مقاله ضعیف
عدم رعایت شیوه‌نامه ارجاع
کپی‌کاری از منابع خوب
بدون استناد
جانبدارانه
شناسه ناقص
عدم جامعیت

آخرت: تفاوت بین نسخه‌ها

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
جز
جز (ویژگی‌ها: تمیزکاری)
(۴ نسخهٔ میانیِ همین کاربر نمایش داده نشده است)
سطر ۱: سطر ۱:
 
{{اعتقادات شیعه}}
 
{{اعتقادات شیعه}}
'''آخِرَت''' به جهان پس از مرگ گفته می‌شود که در برابر «دنیا» قرار دارد. در [[قرآن]]، [[سنت]] و فرهنگ اسلامی، آخرت، جهانی است که در آن همه انسان‌ها [[پاداش]] و [[کیفر]] کارهای خود در دنیا را دریافت خواهند کرد. در همه ادیانِ مبتنی بر [[وحی]]، از آخرت سخن گفته شده است.
+
'''آخِرَت''' جهان پس از مرگ است که در آن انسان‌ها [[پاداش]] و [[کیفر]] کارهای خود در دنیا را دریافت می‌کنند. آخرت در برابر دنیا است و در همه ادیانِ آسمانی، از آن سخن گفته شده است.
  
==واژه‌شناسی==
+
==چیستی==
آخرت در [[قرآن]]، [[سنت]] و فرهنگ اسلامی به معنای «جهان دیگر» است که در برابر دنیا قرار دارد و در آن همه انسان‌ها [[پاداش]] و [[کیفر]] کارهای خود در دنیا را دریافت خواهند کرد.{{مدرک}}
+
آخرت به معنای جهانی است که در برابر دنیا قرار دارد و در آن انسان‌ها [[پاداش]] و [[کیفر]] کارهای خود در دنیا را دریافت می‌کنند.{{مدرک}}  آخرت از آخر به معنای پایان است.{{مدرک}}
 +
واژه آخرت ۱۰۴ بار در قرآن بدون قید و اضافه‌ای به کا رفته است. همچنین به عنوان صفت دار (دار الاخره) و نشاة (نشأة الآخره) و نیز در برابر الاولی، دنیا و الیومُ الاول نیز به کار رفته است. در احادیث منقول از [[پیامبر اسلام(ص)]] و [[امامان شیعه]] واژه‌های «آخرت» و «الیوم الآخر» در برابر «الدنیا» به کار برده شده که منظور از آن، عالم آخرت است.{{یادداشت|به عنوان نمونه امام علی (ع) فرمود: آنچه موجب کم شدن بهره‌های دنیا و افزایش بهره‌های آخرت شود بهتر است از آنچه بهره آخرت را بکاهد و بهره دنیا را بیفزاید. نهج البلاغه، ۲۲۴.}}
  
در آیات بسیاری آخرت به الیومُ الآخِرُ تعبیر شده است. در این تعبیر گویی «دنیا»، «روز اول» به شمار آمده است و آخرت «روز آخر». همچنین دارُالقَرار یکی دیگر از تعبیراتی است که قرآن درباره آخرت به کار برده است.
+
==اهمیت==
 +
در قرآن [[ایمان]] به آخرت همراه با ایمان به [[خدا]] و ایمان به [[نبوت]]، از ارکان اساسی [[دین اسلام]] به شمار آمده است. در بیش از ۳۰ [[آیه]] ایمان به آخرت با ایمان به خدا یک جا یاد شده است.<ref>مجتهد شبستری، «آخرت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.</ref> همه فرقه‌های اسلامی، ایمان به آخرت را از [[ضروریات دین]] می‌دانند و منکر آن را خارج از اسلام به شمار می‌آورند.<ref>مجتهد شبستری، «آخرت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.</ref> در آثار عالمان مسلمان نیز اعتقاد به عالم آخرت محور اساسی اعتقاداتی شمرده شده که به ورای زندگی دنیا و پس از [[مرگ]] مربوط می‌شود. مانند [[برزخ]]، [[قیامت]]، [[رستاخیز]]، [[صراط]]، [[حساب]]، [[شفاعت]]، [[بهشت]] و [[دوزخ]].<ref>مجتهد شبستری، «آخرت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.</ref>
  
در احادیث منقول از [[پیامبر اسلام(ص)]] و [[امامان شیعه]] واژه‌های «آخرت» و «الیوم الآخر» در برابر «الدنیا» به کار برده شده و منظور از آن، عالم آخرت است.{{یادداشت|به عنوان نمونه امام علی (ع) فرمود: آنچه موجب کم شدن بهره‌های دنیا و افزایش بهره‌های آخرت شود بهتر است از آنچه بهره آخرت را بکاهد و بهره دنیا را بیفزاید. نهج البلاغه، ۲۲۴}}
+
==ویژگی‌ها==
 
