مقاله قابل قبول
شناسه ناقص

اشعث بن قیس کندی: تفاوت بین نسخه‌ها

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
جز (افزایش جزیی)
جز (تمیزکاری)
سطر ۲۹: سطر ۲۹:
 
'''اَشْعَث بْن قَیس کِنْدی''' (درگذشت: [[سال ۴۰ هجری قمری|۴۰ق]])، بزرگ [[قبیله کنده|قبیله کِندِه]] و کارگزار [[عثمان بن عفان]] و [[حضرت علی(ع)]] در [[آذربایجان (منطقه)|آذربایجان]]‌ بود. وی در توقف [[جنگ صفین]] و راه‌اندازی [[ماجرای حکمیت]] نقش داشت.
 
'''اَشْعَث بْن قَیس کِنْدی''' (درگذشت: [[سال ۴۰ هجری قمری|۴۰ق]])، بزرگ [[قبیله کنده|قبیله کِندِه]] و کارگزار [[عثمان بن عفان]] و [[حضرت علی(ع)]] در [[آذربایجان (منطقه)|آذربایجان]]‌ بود. وی در توقف [[جنگ صفین]] و راه‌اندازی [[ماجرای حکمیت]] نقش داشت.
 
==نسب==
 
==نسب==
اشعث بن قیس از [[قبیله کنده]] و اهل [[حضرموت|حَضرَموت یمن]] بود.<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۳۳.</ref> برخی از تاریخ‌نگاران نام او را معدی بن کرب و لقبش را اشعث(ژولیده‌موی) دانسته‌اند.<ref> ابن حجر، الاصابه، ۱۴۱۵ق، ج۱، ص۲۳۹؛‌ابن اثیر، اسد الغابه، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۱۸.</ref> او در سال دهم هجری<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۱۸.</ref> به همراه افرادی از قبیله‌اش به مدینه نزد پیامبر(ص) آمد و اسلام آورد.<ref> ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۳۳.</ref>از این‌رو او را از [[صحابه]] [[پیامبر(ص)]] شمرده‌ و در منابع صحابه‌نگاری شرح حالش آمده است.<ref>برای نمونه نگاه کنید به: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۳۳؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۱۸-۱۱۹؛ ابن حجر، الاصابه، ۱۴۱۵ق، ج۱، ص۲۳۹-۲۴۰.</ref> همچنین در منابع [[اهل‌سنت]] از طریق او احادیثی از پیامبر(ص) نقل شده است.<ref>برای نمونه نگاه کنید به: بخاری صحیح البخاری، ۱۴۲۲ق، ج۹، ص۸ باب القسامه.</ref>  
+
اشعث بن قیس از [[قبیله کنده]] و اهل [[حضرموت|حَضرَموت یمن]] بود.<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۳۳.</ref> برخی از تاریخ‌نگاران نام او را معدی بن کرب و لقبش را اشعث(ژولیده‌موی) دانسته‌اند.<ref> ابن حجر، الاصابه، ۱۴۱۵ق، ج۱، ص۲۳۹؛‌ابن اثیر، اسدالغابه، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۱۸.</ref> او در سال دهم هجری<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۱۸.</ref> به همراه افرادی از قبیله‌اش به مدینه نزد پیامبر(ص) آمد و اسلام آورد.<ref> ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۳۳.</ref>از این‌رو او از [[صحابه]] [[پیامبر(ص)]] شمرده‌ شده و در منابع صحابه‌نگاری شرح‌حالش آمده است.<ref>برای نمونه نگاه کنید به: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۳۳؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۱۸-۱۱۹؛ ابن حجر، الاصابه، ۱۴۱۵ق، ج۱، ص۲۳۹-۲۴۰.</ref> همچنین در منابع [[اهل‌سنت]] از طریق او احادیثی از پیامبر(ص) نقل شده است.<ref>برای نمونه نگاه کنید به: بخاری صحیح البخاری، ۱۴۲۲ق، ج۹، ص۸ باب القسامه.</ref>  
  
