امام‌باره: تفاوت بین نسخه‌ها

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
سطر ۷: سطر ۷:
  
 
==آیین خاص ==
 
==آیین خاص ==
در روزهای سوگواری غالباً مرسوم‌ بوده‌ است‌ که‌ امام‌ باره‌ را چراغان‌ کنند؛ چنانکه‌ شوشتری (د 1220ق‌/1805م‌) نوشته‌ است‌، امام‌ باره آصف‌الدوله‌ را با شمع‌ و چراغ‌، آيينه‌ها و اسباب‌ طلا و جواهر آذين‌ مى‌بستند <ref>شوشتری ص‌ 424)</ref>. گاه‌ در بيرون‌ امام‌ باره‌ در گودالى‌ آتش‌ روشن‌ مى‌کنند تا نشانه آتش‌افروزی [[يزيد]]يان‌ در خيمه‌گاه‌ [[امام حسین(ع)]] و يادآور ظلم‌ آنان‌ باشد. عبور از روی آتش‌ (زغالهای گداخته‌) با پای برهنه‌ از جمله رسوم‌ اين‌ سوگواريها بوده‌ است‌. برخلاف‌ امام‌ باره‌هايى‌ چون‌ آصفيه‌، همه امام‌ باره‌ها دارای سرای «زنانه‌» نيستند و گاه‌ در مواردی خاص‌ در اختيار زنان‌ قرار مى‌گيرند <ref>هاليستر، 167-168, .(174</ref>
+
در روزهای سوگواری غالباً مرسوم‌ بوده‌ است‌ که‌ امام‌ باره‌ را چراغان‌ کنند؛ چنانکه‌ شوشتری (د 1220ق‌/1805م‌) نوشته‌ است‌، امام‌ باره آصف‌الدوله‌ را با شمع‌ و چراغ‌، آيينه‌ها و اسباب‌ طلا و جواهر آذين‌ مى‌بستند <ref>شوشتری ص‌ 424)</ref>. گاه‌ در بيرون‌ امام‌ باره‌ در گودالى‌ آتش‌ روشن‌ مى‌کنند تا نشانه آتش‌افروزی [[یزید|يزيدیان]] در خيمه‌گاه‌ [[امام حسین(ع)]] و يادآور ظلم‌ آنان‌ باشد. عبور از روی آتش‌ (زغالهای گداخته‌) با پای برهنه‌ از جمله رسوم‌ اين‌ سوگواريها بوده‌ است‌. برخلاف‌ امام‌ باره‌هايى‌ چون‌ آصفيه‌، همه امام‌ باره‌ها دارای سرای «زنانه‌» نيستند و گاه‌ در مواردی خاص‌ در اختيار زنان‌ قرار مى‌گيرند <ref>هاليستر، 167-168, .(174</ref>
  
 
اتاقکى‌ آراسته‌ که‌ نماد تابوت‌ امام‌ حسين‌(ع‌) است‌ و در هند عموماً به‌ آن‌ «[[تعزيه‌]]» گفته‌ مى‌شود، مهم‌ترين‌ وسيله برگذاری مراسم‌ در امام‌باره‌ به‌ شمار مى‌آيد. امام‌ باره‌ همچنين‌ دارای ضريحى‌ ثابت‌ (قبری نمادين‌) است‌ که‌ «[[کربلا]]» ناميده‌ مى‌شود <ref>(جعفری، 225, 222-223, 226 ؛ هاليستر، 172-173 ,166 ؛ لولين‌ جونز، .(206</ref> دسته‌های عزاداری ميان‌ امام‌ باره‌ها آمد و شد مى‌کنند و در حالى‌ که‌ عَلَمها را به‌ همراه‌ دارند، «تعزيه‌» را نيز بر روی شانه‌ حرکت‌ مى‌دهند <ref>آرزو، 158-159؛ جعفری، 224 .(222, </ref>
 
اتاقکى‌ آراسته‌ که‌ نماد تابوت‌ امام‌ حسين‌(ع‌) است‌ و در هند عموماً به‌ آن‌ «[[تعزيه‌]]» گفته‌ مى‌شود، مهم‌ترين‌ وسيله برگذاری مراسم‌ در امام‌باره‌ به‌ شمار مى‌آيد. امام‌ باره‌ همچنين‌ دارای ضريحى‌ ثابت‌ (قبری نمادين‌) است‌ که‌ «[[کربلا]]» ناميده‌ مى‌شود <ref>(جعفری، 225, 222-223, 226 ؛ هاليستر، 172-173 ,166 ؛ لولين‌ جونز، .(206</ref> دسته‌های عزاداری ميان‌ امام‌ باره‌ها آمد و شد مى‌کنند و در حالى‌ که‌ عَلَمها را به‌ همراه‌ دارند، «تعزيه‌» را نيز بر روی شانه‌ حرکت‌ مى‌دهند <ref>آرزو، 158-159؛ جعفری، 224 .(222, </ref>

