخ بایگانی |
+
| منبع = <small>[http://fa.wikisource.org/wiki/%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%B4%D9%85%D8%B3/%DA%A9%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%DB%8C_%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AE%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C دیوان شمس (غزلیات)]</small>  | تراز = چپ| عرض = 420px | اندازه خط = 15px| گیومه نقل‌قول = | تراز منبع = چپ}}
| منبع = <small>[http://fa.wikisource.org/wiki/%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%B4%D9%85%D8%B3/%DA%A9%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%DB%8C_%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AE%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C دیوان شمس (غزلیات)]</small>  | تراز = چپ| عرض = 320px | اندازه خط = 15px| گیومه نقل‌قول = | تراز منبع = چپ}}
 
 
در این باره که چرا کشتۀ راه خدا را شهید نامیده‌اند، وجوهی ذکر کرده‌اند؛ از جمله:
 
در این باره که چرا کشتۀ راه خدا را شهید نامیده‌اند، وجوهی ذکر کرده‌اند؛ از جمله:
 
* [[ملائکه|فرشتگان]] رحمت الهی شاهد فداکاری و جانبازی اویند؛
 
* [[ملائکه|فرشتگان]] رحمت الهی شاهد فداکاری و جانبازی اویند؛
سطر ۱۴: سطر ۱۳:
 
*شهید هنگام شهادت بر زمین (=شاهده) می‌افتد؛
 
*شهید هنگام شهادت بر زمین (=شاهده) می‌افتد؛
 
*او نزد پروردگارش زنده و حاضر است؛
 
*او نزد پروردگارش زنده و حاضر است؛
*او مُلک و ملکوت خداوندی را مشاهده می‌کند.<ref>دائرة المعارف، ج۱۰ ص۶۲۲</ref><ref>مجمع البحرین، ج۳، ص۸۱</ref>
+
*او مُلک و ملکوت خداوندی را مشاهده می‌کند.<ref>بستانی، دائرة المعارف، دار المعرفه، ج۱۰، ص۶۲۲؛ طریحی، مجمع البحرین، ۱۳۷۵ش، ج۳، ص۸۱.</ref>
  
 
==اهمیت و جایگاه==
 
==اهمیت و جایگاه==
نظر به بزرگداشت قرآن کریم از شهیدان و اهمیت آموزه شهادت در برپایی دین اسلام و دفاع از آن، شهادت از دیرباز نزد مسلمانان جایگاه ویژه‌ای داشته است.
+
نظر به بزرگداشت قرآن کریم از شهیدان و اهمیت آموزه شهادت در برپایی دین [[اسلام]] و دفاع از آن، شهادت از دیرباز نزد مسلمانان جایگاه ویژه‌ای داشته است.
 
<br />
 
<br />
در فرهنگ اسلامی، شهادت مانند یک معیار ارزشگذاری به کار می‌رود و مسلمانان  برای نشان دادن ارج برخی افعال، آنها را با شهادت قیاس می‌کنند. برای مثال، در برخی روایات، مرگ در حال کار شرافتمندانه و امرار معاش، به منزله شهادت دانسته شده است. در جوامع معاصر اسلامی نیز روحیۀ شهادت طلبی یک ارزش دینی و معنوی شمرده می‌شود. در مبارزات ضد استعماری و آزادی خواهانۀ مسلمانان، مانند ماجرای [[فلسطین]] اشغالی، این آموزه بسیار به کار می‌رود و کسانی که در راه آزادی سرزمین فلسطین جان خود را از دست می‌دهند، شهید خوانده می‌شوند. در ایران کسانی که برای پیروزی انقلاب اسلامی و یا در جنگ هشت سالۀ ایران و عراق برای دفاع از کشور ایران جان باختند، شهید خوانده می‌شوند.  رفتارهای شهادت طلبانه ای همچون [[عملیات استشهادی]] از مباحث مربوط به شهادت در دوران اخیر محسوب می شوند.
+
در فرهنگ اسلامی، شهادت مانند یک معیار ارزشگذاری به کار می‌رود و مسلمانان  برای نشان دادن ارج برخی افعال، آنها را با شهادت قیاس می‌کنند. برای مثال، در برخی روایات، مرگ در حال کار شرافتمندانه و امرار معاش، به منزله شهادت دانسته شده است. در جوامع معاصر اسلامی نیز روحیۀ شهادت طلبی یک ارزش دینی و معنوی شمرده می‌شود. در مبارزات ضد استعماری و آزادی خواهانۀ مسلمانان، مانند ماجرای [[فلسطین]] اشغالی، این آموزه بسیار به کار می‌رود و کسانی که در راه آزادی سرزمین فلسطین جان خود را از دست می‌دهند، شهید خوانده می‌شوند. در [[ایران]] کسانی که برای پیروزی [[انقلاب اسلامی]] و یا در جنگ هشت سالۀ ایران و عراق برای دفاع از کشور ایران جان باختند، شهید خوانده می‌شوند.  رفتارهای شهادت طلبانه ای همچون [[عملیات استشهادی]] از مباحث مربوط به شهادت در دوران اخیر محسوب می شوند.
  
