مقاله ضعیف
عدم رعایت شیوه‌نامه ارجاع
کپی‌کاری از منابع خوب
بدون استناد
جانبدارانه
شناسه ناقص
عدم جامعیت

آخرت

از ويکی شيعه
نسخهٔ تاریخ ‏۲۳ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۰۶ توسط Shamsoddin (بحث | مشارکت‌ها) (تمیزکاری)
پرش به: ناوبری، جستجو
اعتقادات شیعه
‌خداشناسی
توحید توحید ذاتیتوحید صفاتیتوحید افعالیتوحید عبادیصفات ذات و صفات فعل
فروع توسلشفاعتتبرک
عدل (افعال الهی)
حُسن و قُبحبداءامر بین الامرین
نبوت
خاتمیتپیامبر اسلاممعجزهعدم تحریف قرآن
امامت
باورها عصمتولایت تكوینیعلم غیبخلیفة اللهغیبتمهدویتانتظار فرجظهور • رجعت
امامان
معاد
برزخمعاد جسمانیحشرصراطتطایر کتبمیزان
مسائل برجسته
اهل بیتچهارده معصومکرامتتقیهمرجعیتولایت فقیه

آخِرَت جهان پس از مرگ است که در آن انسان‌ها پاداش و کیفر کارهای خود در دنیا را دریافت می‌کنند. آخرت در برابر دنیا است و در همه ادیانِ آسمانی، از آن سخن گفته شده است.

چیستی

آخرت به معنای جهانی است که در برابر دنیا قرار دارد و در آن انسان‌ها پاداش و کیفر کارهای خود در دنیا را دریافت می‌کنند.[نیازمند منبع] آخرت از آخر به معنای پایان است.[نیازمند منبع] واژه آخرت ۱۰۴ بار در قرآن بدون قید و اضافه‌ای به کا رفته است. همچنین به عنوان صفت دار (دار الاخره) و نشاة (نشأة الآخره) و نیز در برابر الاولی، دنیا و الیومُ الاول نیز به کار رفته است. در احادیث منقول از پیامبر اسلام(ص) و امامان شیعه واژه‌های «آخرت» و «الیوم الآخر» در برابر «الدنیا» به کار برده شده که منظور از آن، عالم آخرت است.[یادداشت ۱]

اهمیت

در قرآن ایمان به آخرت همراه با ایمان به خدا و ایمان به نبوت، از ارکان اساسی دین اسلام به شمار آمده است. در بیش از ۳۰ آیه ایمان به آخرت با ایمان به خدا یک جا یاد شده است.[۱] همه فرقه‌های اسلامی، ایمان به آخرت را از ضروریات دین می‌دانند و منکر آن را خارج از اسلام به شمار می‌آورند.[۲] در آثار عالمان مسلمان نیز اعتقاد به عالم آخرت محور اساسی اعتقاداتی شمرده شده که به ورای زندگی دنیا و پس از مرگ مربوط می‌شود. مانند برزخ، قیامت، رستاخیز، صراط، حساب، شفاعت، بهشت و دوزخ.[۳]

ویژگی‌ها

در قرآن اوصافی برای آخرت بیان شده است؛ از جمله[۴]:

  • در آخرت نظام اجتماعی و تعاون و مدنیت انسانی در کار نیست. در آن جهان، هر انسانی انفرادی در پیشگاه خدا حاضر می‌شود و هستی خود را ادامه می‌دهد.[یادداشت ۲]
  • در آخرت، انسان‌ها تنها با نتیجه افکار و اعمالی که در زندگی دنیوی داشته‌اند، سر و کار دارد.[۵]
  • در آخرت حقیقت بر انسان‌ها مکشوف است و از تردیدهایی که برای تشخیص حقیقت در دنیا گریبان‌گیر آدمی است، در آنجا خبری نیست.[۶]
  • در آخرت بر انسان آشکار می‌گردد که در این جهان هیچ یک از علل و اسباب، در تأثیر استقلال نداشته‌اند و همیشه مؤثر واقعی فقط خداوند بوده است.[۷]
  • آنچه در آخرت به انسان می‌رسد، یا نعمت است یا عذاب. نعمت‌ها و عذاب‌های اخروی از نظر ایجاد لذت و درد برای آدمی با نعمت‌ها و عذاب‌های دنیا قابل مقایسه نیست و کمیت و کیفیت آن‌ها به حدود شناخته شده در این جهان محدود نیست.[یادداشت ۳]
  • در قرآن «بهشت‌ها» که به پهنای آسمان‌ها و زمین است و «خشنودی خدا» که از بهشت‌ها بسی بزرگ‌تر است، دو مظهر اساسی نعمت‌های اخروی معرفی شده است.[یادداشت ۴]
  • آتش جهنم و «محجوبیت از خداوند» دو مظهر اساسی عذاب اخروی به شمار آمده است.[یادداشت ۵]
  • انسان‌هایی که در عالم آخرت به نعمت یا عذاب می‌رسند، در درجات نعمت و یا درکات عذاب مساوی نیستند. این درجات و درکات متناسب با افکار و اعمال انسان‌ها در این جهان، مراتب بسیار متفاوت دارد.[۸]
  • در دنیا ممکن است عواملی انسان را از رسیدن به نتایج پاره‌ای از کوشش‌های دنیوی باز دارد، ولی در آخرت، همه نتایج افکار و اعمال آدمی به وی می‌رسد.[۹]
  • در آخرت، بسیاری از آدمیان را که شایسته مغفرت و رحمت الهی باشند، از عذاب نجات خواهد داد.[۱۰]
  • کارهای نیک آدمی در دنیا چون «بذر» است و در عالم آخرت، نتایج آن چون کشت (حَرْث) بیرون خواهد آمد و به صاحب عمل خواهد رسید.[۱۱]
  • از نظر قرآن، عالم آخرت محدود به انسان نیست و همه موجودات در آخرت در پیشگاه خدا محشور خواهند شد. [یادداشت ۶]
  • بر اساس آموزه‌های قرآن ایمان به عالم آخرت از ارکان اساسی دعوت همه پیامبران بوده است. آن دسته از آیات قرآن، که به وحدت اصول دعوت پیامبران دلالت می‌کند گواه این مطلب است.

جستارهای وابسته

پانویس

  1. مجتهد شبستری، «آخرت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.
  2. مجتهد شبستری، «آخرت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.
  3. مجتهد شبستری، «آخرت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.
  4. برگرفته از مجتهد شبستری، «آخرت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.
  5. سوره نجم، آیه ۳۹.
  6. سوره ق، آیه ۲۲.
  7. سوره نور، آیه ۲۵.
  8. سوره اسراء، آیه۱.
  9. سوره زلزله، آیه ۷ـ‌۸.
  10. سوره حدید، آیه۲۰.
  11. سوره شوری، آیه۲۰.
  1. به عنوان نمونه امام علی (ع) فرمود: آنچه موجب کم شدن بهره‌های دنیا و افزایش بهره‌های آخرت شود بهتر است از آنچه بهره آخرت را بکاهد و بهره دنیا را بیفزاید. نهج البلاغه، ۲۲۴.
  2. همه آنان که در آسمان‌ها و زمین‌اند... تنها به پیشگاه خدا می‌آیند.(سوره مریم، آیه ۹۳ـ ۹۵)
  3. در آنجا (در بهشت) است آنچه جان‌ها آرزو کند و چشم‌ها را خوش آید و شما در آن جاودانان خواهید بود‌(سوره زخرف، آیه ۷۱)؛ کسی که روی بگرداند و کافر شود، خدا او را به بزرگ‌ترین عذاب‌ها معذب خواهد ساخت.(سوره غاشیه، آیه ۲۳ـ۲۴)
  4. خدا به مردان و زنان مؤمن، بهشت‌هایی را که از زیر درختان آن‌ها جوی‌ها روان است وعده داده و اینان در بهشت جاودانند و خشنودی خدا از آن هم برتر است(سوره توبه، آیه ۷۲)
  5. چنین نیست (که کافران می‌پندارند)، ایشان در آن روز از رحمت خداوند خویش محجوبند. آنگاه ایشان به دوزخ افکنده خواهند شد.(سوره مطففین،۱۵ـ۱۶)
  6. همه موجودات که در آسمان‌ها و زمینند، به حال بندگی به پیشگاه خدا خواهند آمد.(سوره مریم، آیه ۹۳)

منابع

  • مجتهد شبستری، محمد، «آخرت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، جلد۱.
  • نهج البلاغه، به کوشش محمد عبده، مصر، مطبعه الاستقامه.

پیوند به بیرون