نسخهٔ ‏۲۴ دسامبر ۲۰۱۳، ساعت ۰۵:۴۱

اِمام‌ْباره‌، يا امام‌ بارا، به‌ مفهوم‌ «امام‌خانه‌»، بناهايى‌ در سرزمين‌ هند که‌ شيعيان‌ برای برگذاری مراسم‌ مذهبى‌ خاص‌ خود، در ماه‌ محرم، در آنها گرد مى‌آيند.

مؤسس امام باره

امام‌ باره‌ گاه‌ به‌ نامهايى‌ چون‌ خانقاه‌ نيز خوانده‌ مى‌شود، چنانکه‌ حسينيه‌ها را در جنوب‌ هند عاشورخانه‌ مى‌نامند. نخستين‌بار نواب‌ صفدر جنگ‌ (د 1167ق‌/1754م‌)، فرمانروای ايالت‌ اوده‌، در دهلى‌ ساختمانى‌ برای برگذاری مراسم‌ عزاداری محرم‌ بنا نهاد که‌ مى‌توان‌ آن‌ را نخستين‌ نمونه امام‌ باره‌ دانست‌ [۱]

پس‌ از بنای امام‌ باره آصف‌الدوله‌ در 1198ق‌/1784م‌، احداث‌ امام‌باره‌ها رونق‌ گرفت‌ [۲]. سپس‌ برای آرامگاه‌ بزرگان‌ نيز از آنها استفاده‌ شد. تأمين‌ هزينه‌ برای امام‌ باره‌ در عرف‌ شيعيان‌ هند، همانند فرهنگ‌ ايرانيان‌، ثواب‌ شمرده‌ مى‌شده‌ است‌ [۳]

آیین خاص

در روزهای سوگواری غالباً مرسوم‌ بوده‌ است‌ که‌ امام‌ باره‌ را چراغان‌ کنند؛ چنانکه‌ شوشتری (د 1220ق‌/1805م‌) نوشته‌ است‌، امام‌ باره آصف‌الدوله‌ را با شمع‌ و چراغ‌، آيينه‌ها و اسباب‌ طلا و جواهر آذين‌ مى‌بستند [۴]. گاه‌ در بيرون‌ امام‌ باره‌ در گودالى‌ آتش‌ روشن‌ مى‌کنند تا نشانه آتش‌افروزی يزيدیان در خيمه‌گاه‌ امام حسین(ع) و يادآور ظلم‌ آنان‌ باشد. عبور از روی آتش‌ (زغالهای گداخته‌) با پای برهنه‌ از جمله رسوم‌ اين‌ سوگواريها بوده‌ است‌. برخلاف‌ امام‌ باره‌هايى‌ چون‌ آصفيه‌، همه امام‌ باره‌ها دارای سرای «زنانه‌» نيستند و گاه‌ در مواردی خاص‌ در اختيار زنان‌ قرار مى‌گيرند [۵]

اتاقکى‌ آراسته‌ که‌ نماد تابوت‌ امام‌ حسين‌(ع‌) است‌ و در هند عموماً به‌ آن‌ «تعزيه‌» گفته‌ مى‌شود، مهم‌ترين‌ وسيله برگذاری مراسم‌ در امام‌باره‌ به‌ شمار مى‌آيد. امام‌ باره‌ همچنين‌ دارای ضريحى‌ ثابت‌ (قبری نمادين‌) است‌ که‌ «کربلا» ناميده‌ مى‌شود [۶] دسته‌های عزاداری ميان‌ امام‌ باره‌ها آمد و شد مى‌کنند و در حالى‌ که‌ عَلَمها را به‌ همراه‌ دارند، «تعزيه‌» را نيز بر روی شانه‌ حرکت‌ مى‌دهند [۷]

معماری امام باره

در ساخت‌ امام‌ باره‌ها سنتهای معماری کاملاً يکسان‌ اعمال‌ نشده‌، اما پاره‌ای خصوصيات‌ حاکى‌ از تعلق‌ آنها به‌ سبک‌ معماری متأخر دوره گورکانى‌ است‌ [۸] عناصر اين‌ سبک‌ را در بناهايى‌ چون‌ امام‌ باره لکهنو مى‌توان‌ بازيافت‌ [۹]