 
اشعث، در ۶۳ سالگی درگذشت.<ref>ابن حجر، الاصابه، ۱۴۱۵ق، ج۱، ص۲۴۰.</ref> مرگ او را در سال ۴۰ قمری<ref> خلیفه، تاریخ خلیفه، ۱۴۱۵ق، ص۱۲۰؛ ابن اثیر، اسدالغابة، ۱۴۰۹ق، ج‏۱، ص۱۱۹؛ ابن قتیبه، المعارف، ۱۹۹۲م، ص۳۳۴.</ref> و ۴۲ق دانسته‌اند.<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۱۹.</ref> گفته شده [[امام حسن(ع)]] بر او [[نماز میت|نماز]] گزارد.<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۳۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۱۹.</ref>
 
اشعث، در ۶۳ سالگی درگذشت.<ref>ابن حجر، الاصابه، ۱۴۱۵ق، ج۱، ص۲۴۰.</ref> مرگ او را در سال ۴۰ قمری<ref> خلیفه، تاریخ خلیفه، ۱۴۱۵ق، ص۱۲۰؛ ابن اثیر، اسدالغابة، ۱۴۰۹ق، ج‏۱، ص۱۱۹؛ ابن قتیبه، المعارف، ۱۹۹۲م، ص۳۳۴.</ref> و ۴۲ق دانسته‌اند.<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۱۹.</ref> گفته شده [[امام حسن(ع)]] بر او [[نماز میت|نماز]] گزارد.<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۳۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۱۹.</ref>
سطر ۵۱: سطر ۵۱:
 
بر پایه روایتی که از [[امام صادق(ع)]] نقل شده، اشعث در شهادت [[امام علی]](ع) نقش داشته است.<ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۸، ص۱۶۷، ح۱۸۷.</ref> به گزارش یعقوبی، هنگامی که ابن ملجم برای کشتن امام علی (ع) از مصر به کوفه آمد، یک ماه در منزل اشعث اقامت گزید و شمشیرش را تیز می‌کرد.<ref> یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، دار صادر، ج۲، ص۲۱۲.</ref>  
 
بر پایه روایتی که از [[امام صادق(ع)]] نقل شده، اشعث در شهادت [[امام علی]](ع) نقش داشته است.<ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۸، ص۱۶۷، ح۱۸۷.</ref> به گزارش یعقوبی، هنگامی که ابن ملجم برای کشتن امام علی (ع) از مصر به کوفه آمد، یک ماه در منزل اشعث اقامت گزید و شمشیرش را تیز می‌کرد.<ref> یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، دار صادر، ج۲، ص۲۱۲.</ref>  
  
بر پایه روایتی، اشعث از قصد [[ابن ملجم]] آگاه شد و آن را به اطلاع امام علی(ع) رساند، اما با پاسخ او روبه‌رو شد که می‌گفت «او هنوز مرا نکشته است».<ref> مبرد، الکامل، ج۲، ص۱۴۶.</ref> بنابر روایتی دیگر، اشعث پیش از ورود امام علی(ع) به [[مسجد کوفه]]، از ابن ملجم خواست که پیش از دمیدن صبح خود شتاب کند.<ref> ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۰ق، ج۳، ص۲۶.</ref> او همچنین پس از ضربه ابن ملجم فرزندش قیس را فرستاد تا وضعیت امام را به او گزارش کند.<ref> ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۰ق، ج۳، ص۲۷.</ref> البته اشعث، امام علی(ع) را به مرگ هم، تهدید کرده بود.<ref> ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۴۰-۴۱؛ ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، دارالمعرفه، ص۴۸.</ref>  
+
بر پایه روایتی، اشعث از قصد [[ابن ملجم]] آگاه شد و آن را به اطلاع امام علی(ع) رساند، اما با پاسخ او روبه‌رو شد که می‌گفت «او هنوز مرا نکشته است».<ref> مبرد، الکامل، ج۲، ص۱۴۶.</ref> بنابر روایتی دیگر، اشعث پیش از ورود امام علی(ع) به [[مسجد کوفه]]، از ابن ملجم خواست در مقصود خود شتاب و پیش از دمیدن صبح اقدام کند.<ref> ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۰ق، ج۳، ص۲۶.</ref> او همچنین پس از ضربه ابن ملجم فرزندش [[قیس بن اشعث|قیس]] را فرستاد تا وضعیت امام علی(ع) را به وی گزارش کند.<ref> ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۰ق، ج۳، ص۲۷.</ref> البته اشعث، امام علی(ع) را به مرگ هم، تهدید کرده بود.<ref> ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۴۰-۴۱؛ ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، دارالمعرفه، ص۴۸.</ref>  
  