 
==در قرآن==
 
==در قرآن==
*سفارش [[قرآن]] به [[مومن|مومنان]] این است که وقتی اسلام و جامعه اسلامی نیازمند فداکاری جانی است، در آن تردید نکنند. از آنجا که انگیزه فرار برخی مسلمانان از جهاد، علائق دنیوی بوده، قرآن کریم، موضوع معامله با خدا را مطرح می‌کند و به مسلمانان دستور می‌دهد که جای مال‌اندوزی موقت دنیایی، جان‌ خود را به بهای [[بهشت]] جاودان با خدا معامله کنند.<ref>وَلَئِن قُتِلْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّـهِ أَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِّنَ اللَّـهِ وَرَحْمَةٌ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُونَ(آل عمران ١٥٧) '''ترجمه''': و اگر در راه خدا كشته شويد يا بميريد، قطعاً آمرزش خدا و رحمت او از [همه‌] آنچه [آنان‌] جمع مى‌كنند بهتر است(ترجمه فولادوند).</ref><ref>إِنَّ اللَّـهَ اشْتَرَىٰ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّـهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنجِيلِ وَالْقُرْآنِ وَمَنْ أَوْفَىٰ بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّـهِ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بَايَعْتُم بِهِ وَذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ(التوبة: ١١١) '''ترجمه''': در حقيقت، خدا از مؤمنان، جان و مالشان را به [بهاى‌] اينكه بهشت براى آنان باشد، خريده است؛ همان كسانى كه در راه خدا مى‌جنگند و مى‌كُشند و كشته مى‌شوند. [اين‌] به عنوان وعده حقى در تورات و انجيل و قرآن بر عهده اوست. و چه كسى از خدا به عهد خويش وفادارتر است؟ پس به اين معامله‌اى كه با او كرده‌ايد شادمان باشيد، و اين همان كاميابى بزرگ است(ترجمه فولادوند).</ref>
+
*سفارش [[قرآن]] به [[مومن|مومنان]] این است که وقتی اسلام و جامعه اسلامی نیازمند فداکاری جانی است، در آن تردید نکنند. از آنجا که انگیزه فرار برخی مسلمانان از جهاد، علائق دنیوی بوده، قرآن کریم، موضوع معامله با خدا را مطرح می‌کند و به مسلمانان دستور می‌دهد که جای مال‌اندوزی موقت دنیایی، جان‌ خود را به بهای [[بهشت]] جاودان با خدا معامله کنند.{{یادداشت|وَلَئِن قُتِلْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّـهِ أَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِّنَ اللَّـهِ وَرَحْمَةٌ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُونَ(آل عمران ١٥٧) '''ترجمه''': و اگر در راه خدا كشته شويد يا بميريد، قطعاً آمرزش خدا و رحمت او از [همه‌] آنچه [آنان‌] جمع مى‌كنند بهتر است(ترجمه فولادوند).}}{{إِنَّ اللَّـهَ اشْتَرَىٰ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّـهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنجِيلِ وَالْقُرْآنِ وَمَنْ أَوْفَىٰ بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّـهِ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بَايَعْتُم بِهِ وَذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ(التوبة: ١١١) '''ترجمه''': در حقيقت، خدا از مؤمنان، جان و مالشان را به [بهاى‌] اينكه بهشت براى آنان باشد، خريده است؛ همان كسانى كه در راه خدا مى‌جنگند و مى‌كُشند و كشته مى‌شوند. [اين‌] به عنوان وعده حقى در تورات و انجيل و قرآن بر عهده اوست. و چه كسى از خدا به عهد خويش وفادارتر است؟ پس به اين معامله‌اى كه با او كرده‌ايد شادمان باشيد، و اين همان كاميابى بزرگ است(ترجمه فولادوند).}}
*به تعبیر قرآن،نباید کشته‌شدگان در راه خدا را مرده نامید<ref>وَلَا تَقُولُوا لِمَن يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّـهِ أَمْوَاتٌ ۚ بَلْ أَحْيَاءٌ وَلَـٰكِن لَّا تَشْعُرُونَ(البقره ١٥٤) '''ترجمه''': و كسانى را كه در راه خدا كشته مى‌شوند، مرده نخوانيد، بلكه زنده‌اند؛ ولى شما نمى‌دانيد(ترجمه فولادوند).</ref> و این پنداری غلط است، بلکه شهیدان زنده‌اند و نزد خدایشان روزی می‌خورند.<ref>وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّـهِ أَمْوَاتًا ۚ بَلْ أَحْيَاءٌ عِندَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ(آل عمران ١٦٩) '''ترجمه''': هرگز كسانى را كه در راه خدا كشته شده‌اند، مرده مپندار، بلكه زنده‌اند كه نزد پروردگارشان روزى داده مى‌شوند(ترجمه فولادوند).</ref>
+
*به تعبیر قرآن،نباید کشته‌شدگان در راه خدا را مرده نامید{{یادداشت|وَلَا تَقُولُوا لِمَن يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّـهِ أَمْوَاتٌ ۚ بَلْ أَحْيَاءٌ وَلَـٰكِن لَّا تَشْعُرُونَ(البقره ١٥٤) '''ترجمه''': و كسانى را كه در راه خدا كشته مى‌شوند، مرده نخوانيد، بلكه زنده‌اند؛ ولى شما نمى‌دانيد(ترجمه فولادوند).}} و این پنداری غلط است، بلکه شهیدان زنده‌اند و نزد خدایشان روزی می‌خورند.{{یادداشت|وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّـهِ أَمْوَاتًا ۚ بَلْ أَحْيَاءٌ عِندَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ(آل عمران ١٦٩) '''ترجمه''': هرگز كسانى را كه در راه خدا كشته شده‌اند، مرده مپندار، بلكه زنده‌اند كه نزد پروردگارشان روزى داده مى‌شوند(ترجمه فولادوند).}}
*[[آیه]] ۲۳ [[سوره احزاب]]، از کسانی که صادقانه جان خود را در راه خدا داده‌اند سخن به میان آورده و آنان را ستوده است.<ref>مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّـهَ عَلَيْهِ ۖ فَمِنْهُم مَّن قَضَىٰ نَحْبَهُ وَمِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ ۖ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا(الاحزاب ٢٣)'''ترجمه''': از ميان مؤمنان مردانى‌اند كه به آنچه با خدا عهد بستند صادقانه وفا كردند. برخى از آنان به شهادت رسيدند و برخى از آنها در [همين‌] انتظارند و [هرگز عقيده خود را] تبديل نكردند(ترجمه فولادوند)</ref>
+
*[[آیه]] ۲۳ [[سوره احزاب]]، از کسانی که صادقانه جان خود را در راه خدا داده‌اند سخن به میان آورده و آنان را ستوده است.{{یادداشت|مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّـهَ عَلَيْهِ ۖ فَمِنْهُم مَّن قَضَىٰ نَحْبَهُ وَمِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ ۖ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا(الاحزاب ٢٣)'''ترجمه''': از ميان مؤمنان مردانى‌اند كه به آنچه با خدا عهد بستند صادقانه وفا كردند. برخى از آنان به شهادت رسيدند و برخى از آنها در [همين‌] انتظارند و [هرگز عقيده خود را] تبديل نكردند(ترجمه فولادوند)}}
  