مهمترین امام باره

امام‌ باره آصف‌الدوله‌ که‌ معتبرترين‌ بنا از اين‌ نوع‌ است‌، در مجموعه‌ای از مسجد، صحنها و دروازه‌های آن‌ قرار دارد و از مهم‌ترين‌ بناهای تاريخى‌ لکهنو به‌ شمار مى‌آيد. در اين‌ مجموعه‌، امام‌ باره‌ و مسجد جامع‌ لکهنو با 3 گنبد در محوطه اصلى‌ قرار گرفته‌اند ([۱۰] بنای اصلى‌ اين‌ امام‌ باره‌ تالاری گنبددار به‌ ابعاد تقريبى‌ 16ئ49 متر است‌ و ايوانهايى‌ در دو طرف‌ آن‌ وجود دارد. تمامى‌ بنا را سقفى‌ سترگ‌ از آجر و سيمان‌ مى‌پوشاند [۱۱]

امام‌ باره حسين‌آباد کوچک‌تر از آصفيه‌ است‌ و يک‌ سده‌ پس‌ از آن‌ ساخته‌ شده‌ است‌. اين‌ امام‌باره‌ که‌ مدفن‌ بانى‌ آن‌ است‌، هرچند تزييناتى‌ چشمگير دارد، اما از نظر استخوان‌بندی بنا کم‌ اهميت‌ شمرده‌ مى‌شود ([۱۲]

امام‌ باره شاه‌ نجف‌ در مُتى‌ محل‌ لکهنو نيز مقبره بانى‌ آن‌ را در خود دارد. گنبدخانه اين‌ امام‌باره‌ محل‌ برگذاری مراسم‌ تعزيه‌ است‌. بدين‌سان‌، مانند بسياری از ديگر امام‌باره‌ها کارکردی چند گانه‌ دارد ([۱۳]

پانویس

  1. (نک: دهلوی، 1/222؛ کول‌، 95 ؛ 2 .(EI
  2. (نک: ه د، 1/426-427)
  3. (نک: هاليستر، 166 -165 ؛ کول‌، 97 -96 ؛ 2 .(EI
  4. شوشتری ص‌ 424)
  5. هاليستر، 167-168, .(174
  6. (جعفری، 225, 222-223, 226 ؛ هاليستر، 172-173 ,166 ؛ لولين‌ جونز، .(206
  7. آرزو، 158-159؛ جعفری، 224 .(222,
  8. نک: لولين‌ جونز، .(209
  9. X/233) ؛ EWA, نيز نک: کخ‌، .(132
  10. رامپوری، 3/296-297؛ هاليستر، 158 -157 ؛ کول‌، .(95-98
  11. («فرهنگ‌...1»، ؛ XVI/195 هاليستر، همانجا؛ رضوی، .(II/76
  12. کول‌، 95 ؛ «فرهنگ‌»، 195 .(XVI/190-191,
  13. هاليستر، 159 ؛ داس‌، .(75


منابع

  • آرزو، على‌، چراغ‌ هدايت‌، بمبئى‌، 1390ق‌؛
  • دهلوی، احمد، فرهنگ‌ آصفيه‌، دهلى‌، 1974م‌؛
  • رامپوری، محمد، تاريخ‌اوده‌، کراچى‌،1980م‌؛
  • شوشتری،عبداللطيف‌، تحفه العالم‌، به‌ کوشش‌ صمد موحد، تهران‌، 1363ش‌؛

منابع انگلیسی

Cole, J.R.I., Roots of North Indian Sh / q ism in Iran and Iraq, Delhi, 1989; Das, N., The Architecture of Imambaras, Lucknow, 1991; EI 2 ; EWA; Hollister, J.N., The Shi q a of India, New Delhi, 1979; The Imperial Gazetteer of India , New Delhi , 1907-1909 ; Jaffri , H. A. , X Muharram Ceremonies in India n , Ta q ziyeh, Ritual and Drama in Iran, New York/Tehran, 1979; Koch, E., Mughal Architecture, Munich, 1991; Llewellyn-Jones, R., A Fatal Friendship, Delhi, 1985; Rizvi, A. A., A Socio-Intellectual History of the Isn ? p Ashar / Sh / q / s in India, Canberra, 1986.

برگرفته از «http://wikishia.net/index.php?title=امام‌باره&oldid=23445»