 
==فرزندان==
 
==فرزندان==
 
برخی از فرزندان و نوادگان اشعث عبارتند از:
 
برخی از فرزندان و نوادگان اشعث عبارتند از:
* [[محمد بن اشعث بن قیس کندی|محمد بن اشعث]]: از افراد مورد اعتماد [[زیاد بن ابیه]] و [[عبیدالله بن زیاد|ابن زیاد]] بود{{مدرک}} او در دستگیری [[حجر بن عدی]]،<ref>طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۲۶۳-۲۶۴.</ref> [[هانی بن عروه]]<ref>طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۳۶۷.</ref> و [[مسلم بن عقیل]]<ref>طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۳۶۹.</ref> نقش داشت. همچنین برپایه روایتی که در [[الکافی (کتاب)|الکافی]] از [[امام صادق عليه‌السلام|امام صادق(ع)]] نقل شده در شهادت امام حسین(ع) نیز نقش داشت.<ref> کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۸، ص۱۶۷، ح۱۸۷.</ref>
+
* [[محمد بن اشعث بن قیس کندی|محمد بن اشعث]]: از افراد مورد اعتماد [[زیاد بن ابیه]] و [[عبیدالله بن زیاد|ابن زیاد]] بود{{مدرک}} او در دستگیری [[حجر بن عدی]]،<ref>طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۲۶۳-۲۶۴.</ref> [[هانی بن عروه]]<ref>طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۳۶۷.</ref> و [[مسلم بن عقیل]]<ref>طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۳۶۹.</ref> نقش داشت. همچنین برپایه روایتی که در [[الکافی (کتاب)|الکافی]] از [[امام صادق عليه‌السلام|امام صادق(ع)]] نقل شده در شهادت امام حسین(ع) نیز نقش داشته است.<ref> کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۸، ص۱۶۷، ح۱۸۷.</ref>
 
* [[قیس بن اشعث]]: از کسانی بود که به [[امام حسین(ع)]] نام نوشت و او را به [[کوفه ]] دعوت کرد، اما به [[لشکر عمر بن سعد|لشکر شام]] پیوست.<ref> طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۴۲۵.</ref>
 
* [[قیس بن اشعث]]: از کسانی بود که به [[امام حسین(ع)]] نام نوشت و او را به [[کوفه ]] دعوت کرد، اما به [[لشکر عمر بن سعد|لشکر شام]] پیوست.<ref> طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۴۲۵.</ref>
 
* [[جعده دختر اشعث]]، همسر [[امام حسن مجتبی]] بود که به گزارش منابع، به تحریک [[معاویة بن ابی‌سفیان]] او را مسموم کرد.<ref> ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، دارالمعرفه، ص۸۰.</ref>  
 
* [[جعده دختر اشعث]]، همسر [[امام حسن مجتبی]] بود که به گزارش منابع، به تحریک [[معاویة بن ابی‌سفیان]] او را مسموم کرد.<ref> ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، دارالمعرفه، ص۸۰.</ref>  

نسخهٔ ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۱۱

مشخصات فردی
نام کامل اَشْعَث بْن قَیس کِنْدی
کنیه ابومحمد
لقب اشعث
زادروز حدود سال ۲۴ قبل از هجرت
زادگاه حضرموت
نسب/قبیله قبیله کنده
خویشاوندان محمد بن اشعث، قیس بن اشعث، جعده، عبدالرحمن بن محمد
درگذشت سال ۴۰ قمری
مشخصات دینی
زمان اسلام آوردن سال نهم هجری
حضور در جنگ‌ها فتح عراق، نبرد قادسیه، نبرد یرموک، جنگ صفین
نقش‌های برجسته بزرگ قبیله کنده، کارگزار عثمان بن عفان و حضرت علی(ع) در آذربایجان‌

اَشْعَث بْن قَیس کِنْدی (درگذشت: ۴۰ق)، بزرگ قبیله کِندِه و کارگزار عثمان بن عفان و حضرت علی(ع) در آذربایجان‌ بود. وی در توقف جنگ صفین و راه‌اندازی ماجرای حکمیت نقش داشت.