 
==در دعاها==
 
==در دعاها==
در [[دعا|دعاها]] ختم عاقبت به شهادت<ref>اخْتِمْ لَنَا بِالسَّعَادَةِ وَ الشَّهَادَةِ فِی سَبِیلِک (بحار الأنوار، ج۹۵، ص۳۶۸) </ref><ref> وَ اجْعَلِ الْوَفَاةَ نَجَاةً لِی مِنْ کُلِّ شَرٍّ وَ اخْتِمْ لِی عَمَلِی بِالشَّهَادَة (همان، ج۹۱، ص۲۳۹) </ref> <ref>إِلَهِی وَ خَالِقِی وَ مَوْلَای صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اخْتِمْ لِی بِالشَّهَادَةِ وَ الرَّحْمَة (همان، ج۹۴، ص۳۳۲) </ref> و شهادت زیر پرچم [[پیامبر(ص)]]<ref>وَ أَسْأَلُکَ أَنْ تَجْعَلَ وَفَاتِی قَتْلًا فِی سَبِیلِکَ مَعَ أَوْلِیائِکَ تَحْتَ رَایةِ نَبِیک (همان، ج۹۴، ص۳۷۶) </ref> و کشته شدن به دست بدترین مردم<ref>فَإِذَا کَانَ مَا لَا بُدَّ مِنْهُ الْمَوْتُ فَاجْعَلْ مَنِیتِی قَتْلًا فِی سَبِیلِکَ بِیدِ شِرَارِ خَلْقِکَ مَعَ أَحَبِّ خَلْقِکَ إِلَیکَ مِنَ الْأُمَنَاءِ الْمَرْزُوقِینَ عِنْدَکَ یا أَرْحَمَ الرَّاحِمِین‏ (همان، ج۹۴، ص۲۶۱) </ref> و شرافتمندانه‌ترین نوع شهادت<ref> وَ ارْزُقْنِی أَشْرَفَ الْقَتْلِ فِی سَبِیلِکَ أَنْصُرُکَ وَ أَنْصُرُ رَسُولَکَ أَشْتَرِی الْحَیاةَ الْبَاقِیةَ بِالدُّنْیا (همان، ج۹۱، ص۲۳۹) </ref> از خدا خواسته شده است.
+
در [[دعا|دعاها]] ختم عاقبت به شهادت<ref>مجلسی، بحار الأنوار، ۱۴۰۴ق، ج۹۵، ص۳۶۸؛ ج۹۱، ص۲۳۹؛ ج۹۴، ص۳۳۲.</ref> و شهادت زیر پرچم [[پیامبر(ص)]]<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۴ق، ج۹۴، ص۳۷۶.</ref> و کشته شدن به دست بدترین مردم<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۴ق، ج۹۴، ص۲۶۱.</ref> و شرافتمندانه‌ ترین نوع شهادت<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۴ق، ج۹۱، ص۲۳۹.</ref> از خدا خواسته شده است.
  
 
==برخی امتیازات==
 
==برخی امتیازات==
 
در [[روایات]]، برای شهید امتیازاتی برشمرده شده است:
 
در [[روایات]]، برای شهید امتیازاتی برشمرده شده است:
*شهید از جمله شفاعت کنندگان در [[قیامت]] است؛ سه گروهند که روز قيامت به [[شفاعت]] برمی‌خيزند و خداوند شفاعتشان را می‌پذيرد: [[پیامبر|پيغمبران]]، سپس [[علماء]] و سپس شهدا.<ref>قرب الاسناد، ج۱، ص۳۱</ref><ref>سفینه البحار، ج۴، ص۵۱۳</ref>
+
*شهید از جمله شفاعت کنندگان در [[قیامت]] است؛ سه گروهند که روز قيامت به [[شفاعت]] برمی‌خيزند و خداوند شفاعتشان را می‌پذيرد: [[پیامبر|پيغمبران]]، سپس [[علماء]] و سپس شهدا.<ref>حمیری، قرب الاسناد، مکتبة نینوا، ج۱، ص۳۱؛ قمی، سفینه البحار، اسوه، ج۴، ص۵۱۳</ref>
*شهید با شروطی که در [[فقه]] بیان شده،<ref>نک: الروضة البهیة فی شرح اللمعه الدمشقیه، ج۱، ص۱۲۷-۱۲۶</ref>از [[غسل میت|غسل]] و [[تکفین|کفن]] بی نیاز است و با همان جامه‌ که به تن دارد، به خاک سپرده می‌شود.
+
*شهید با شروطی که در [[فقه]] بیان شده،<ref>نگاه کنید به: شهید ثانی، الروضة البهیة، ۱۴۰۸ق، ج۱، ص۱۲۷-۱۲۶</ref>از [[غسل میت|غسل]] و [[تکفین|کفن]] بی نیاز است و با همان جامه‌ که به تن دارد، به خاک سپرده می‌شود.
 
