مقاله قابل قبول
شناسه ارزیابی نشده
عدم جامعیت

سبیکه

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
سَبیکه
ملیت مصر یا مغرب
شناخته‌شده برای مادر امام جواد(ع)
نقش‌های برجسته همسر امام رضا(ع)
لقب ام‌الحسن
خویشاوندان از نسل ماریه قبطیه


با خیزران مادر هادی و هارون عباسی اشتباه نشود

سَبِیکه، معروف به سبیکه نُوبِیَّه و خَیْزُران همسر امام رضا(ع) و مادر امام جواد(ع). بنا بر روایات، کنیزی[۱] از نسل ماریه قبطیه بود.[۲] او را به نام‌های، دُرّه،[۳] خَیزُران،[۴] رَیحانَه[۵] و سُکَینَه،[۶] هم خوانده‌اند. نام خیزران را امام رضا(ع) برایش انتخاب کرد.[۷] شیخ صدوق نام او را «خیزران» نقل کرده است.[۸] کنیه‌ سبیکه، ام‌الحسن بوده است.[۹]

سبیکه را مِرّیسی (روستایی در مصر)[۱۰] یا قبطی (سرزمین مصر) یا مرُسی (شهری در کشور مغرب) دانسته‌اند.[۱۱]

نقل شده است که وقتی سبیکه می‌خواست امام جواد (ع) را به دنیا بیاورد، امام رضا (ع) خواهرش، حکیمه، را نزد او و برای کمک به قابله فرستاد.[۱۲] در حدیثی، حضرت محمد(ص) او را کنیزی پاک‌دهان دانسته که خداوند رحم او را برای به دنیا آوردن یک امام انتخاب کرده است.[۱۳] [یادداشت ۱] مسعودی هم در اثبات الوصیة او را ستوده است.[۱۴]

پانویس

  1. مجلسی، بحارالانوار، بیروت، ج۵۰، ص۱.
  2. کلینی، اصول کافی، ۱۳۸۷ش، ج۲، ص۶۶۴.
  3. ابن شهرآشوب، مناقب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۳۷۹.
  4. ابن شهرآشوب، مناقب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۳۷۹.
  5. ابن شهرآشوب، المناقب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۳۷۹؛ مجلسی، بحارالانوار، بیروت، ج۵۰، ص۷.
  6. عاشور، موسوعة اهل البیت، بیروت، ج۱۶، ص۱۴.
  7. ابن شهرآشوب، مناقب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۳۷۹؛ مجلسی، بحارالانوار، بیروت، ج۵۰، ص۷.
  8. عاشور، موسوعة اهل البیت، بیروت، ج۱۶، ص۱۴.
  9. ابن شهرآشوب، مناقب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۳۷۹؛ طبری، دلائل الامامه، ص۲۰۹.
  10. ابن شهرآشوب، مناقب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۳۷۹.
  11. مجلسی، بحارالانوار، بیروت، ج۵۰، ص۷.
  12. مجلسی، بحارالانوار، بیروت، ج۵۰، ص۱۰.
  13. کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۳۲۳.
  14. نگاه کنید به: مسعودی، اثبات الوصیة للامام علی بن ابی طالب، ۱۳۸۴ش، ص۲۱۶.
  1. البته برخی پژوهشگران در درستی سند و محتوای این روایت تردید کرده‌اند؛ برای نمونه نگاه کنید به: نورمحمدی، «نقد و بررسی محتوایی گزارش انتساب امام جواد علیه السلام»، ص۷۴؛ طیبی، «خوانش و بررسی روایات مربوط به خَیزُران، مادر امام جواد(ع)».

منابع