نسب

اشعث بن قیس از قبیله کنده و اهل حَضرَموت یمن بود.[۱] برخی از تاریخ‌نگاران نام او را معدی بن کرب و لقبش را اشعث(ژولیده‌موی) دانسته‌اند.[۲] او در سال دهم هجری[۳] به همراه افرادی از قبیله‌اش به مدینه نزد پیامبر(ص) آمد و اسلام آورد.[۴]از این‌رو او از صحابه پیامبر(ص) شمرده‌ شده و در منابع صحابه‌نگاری شرح‌حالش آمده است.[۵] همچنین در منابع اهل‌سنت از طریق او احادیثی از پیامبر(ص) نقل شده است.[۶]

اشعث، در ۶۳ سالگی درگذشت.[۷] مرگ او را در سال ۴۰ قمری[۸] و ۴۲ق دانسته‌اند.[۹] گفته شده امام حسن(ع) بر او نماز گزارد.[۱۰]

بیعت نکردن با ابوبکر

اشعث پس از درگذشت پیامبر(ص)، از بیعت با ابوبکر خودداری کرد،[۱۱] ابوبکر سربازانی را به یمن فرستاد او را اسیر کردند و به مدینه بردند، ابوبکر اشعث را آزاد کرد و خواهرش ام فروه را به ازدواج او درآورد.[۱۲]

اشعث، در دوره خلافت عمر بن خطاب، در نبرد یرموک ، فتح عراق[۱۳] و نبرد قادسیه[۱۴] شرکت داشت و در کوفه ساکن شد.[۱۵] او همچنین کارگزار عثمان بن عفان در آذربایجان بود.[۱۶] و در خلافت امام علی(ع)، بر ولایت این منطقه باقی ماند.[نیازمند منبع]

نقش‌آفرینی در توقف جنگ صفین

اشعث، در جنگ صفین در سپاه امام علی(ع) بود و ریاست قبایل کنده و ربیعه را برعهده داشت.[۱۷] به گزارش نصر بن مزاحم، امام علی(ع) ریاست این قبایل را از او گرفت و به حسان بن مخدوج واگذار کرد، اما برخی از اصحاب یمنی امام علی(ع)، این کار را به صلاح ندانستند، در نتیجه میان لشکریان امام علی(ع) اختلاف پیش آمد. معاویه در صدد جذب اشعث برآمد، اما امام علی(ع) فرماندهی جناح راست سپاه را به او سپرد.[۱۸] هنگامی که لشکریان معاویه، شریعه فرات را بر سپاه امام علی(ع) بستند، اشعث آنجا را از تسلط لشکر شام خارج کرد.[۱۹]

به گزارش منابع، اشعث در لیلة الهریر که تعداد زیادی از سپاهیان کشته شدند و پیروزی سپاه امام علی(ع) نزدیک بود،[۲۰] ادامه جنگ را به صلاح اعراب ندانست.[۲۱] معاویه پس از اطلاع از موضع اشعث، دستور داد قرآن‌ها را سر بر نیزه‌ها قرار دهند.[۲۲] پس از اینکه قرآن را به نیزه زدند، اشعث به امام علی(ع) اعتراض کرد[۲۳] و از او خواست پیشنهاد دعوت به کتاب‌الله را بپذیرد.[۲۴] گفته شده، اشعث در ابتدای جنگ صفین تصمیم داشت که به معاویه ملحق شود اما یارانش او را از این کار منصرف کردند.[۲۵]

حمایت از حکمیت ابوموسی اشعری

اشعث نظر معاویه را در باب قرار دادن یک حَکَم از شام و دیگری از عراق پسندید.[۲۶] او با حکمیت عبدالله بن عباس به عنوان نماینده از سوی امام علی(ع) مخالفت کرد و ابوموسی اشعری را پیشنهاد داد.[۲۷] به گزارش یعقوبی، وقتی بر سر لقب امیرالمؤمنین برای امام علی(ع) هنگام نوشتن صلح‌نامه میان نمایندگان دو سپاه اختلاف افتاد، اشعث خواستار محو این لقب در آن نامه شد.[۲۸]

اشعث اعتقاد داشت که پیش از آغاز دوباره جنگ با معاویه ، باید با خوارج نهروان جنگید.[۲۹] اما پس از جنگ نهروان که امام علی(ع) یارانش را به جنگ با معاویه فراخواند، خستگی از جنگ را بهانه کرد و این در سپاهیان نیز مؤثر شد به همین سبب امام علی(ع) راهی کوفه شد.[۳۰] امام علی(ع) در خطبه ۱۹ نهج البلاغه او را منافق خطاب کرده است.[۳۱]