*شهید بی‌حساب  به [[بهشت]] می‌رود. برخی [[روایات]]، [[حق الناس]] را از این حکم استثناء کرده‌اند.{{مدرک}}
 
*شهید بی‌حساب  به [[بهشت]] می‌رود. برخی [[روایات]]، [[حق الناس]] را از این حکم استثناء کرده‌اند.{{مدرک}}
*در قیامت، شهید از نخستین کسانی است که به بهشت می‌رود.<ref>[عیون أخبار الرضا علیه‌السلام ] بِالْأَسَانِیدِ اَلثَّلاَثَةِ عَنِ اَلرِّضَا عَنْ آبَائِهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صأَوَّلُ مَنْ یدْخُلُ اَلْجَنَّةَ شَهِیدٌ وَ عَبْدٌ مَمْلُوک أَحْسَنَ عِبَادَةَ رَبِّهِ وَ نَصَحَ لِسَیدِهِ وَ رَجُلٌ عَفِیفٌ مُتَعَفِّفٌ ذُو عِبَادَةٍ. (بحار ج۷۱، ص۱۴۴) </ref>
+
*در قیامت، شهید از نخستین کسانی است که به بهشت می‌رود.{{یادداشت|عیون أخبار الرضا علیه‌السلام: بِالْأَسَانِیدِ اَلثَّلاَثَةِ عَنِ اَلرِّضَا عَنْ آبَائِهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صأَوَّلُ مَنْ یدْخُلُ اَلْجَنَّةَ شَهِیدٌ وَ عَبْدٌ مَمْلُوک أَحْسَنَ عِبَادَةَ رَبِّهِ وَ نَصَحَ لِسَیدِهِ وَ رَجُلٌ عَفِیفٌ مُتَعَفِّفٌ ذُو عِبَادَةٍ. (مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۴ق، ج۷۱، ص۱۴۴)}}
  
 
==نخستین شهید اسلام==
 
==نخستین شهید اسلام==
اولین شهید اسلام [[یاسر بن عامر عنسی]]، صحابی پیامبر (ص)، همسر سمیه و پدر عمار است؛ یاسر از نخستین گروندگان به اسلام و اولین شهید اسلام است که بر اثر شکنجه‌های مشرکان به شهادت رسید. با این که یاسر در سن کهولت بود؛ اما تحت شدیدترین شکنجه‌­ها مقاومت کرد و در نهایت در اثر همین ضربات به شهادت رسید.<ref> امین، اعیان الشیعه، ج۸، ص۲۷۲؛ مقدسی، البدء و التاریخ، ج۲، ص۷۹۳.</ref>
+
اولین شهید مرد در اسلام [[یاسر بن عامر عنسی]]، صحابی پیامبر (ص)،واولین شهید زن همسرش سمیه؛ پدر ومدر عمار است؛ یاسر از نخستین گروندگان به اسلام و اولین شهید اسلام است که بر اثر شکنجه‌های مشرکان به شهادت رسید. با این که یاسر در سن کهولت بود؛ اما تحت شدیدترین شکنجه‌­ها مقاومت کرد و در نهایت در اثر همین ضربات به شهادت رسید.<ref>امین، اعیان الشیعه، ۱۴۲۰ق، ج۸، ص۲۷۲.</ref>
  
 
==سیدالشهداء==
 
==سیدالشهداء==
سطر ۴۴: سطر ۴۳:
  
 
==شهادت امامان شیعه==
 
==شهادت امامان شیعه==
طبق برخی منابع، به اعتقاد علمای شیعه، [[امامان شیعه]] به شهادت رسیده‌اند و دلیل آنان، [[روایت]] منسوب به [[امام صادق(ع)]] است که بنابر آن، همه امامان به شهادت خواهند رسید. <ref>نک: إعلام الوری بأعلام الهدی، ج۲، صص۱۳۲-۱۳۱.</ref>
+
طبق برخی منابع، به اعتقاد علمای شیعه، [[امامان شیعه]] به شهادت رسیده‌اند و دلیل آنان، [[روایت]] منسوب به [[امام صادق(ع)]] است که بنابر آن، همه امامان به شهادت خواهند رسید. <ref>طبرسی، إعلام الوری، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۱۳۲-۱۳۱.</ref>
  
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
سطر ۵۰: سطر ۴۹:
 
! نام امام !! علت شهادت !! قاتل !! روز شهادت !! سال شهادت
 
! نام امام !! علت شهادت !! قاتل !! روز شهادت !! سال شهادت
 
|-
 
|-
| [[حضرت علی (ع)]]|| ضربت شمشیر || [[ابن ملجم|ابن‌ملجم مرادی]]||۲۱ [[رمضان]]|| ۴۰ قمری
+
| [[حضرت علی (ع)]]|| ضربت شمشیر || [[ابن ملجم|ابن‌ملجم مرادی]]||[[۲۱ رمضان]]|| [[سال ۴۰ قمری|۴۰ ق]]
 
|-
 
|-
| [[امام حسن مجتبی (ع)]]|| مسمومیت || همسرش [[جعده بنت اشعث|جعده]]|| ۲۸ [[صفر]]|| ۵۰ قمری
+
| [[امام حسن مجتبی (ع)]]|| مسمومیت || همسرش [[جعده بنت اشعث|جعده]]|| [[۲۸ صفر]]|| [[سال ۵۰ قمری|۵۰ ق]]
 
|-
 
|-
| [[امام حسین (ع)]]|| ضربات شمشیر || [[خولی |خولی]] یا [[شمر بن ذی الجوشن|شمر]]|| ۱۰ [[محرم]]|| ۶۱ قمری
+
| [[امام حسین (ع)]]|| ضربات شمشیر || [[خولی |خولی]] یا [[شمر بن ذی الجوشن|شمر]]|| [[۱۰ محرم]]|| [[سال ۶۱ قمری|۶۱ ق]]
 