نقش در شهادت امام علی(ع)

بر پایه روایتی که از امام صادق(ع) نقل شده، اشعث در شهادت امام علی(ع) نقش داشته است.[۳۲] به گزارش یعقوبی، هنگامی که ابن ملجم برای کشتن امام علی (ع) از مصر به کوفه آمد، یک ماه در منزل اشعث اقامت گزید و شمشیرش را تیز می‌کرد.[۳۳]

بر پایه روایتی، اشعث از قصد ابن ملجم آگاه شد و آن را به اطلاع امام علی(ع) رساند، اما با پاسخ او روبه‌رو شد که می‌گفت «او هنوز مرا نکشته است».[۳۴] بنابر روایتی دیگر، اشعث پیش از ورود امام علی(ع) به مسجد کوفه، از ابن ملجم خواست در مقصود خود شتاب و پیش از دمیدن صبح اقدام کند.[۳۵] او همچنین پس از ضربه ابن ملجم فرزندش قیس را فرستاد تا وضعیت امام علی(ع) را به وی گزارش کند.[۳۶] البته اشعث، امام علی(ع) را به مرگ هم، تهدید کرده بود.[۳۷]

فرزندان

برخی از فرزندان و نوادگان اشعث عبارتند از:

جستارهای وابسته

پانویس

  1. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۳۳.
  2. ابن حجر، الاصابه، ۱۴۱۵ق، ج۱، ص۲۳۹؛‌ابن اثیر، اسدالغابه، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۱۸.
  3. ابن اثیر، اسد الغابه، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۱۸.
  4. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۳۳.
  5. برای نمونه نگاه کنید به: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۳۳؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۱۸-۱۱۹؛ ابن حجر، الاصابه، ۱۴۱۵ق، ج۱، ص۲۳۹-۲۴۰.
  6. برای نمونه نگاه کنید به: بخاری صحیح البخاری، ۱۴۲۲ق، ج۹، ص۸ باب القسامه.
  7. ابن حجر، الاصابه، ۱۴۱۵ق، ج۱، ص۲۴۰.
  8. خلیفه، تاریخ خلیفه، ۱۴۱۵ق، ص۱۲۰؛ ابن اثیر، اسدالغابة، ۱۴۰۹ق، ج‏۱، ص۱۱۹؛ ابن قتیبه، المعارف، ۱۹۹۲م، ص۳۳۴.
  9. ابن اثیر، اسد الغابه، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۱۹.
  10. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۳۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۱۹.
  11. ابن قتیبه، المعارف، ۱۹۹۲م، ص۳۳۴.
  12. ابن اثیر، اسدالغابه، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۱۸؛ ابن حجر، الاصابه، ۱۴۱۵ق، ج۱، ص۲۳۹؛ خلیفه، تاریخ خلیفه، ۱۴۱۵ق، ص۶۰-۶۱.
  13. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۳۴.
  14. دینوری، اخبارالطوال، ۱۳۶۸ش، ص۱۲۰.
  15. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۳۴.
  16. دینوری، اخبارالطوال، ۱۳۶۸ش، ص۱۵۶.
  17. منقری، وقعة صفین، ۱۳۸۲ق، ص۱۳۷.
  18. منقری، وقعة صفین، ۱۳۸۲ق، ص۱۳۹-۱۴۰.
  19. منقری، وقعة صفین، ۱۳۸۲ق، ص۱۶۵-۱۶۷.
  20. منقری، وقعة صفین، ۱۳۸۲ق، ص۴۷۷-۴۸۰.
  21. منقری، وقعة صفین، ۱۳۸۲ق، ص۴۸۰.
  22. منقری، وقعة صفین، ۱۳۸۲ق، ص۴۸۰-۴۸۱؛ دینوری، اخبارالطوال، ۱۳۶۸ش، ص۱۸۸-۱۸۹.
  23. یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، دارصادر، ج۲، ص۱۸۸-۱۸۹.
  24. منقری، وقعة صفین، ۱۳۸۲ق، ص۴۸۲.
  25. منقری، وقعة صفین، ۱۳۸۲ق، ص۲۱.
  26. منقری، وقععة صفین، ۱۳۸۲ق، ص۴۹۹.
  27. یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، دارصادر، ج۲، ص۱۸۹.
  28. یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، دارصادر، ج۲، ص۱۸۹.
  29. طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۸۲.
  30. طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۸۹؛ ثقفی، الغاراث، ۱۳۵۵ش، ج۱، ص۲۴-۲۵؛ دینوری، اخبارالطوال، ۱۳۶۸ش، ص۲۱۱؛ ابن عدیم، بغیة الطلب، ۱۴۰۹ق، ج۴، ص۱۹۱۱.
  31. نهج البلاغه، خطبه۱۹.
  32. کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۸، ص۱۶۷، ح۱۸۷.
  33. یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، دار صادر، ج۲، ص۲۱۲.
  34. مبرد، الکامل، ج۲، ص۱۴۶.
  35. ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۰ق، ج۳، ص۲۶.
  36. ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۰ق، ج۳، ص۲۷.
  37. ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۴۰-۴۱؛ ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، دارالمعرفه، ص۴۸.
  38. طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۲۶۳-۲۶۴.
  39. طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۳۶۷.
  40. طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۳۶۹.
  41. کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۸، ص۱۶۷، ح۱۸۷.
  42. طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۴۲۵.
  43. ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، دارالمعرفه، ص۸۰.
  44. نگاه کنید به دینوری، اخبارالطوال، ۱۳۶۸ش، ص۳۱۶-۳۲۴.