|-
 
|-
| [[امام سجاد (ع)]]|| مسمومیت || به دستور [[ولید بن عبدالملک]]|| ۲۵ محرم|| ۹۵ قمری
+
| [[امام سجاد (ع)]]|| مسمومیت || به دستور [[ولید بن عبدالملک]]|| [[۲۵ محرم]]|| [[سال ۹۵ قمری|۹۵ ق]]
 
|-
 
|-
| [[امام باقر (ع)]]|| مسمومیت || به دستور [[هشام‌ بن عبدالملک]]|| ۷ [[ذی حجه]]|| ۱۱۴ قمری
+
| [[امام باقر (ع)]]|| مسمومیت || به دستور [[هشام‌ بن عبدالملک]]|| [[۷ ذی‌الحجه]]|| [[سال ۱۱۴ هجری قمری|۱۱۴ ق]]
 
|-
 
|-
| [[امام صادق (ع)]]|| مسمومیت || [[منصور دوانیقی]]|| ۲۵ [[شوال]]|| ۱۴۸ قمری
+
| [[امام صادق (ع)]]|| مسمومیت || [[منصور دوانیقی]]|| [[۲۵ شوال]]|| [[سال ۱۴۸ هجری قمری|۱۴۸ ق]]
 
|-
 
|-
| [[امام کاظم (ع)]]|| مسمومیت || [[سندی بن شاهک]] به دستور [[هارون الرشید]]|| ۲۵ [[رجب]]|| ۱۸۳ قمری
+
| [[امام کاظم (ع)]]|| مسمومیت || [[سندی بن شاهک]] به دستور [[هارون الرشید]]|| [[۲۵ رجب]]|| [[سال ۱۸۳ هجری قمری|۱۸۳ ق]]
 
|-
 
|-
| [[امام رضا (ع)]]|| مسمومیت || [[مامون]] خلیفه عباسی|| آخر صفر|| ۲۰۳ قمری
+
| [[امام رضا (ع)]]|| مسمومیت || [[مامون]] خلیفه عباسی|| [[آخر صفر]]|| [[سال ۲۰۳ هجری قمری|۲۰۳ ق]]
 
|-
 
|-
| [[امام جواد (ع)]]|| مسمومیت || یکی از کارگزاران [[معتصم عباسی]] یا [[ام‌فضل]] دختر مامون|| آخر [[ذی قعده]]|| ۲۲۰ قمری
+
| [[امام جواد (ع)]]|| مسمومیت || یکی از کارگزاران [[معتصم عباسی]] یا [[ام فضل همسر امام جواد (ع)|ام‌فضل]] دختر مامون|| [[آخر ذی‌القعده|آخر ذی قعده]]|| [[سال ۲۲۰ هجری قمری|۲۲۰ ق]]
 
|-
 
|-
| [[امام هادی (ع)]]|| مسمومیت || به دستور [[المعتز بالله]] خلیفه عباسی|| ۳ رجب|| ۲۵۴ قمری
+
| [[امام هادی (ع)]]|| مسمومیت || به دستور [[المعتز بالله]] خلیفه عباسی|| [[۳ رجب]]|| [[سال ۲۵۴ هجری قمری|۲۵۴ ق]]
 
|-
 
|-
| [[امام حسن عسکری (ع)]]|| مسمومیت || به دستور [[المعتمد بالله]] خلیفه عباسی|| ۸ [[ربیع الاول]]|| ۲۶۰ قمری
+
| [[امام حسن عسکری (ع)]]|| مسمومیت || به دستور [[المعتمد بالله]] خلیفه عباسی|| [[۸ ربیع‌الاول|۸ ربیع الاول]]|| [[سال ۲۶۰ قمری|۲۶۰ ق]]
 
|}
 
|}
 +
 
== جستارهای وابسته ==
 
== جستارهای وابسته ==
 
{{ستون-شروع}}
 
{{ستون-شروع}}
سطر ۸۵: سطر ۸۵:
  
 
==منابع==
 
==منابع==
*قرآن
+
{{منابع}}
*بستانی، بطرس، ''دائرة المعارف: قاموس عام لکل فن و مطلب''. بیروت:دارالمعرفة، بی‌تا.
+
*امین، سید محسن، اعیان الشیعه، بیروت، دارالتعارف، ۱۴۲۰ق.
*[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/2651 حمیری، عبد الله بن جعفر، قرب الاسناد، نینوا، تهران، بی‌تا.]
+
*بستانی، بطرس، دائرة المعارف قاموس عام لکل فن و مطلب، بیروت، دارالمعرفة، بی‌ تا.
*حسینی دشتی، سیدمصطفی، ''معارف و معاریف: دایرة المعارف جامع اسلامی''. تهران: موسسه فرهنگی آرایه، ۱۳۷۹ش.
+
*حمیری، عبد الله بن جعفر، قرب الاسناد، تهران، نینوا، بی‌تا.
*[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/17314 شریف الرضی، محمد بن حسین، نهج البلاغه، ترجمه جعفر شهیدی، انتشارات علمی فرهنگی، تهران، ۱۳۷۸.]
+
*شهید ثانی، زین الدین بن علی العاملی، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، تحقیق سیدمحمد کلانتر، قم،  کتابخانه آیت الله العظمی مرعشی نجفی، ۱۴۰۸ق.
*[[شهید ثانی|الجبعی العاملی، زین الدین]]، ''الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة''. تحقیق سیدمحمد کلانتر، قم: کتابخانه آیت الله العظمی مرعشی نجفی، بی‌تا.
+
*طبرسی، فضل بن الحسن، إعلام الوری بأعلام الهدی، قم، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، ۱۴۱۷ق.
*طبرسی، الفضل بن الحسن، ''إعلام الوری بأعلام الهدی''. قم: مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، ۱۴۱۷ق.
+
*طریحی، فخر الدین بن محمد، مجمع البحرین، محقق احمد حسینی اشکوری، تهران، مرتضوی، ۱۳۷۵ ش.
*[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/13744 طریحی، فخر الدین بن محمد، مجمع البحرین، محقق: احمد حسینی اشکوری، مرتضوی، تهران، ۱۳۷۵ ش.]
+
*قمی، شیخ عباس، سفینة البحار و مدینة الحکم و الآثار مع تطبیق النصوص الوارده فیها علی البحار الانوار، قم، اسوه، بی‌تا.
*[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/16296 قمی، عباس، سفینة البحار و مدینة الحکم و الآثار مع تطبیق النصوص الوارده فیها علی البحار الانوار، اسوه، قم، بی‌تا.]
+
*مجلسی، محمد باقر، بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، محقق محمدباقر محمودی و عبد الزهراء علوی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۴ق.
*[http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/2462 مجلسی، محمد باقر، بحار الأنوار: الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، محقق: محمدباقر محمودی و عبد الزهراء علوی، دار احیاء التراث العربی، بیروت، ۱۴۰۴ هـ ق.]
+
{{پایان}}
  
 +
{{روحانیان شهید شیعه}}
 +
{{مرگ در اسلام}}
 +
[[ar:الشهادة]]
  
[[ar:الشهادة]]
+
[[ur:شہادت]]
[[en:Martyrdom]]
 
[[ur:شہید]]
 
 
[[tr:Şehadet]]
 
[[tr:Şehadet]]
 
[[es:Martirio]]
 
[[es:Martirio]]
 +
 +
<onlyinclude>{{درجه‌بندی
 +
| پیوند = <!--ندارد، ناقص، کامل-->کامل
 +
| رده = <!--ندارد، ناقص، کامل-->کامل
 +
| جعبه اطلاعات = <!--نمی‌خواهد، ندارد، دارد-->نمی‌خواهد
 +
| عکس = <!--نمی‌خواهد، ندارد، دارد-->دارد
 +
| ناوبری = <!--ندارد، دارد-->دارد
 +
| رعایت شیوه‌نامه ارجاع = <!--ندارد، دارد-->ندارد
 +
| کپی‌کاری = <!--از منبع مردود، از منبع خوب، ندارد-->ندارد
 +
| استناد به منابع مناسب = <!--ندارد، ناقص، کامل-->ناقص
 +
| جانبداری = <!--دارد، ندارد-->ندارد
 +
| رسا بودن = <!--ندارد، دارد-->ندارد
 +
| جامعیت = <!--ندارد، دارد-->دارد
 +
| زیاده‌نویسی = <!--دارد، ندارد-->ندارد
 +
| تاریخ خوبیدگی =<!--{{subst:#time:xij xiF xiY}}-->
 +
| تاریخ برتر شدن =<!--{{subst:#time:xij xiF xiY}}-->
 +
| توضیحات =
 +
}}</onlyinclude>
 +
 +
[[رده:شهادت]]
 +
[[رده:مرگ]]
 +
[[رده:جهاد]]
 +
[[رده:مقاله‌های با درجه اهمیت ب]]

نسخهٔ ‏۲۳ مارس ۲۰۱۸، ساعت ۰۹:۵۸

شهادت به معنای کشته شدن در راه خدا، از آموزه‌های دین اسلام که با آموزه‌هایی دیگر همچون جهاد پیوند دارد. قرآن کریم بارها از این آموزه یاد کرده است. بنابر آیات قرآن، شهید همچون زندگان است و نباید او را مرده خواند. در روایات اسلامی، شهادت بالاترین خوبی‌ها معرفی شده است. واقعه کربلا و شهادت امام حسین (ع) بر جایگاه شهادت در نزد شیعیان افزوده است. بسیاری از شیعیان به شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) باور دارند و بنابر برخی روایات، همه امامان شیعه به شهادت رسیده‌اند.

نخستين شهيد زن در راه اسلام سميه، مادر عمار ياسر و اولین شهید مرد در اسلام یاسر بن عامر عنسی،بود که به دست ابوجهل به شهادت رسید. لقب سیدالشهدا پس از جنگ احد برای حمزه، عموی پیامبر (ص)، به کار می‌رفت اما پس از واقعه کربلا، غالبا مراد از «سید الشهداء» امام حسین(ع) است.

وجه نامگذاری

کجایید ای شهیدان خدایی بلاجویان دشت کربلایی
کجایید ای سبک روحان عاشق پرنده‌تر ز مرغان هوایی
کجایید ای شهان آسمانی بدانسته فلک را درگشایی
کجایید ای ز جان و جا رهیده کسی مر عقل را گوید کجایی
کجایید ای در زندان شکسته بداده وام‌داران را رهایی
کجایید ای در مخزن گشاده کجایید ای نوای بی‌نوایی
در آن بحرید کاین عالم کف او است زمانی بیش دارید آشنایی
کف دریاست صورت‌های عالم ز کف بگذر اگر اهل صفایی
دلم کف کرد کاین نقش سخن شد بهل نقش و به دل رو گر ز مایی
برآ ای شمس تبریزی ز مشرق که اصل اصل اصل هر ضیایی
دیوان شمس (غزلیات)

در این باره که چرا کشتۀ راه خدا را شهید نامیده‌اند، وجوهی ذکر کرده‌اند؛ از جمله:

  • فرشتگان رحمت الهی شاهد فداکاری و جانبازی اویند؛
  • خدا و فرشتگان بر ورود او به بهشت شهادت می‌دهند؛
  • شهید هنگام شهادت بر زمین (=شاهده) می‌افتد؛
  • او نزد پروردگارش زنده و حاضر است؛
  • او مُلک و ملکوت خداوندی را مشاهده می‌کند.[۱]