منابع

  • ابن اثیر، علی بن محمد، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، بیروت، دار الفکر، ۱۴۰۹ق/۱۹۸۹م.
  • ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، الاصابه فی تمییز الصحابه، تحقیق عادل احمد عبدالموجود و علی محمد معوض، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۵ق/۱۹۹۵م.
  • ابن سعد، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، تحقیق محمد عبدالقادر عطا، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۰ق/۱۹۹۰م.
  • ابن عبدالبر، یوسف بن عبدالله، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، تحقیق علی محمد بجاوی، بیروت، دارالجیل، ۱۴۱۲ق/۱۹۹۲م.
  • ابن عدیم، عمر بن احمد، بغیة الطلب فی تاریح حلب، تحقیق سهیل زکار،دمشق، دار الفکر، ۱۴۰۹ق /۱۹۸۸م.
  • ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم، المعارف، تحقیق ثروت عکاشه، قاهره، الهیئة المصریه العامة للکتاب، ۱۹۹۲م.
  • ابن هشام، عبدالملک، السیره النبویه، به کوشش مصطفی سقا و دیگران، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
  • ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، تحقیق احمد صقر، بیروت، دارالمعرفه، بی‌تا.
  • بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح البخاری، تحقیق محمد زهیر بن ناصر الناصر، دار طوق النجاة، ۱۴۲ق.
  • ثفقی کوفی، ابراهیم بن محمد، الغارات، تحقیق جلال‌الدین محدث ارموی، تهران، انجمن آثار ملی، ۱۳۵۵ش.
  • خلیفه بن خیاط، تاریخ، تحقیق فواز، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۵ق/۱۹۹۵م.
  • دینوری، احمد بن داود، الاخبار الطوال، تحقیق عبد المنعم عامر مراجعه جمال الدین شیال، قم، منشورات الرضی، ۱۳۶۸ش.
  • ذهبی، محمد، سیر اعلام النبلاء، تحقیق شعیب ارنؤوط و دیگران، مؤسسة الرسالة، ۱۴۰۵ق/۱۹۸۵م.
  • طبری، محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، دارالتراث، بیروت، ۱۳۸۷ق/۱۹۶۷م.
  • کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفاری و محمد آخوندی، دارالکتب الاسلامیه، ۱۴۰۷ق.
  • مبرد، محمد بن یزید، الکامل فی اللغة و العرب.
  • منقری، نصربن مزاحم، وقعه صفین، تحقیق عبدالسلام محمد هارون، قاهره، الموسسة العربیة الحدیثة، ۱۳۸۲ق/۱۹۶۲م، افست (قم، منشورات مکتبة المرعشی النجفی)، ۱۴۰۴ق.
  • یعقوبی، احمد بن ابی‌یعقوب، تاریخ الیعقوبی، بیروت، دارصادر، بی‌تا.

پیوند به بیرون