اهمیت و جایگاه

نظر به بزرگداشت قرآن کریم از شهیدان و اهمیت آموزه شهادت در برپایی دین اسلام و دفاع از آن، شهادت از دیرباز نزد مسلمانان جایگاه ویژه‌ای داشته است.
در فرهنگ اسلامی، شهادت مانند یک معیار ارزشگذاری به کار می‌رود و مسلمانان برای نشان دادن ارج برخی افعال، آنها را با شهادت قیاس می‌کنند. برای مثال، در برخی روایات، مرگ در حال کار شرافتمندانه و امرار معاش، به منزله شهادت دانسته شده است. در جوامع معاصر اسلامی نیز روحیۀ شهادت طلبی یک ارزش دینی و معنوی شمرده می‌شود. در مبارزات ضد استعماری و آزادی خواهانۀ مسلمانان، مانند ماجرای فلسطین اشغالی، این آموزه بسیار به کار می‌رود و کسانی که در راه آزادی سرزمین فلسطین جان خود را از دست می‌دهند، شهید خوانده می‌شوند. در ایران کسانی که برای پیروزی انقلاب اسلامی و یا در جنگ هشت سالۀ ایران و عراق برای دفاع از کشور ایران جان باختند، شهید خوانده می‌شوند. رفتارهای شهادت طلبانه ای همچون عملیات استشهادی از مباحث مربوط به شهادت در دوران اخیر محسوب می شوند.

در قرآن

  • سفارش قرآن به مومنان این است که وقتی اسلام و جامعه اسلامی نیازمند فداکاری جانی است، در آن تردید نکنند. از آنجا که انگیزه فرار برخی مسلمانان از جهاد، علائق دنیوی بوده، قرآن کریم، موضوع معامله با خدا را مطرح می‌کند و به مسلمانان دستور می‌دهد که جای مال‌اندوزی موقت دنیایی، جان‌ خود را به بهای بهشت جاودان با خدا معامله کنند.[یادداشت ۱]{{إِنَّ اللَّـهَ اشْتَرَىٰ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّـهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنجِيلِ وَالْقُرْآنِ وَمَنْ أَوْفَىٰ بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّـهِ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بَايَعْتُم بِهِ وَذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ(التوبة: ١١١) ترجمه: در حقيقت، خدا از مؤمنان، جان و مالشان را به [بهاى‌] اينكه بهشت براى آنان باشد، خريده است؛ همان كسانى كه در راه خدا مى‌جنگند و مى‌كُشند و كشته مى‌شوند. [اين‌] به عنوان وعده حقى در تورات و انجيل و قرآن بر عهده اوست. و چه كسى از خدا به عهد خويش وفادارتر است؟ پس به اين معامله‌اى كه با او كرده‌ايد شادمان باشيد، و اين همان كاميابى بزرگ است(ترجمه فولادوند).}}
  • به تعبیر قرآن،نباید کشته‌شدگان در راه خدا را مرده نامید[یادداشت ۲] و این پنداری غلط است، بلکه شهیدان زنده‌اند و نزد خدایشان روزی می‌خورند.[یادداشت ۳]
  • آیه ۲۳ سوره احزاب، از کسانی که صادقانه جان خود را در راه خدا داده‌اند سخن به میان آورده و آنان را ستوده است.[یادداشت ۴]

در دعاها

در دعاها ختم عاقبت به شهادت[۲] و شهادت زیر پرچم پیامبر(ص)[۳] و کشته شدن به دست بدترین مردم[۴] و شرافتمندانه‌ ترین نوع شهادت[۵] از خدا خواسته شده است.

برخی امتیازات

در روایات، برای شهید امتیازاتی برشمرده شده است:

  • شهید از جمله شفاعت کنندگان در قیامت است؛ سه گروهند که روز قيامت به شفاعت برمی‌خيزند و خداوند شفاعتشان را می‌پذيرد: پيغمبران، سپس علماء و سپس شهدا.[۶]
  • شهید با شروطی که در فقه بیان شده،[۷]از غسل و کفن بی نیاز است و با همان جامه‌ که به تن دارد، به خاک سپرده می‌شود.
  • شهید بی‌حساب به بهشت می‌رود. برخی روایات، حق الناس را از این حکم استثناء کرده‌اند.[نیازمند منبع]
  • در قیامت، شهید از نخستین کسانی است که به بهشت می‌رود.[یادداشت ۵]

نخستین شهید اسلام

اولین شهید مرد در اسلام یاسر بن عامر عنسی، صحابی پیامبر (ص)،واولین شهید زن همسرش سمیه؛ پدر ومدر عمار است؛ یاسر از نخستین گروندگان به اسلام و اولین شهید اسلام است که بر اثر شکنجه‌های مشرکان به شهادت رسید. با این که یاسر در سن کهولت بود؛ اما تحت شدیدترین شکنجه‌­ها مقاومت کرد و در نهایت در اثر همین ضربات به شهادت رسید.[۸]

سیدالشهداء

نوشتار اصلی: سید الشهداء

لقب سید الشهداء تا واقعه کربلا برای عموی پیامبر حمزة بن عبدالمطلب به کار می‌رفت که در اُحُد به شهادت رسید؛ اما شیعیان از آن پس این لقب را برای امام حسین به کار بردند.[نیازمند منبع]

شهادت امامان شیعه

طبق برخی منابع، به اعتقاد علمای شیعه، امامان شیعه به شهادت رسیده‌اند و دلیل آنان، روایت منسوب به امام صادق(ع) است که بنابر آن، همه امامان به شهادت خواهند رسید. [۹]

نام امام علت شهادت قاتل روز شهادت سال شهادت
حضرت علی (ع) ضربت شمشیر ابن‌ملجم مرادی ۲۱ رمضان ۴۰ ق
امام حسن مجتبی (ع) مسمومیت همسرش جعده ۲۸ صفر ۵۰ ق
امام حسین (ع) ضربات شمشیر خولی یا شمر ۱۰ محرم ۶۱ ق
امام سجاد (ع) مسمومیت به دستور ولید بن عبدالملک ۲۵ محرم ۹۵ ق
امام باقر (ع) مسمومیت به دستور هشام‌ بن عبدالملک ۷ ذی‌الحجه ۱۱۴ ق
امام صادق (ع) مسمومیت منصور دوانیقی ۲۵ شوال ۱۴۸ ق
امام کاظم (ع) مسمومیت سندی بن شاهک به دستور هارون الرشید ۲۵ رجب ۱۸۳ ق
امام رضا (ع) مسمومیت مامون خلیفه عباسی آخر صفر ۲۰۳ ق
امام جواد (ع) مسمومیت یکی از کارگزاران معتصم عباسی یا ام‌فضل دختر مامون آخر ذی قعده ۲۲۰ ق
امام هادی (ع) مسمومیت به دستور المعتز بالله خلیفه عباسی ۳ رجب ۲۵۴ ق
امام حسن عسکری (ع) مسمومیت به دستور المعتمد بالله خلیفه عباسی ۸ ربیع الاول ۲۶۰ ق

جستارهای وابسته

پانویس

  1. بستانی، دائرة المعارف، دار المعرفه، ج۱۰، ص۶۲۲؛ طریحی، مجمع البحرین، ۱۳۷۵ش، ج۳، ص۸۱.
  2. مجلسی، بحار الأنوار، ۱۴۰۴ق، ج۹۵، ص۳۶۸؛ ج۹۱، ص۲۳۹؛ ج۹۴، ص۳۳۲.
  3. مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۴ق، ج۹۴، ص۳۷۶.
  4. مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۴ق، ج۹۴، ص۲۶۱.
  5. مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۴ق، ج۹۱، ص۲۳۹.
  6. حمیری، قرب الاسناد، مکتبة نینوا، ج۱، ص۳۱؛ قمی، سفینه البحار، اسوه، ج۴، ص۵۱۳
  7. نگاه کنید به: شهید ثانی، الروضة البهیة، ۱۴۰۸ق، ج۱، ص۱۲۷-۱۲۶
  8. امین، اعیان الشیعه، ۱۴۲۰ق، ج۸، ص۲۷۲.
  9. طبرسی، إعلام الوری، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۱۳۲-۱۳۱.
  1. وَلَئِن قُتِلْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّـهِ أَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِّنَ اللَّـهِ وَرَحْمَةٌ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُونَ(آل عمران ١٥٧) ترجمه: و اگر در راه خدا كشته شويد يا بميريد، قطعاً آمرزش خدا و رحمت او از [همه‌] آنچه [آنان‌] جمع مى‌كنند بهتر است(ترجمه فولادوند).
  2. وَلَا تَقُولُوا لِمَن يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّـهِ أَمْوَاتٌ ۚ بَلْ أَحْيَاءٌ وَلَـٰكِن لَّا تَشْعُرُونَ(البقره ١٥٤) ترجمه: و كسانى را كه در راه خدا كشته مى‌شوند، مرده نخوانيد، بلكه زنده‌اند؛ ولى شما نمى‌دانيد(ترجمه فولادوند).
  3. وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّـهِ أَمْوَاتًا ۚ بَلْ أَحْيَاءٌ عِندَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ(آل عمران ١٦٩) ترجمه: هرگز كسانى را كه در راه خدا كشته شده‌اند، مرده مپندار، بلكه زنده‌اند كه نزد پروردگارشان روزى داده مى‌شوند(ترجمه فولادوند).
  4. مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّـهَ عَلَيْهِ ۖ فَمِنْهُم مَّن قَضَىٰ نَحْبَهُ وَمِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ ۖ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا(الاحزاب ٢٣)ترجمه: از ميان مؤمنان مردانى‌اند كه به آنچه با خدا عهد بستند صادقانه وفا كردند. برخى از آنان به شهادت رسيدند و برخى از آنها در [همين‌] انتظارند و [هرگز عقيده خود را] تبديل نكردند(ترجمه فولادوند)
  5. عیون أخبار الرضا علیه‌السلام: بِالْأَسَانِیدِ اَلثَّلاَثَةِ عَنِ اَلرِّضَا عَنْ آبَائِهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صأَوَّلُ مَنْ یدْخُلُ اَلْجَنَّةَ شَهِیدٌ وَ عَبْدٌ مَمْلُوک أَحْسَنَ عِبَادَةَ رَبِّهِ وَ نَصَحَ لِسَیدِهِ وَ رَجُلٌ عَفِیفٌ مُتَعَفِّفٌ ذُو عِبَادَةٍ. (مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۴ق، ج۷۱، ص۱۴۴)

منابع

  • امین، سید محسن، اعیان الشیعه، بیروت، دارالتعارف، ۱۴۲۰ق.
  • بستانی، بطرس، دائرة المعارف قاموس عام لکل فن و مطلب، بیروت، دارالمعرفة، بی‌ تا.
  • حمیری، عبد الله بن جعفر، قرب الاسناد، تهران، نینوا، بی‌تا.
  • شهید ثانی، زین الدین بن علی العاملی، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، تحقیق سیدمحمد کلانتر، قم، کتابخانه آیت الله العظمی مرعشی نجفی، ۱۴۰۸ق.
  • طبرسی، فضل بن الحسن، إعلام الوری بأعلام الهدی، قم، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، ۱۴۱۷ق.
  • طریحی، فخر الدین بن محمد، مجمع البحرین، محقق احمد حسینی اشکوری، تهران، مرتضوی، ۱۳۷۵ ش.
  • قمی، شیخ عباس، سفینة البحار و مدینة الحکم و الآثار مع تطبیق النصوص الوارده فیها علی البحار الانوار، قم، اسوه، بی‌تا.
  • مجلسی، محمد باقر، بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، محقق محمدباقر محمودی و عبد الزهراء علوی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۴ق.