+
در قرآن اوصافی برای آخرت بیان شده است؛ از جمله<ref>برگرفته از مجتهد شبستری، «آخرت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.</ref>:
==از ارکان دین اسلام==
+
*در آخرت نظام اجتماعی و تعاون و مدنیت انسانی در کار نیست. در آن جهان، هر انسانی انفرادی در پیشگاه خدا حاضر می‌شود و هستی خود را ادامه می‌دهد.<ref>سوره مریم، آیه ۹۳ـ ۹۵.</ref>
در قرآن [[ایمان]] به آخرت همراه با ایمان به [[خدا]] و ایمان به [[نبوت]]، یکی از ۳ رکن اساسی [[دین اسلام]] به شمار آمده است. در بیش از ۳۰ [[آیه]] ایمان به آخرت با ایمان به خدا یک جا یاد شده است.<ref>مجتهد شبستری، «آخرت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.</ref>
+
*در آخرت، انسان‌ها تنها با نتیجه افکار و اعمالی که در زندگی دنیوی داشته‌اند، سر و کار دارد.<ref>سوره نجم، آیه ۳۹.</ref>
 
+
*در آخرت حقیقت بر انسان‌ها روشن است و از تردیدهایی که برای تشخیص حقیقت در دنیا گریبان‌گیر آدمی است، در آنجا خبری نیست.<ref>سوره ق، آیه ۲۲.</ref>
همه فرقه‌های اسلامی، ایمان به آخرت را یکی از [[ضروریات]] عقاید اسلامی می‌دانند و منکر آن را خارج از اسلام به شمار می‌آورند.<ref>مجتهد شبستری، «آخرت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.</ref> در [[قرآن]] و [[حدیث]] و آثار عالمان مسلمان نیز اعتقاد به عالم آخرت محور اساسی همه اعتقاداتی شمرده شده که به ورای زندگی دنیا و پس از [[مرگ]] مربوط می‌شود. [[برزخ]]، [[قیامت]]، [[رستاخیز|حشر]] و نشر، [[صراط]]، [[حساب]]، [[شفاعت]]، [[بهشت]] و [[دوزخ]] واقعیات عالم آخرت‌اند و ایمان به آخرت که در قرآن از [[مسلمانان]] خواسته شده، ایمان به همه این موضوعات را در بر می‌گیرد.<ref>مجتهد شبستری، «آخرت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.</ref>
+
*در آخرت بر انسان آشکار می‌گردد که در این جهان هیچ یک از علل و اسباب، در تأثیر استقلال نداشته‌اند و همیشه مؤثر واقعی فقط خداوند بوده است.<ref>سوره نور، آیه ۲۵.</ref>
 
+
*آنچه در آخرت به انسان می‌رسد، یا [[نعمت]] است یا [[عذاب]]. نعمت‌ها و عذاب‌های اخروی از نظر ایجاد لذت و درد برای آدمی با نعمت‌ها و عذاب‌های دنیا قابل مقایسه نیست و کمیت و کیفیت آن‌ها به حدود شناخته شده در این جهان محدود نیست.<ref>سوره زخرف، آیه ۷۱.</ref>
==اوصاف آخرت در قرآن==
+
*انسان‌هایی که در عالم آخرت به نعمت یا عذاب می‌رسند، در درجات نعمت و یا [[درکات جهنم|درکات عذاب]] مساوی نیستند. این درجات و درکات متناسب با افکار و اعمال انسان‌ها در این جهان، مراتب بسیار متفاوت دارد.<ref>سوره اسراء، آیه۱.</ref>
در قرآن اوصافی برای آخرت بیان شده است؛ ازجمله<ref>برگرفته از مجتهد شبستری، «آخرت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.</ref>:
+
*در دنیا ممکن است عواملی انسان را از رسیدن به نتایج پاره‌ای از کوشش‌های دنیوی باز دارد، ولی در آخرت، همه نتایج افکار و اعمال آدمی به وی می‌رسد.<ref>سوره زلزله، آیه ۷ـ‌۸.</ref>
*در عالم آخرت نظام اجتماعی و تعاون و مدنیت انسانی در کار نیست. در آن جهان، هر انسانی به گونه انفرادی در پیشگاه خدا حاضر می‌شود و هستی خود را ادامه می‌دهد.{{یادداشت|همه آنان که در آسمان‌ها و زمین‌اند... تنها به پیشگاه خدا می‌آیند.(سوره مریم، آیه ۹۳ـ ۹۵)}}
+
*در آخرت، انسان‌هایی را که شایسته مغفرت و رحمت الهی باشند، از عذاب نجات خواهد داد.<ref>سوره حدید، آیه۲۰.</ref>
*در آن جهان، هر انسانی تنها با نتیجه افکار و اعمال خود که در زندگی دنیوی داشته است، سر و کار دارد.{{یادداشت|انسان را جز کوشش وی، چیزی نیست.(سوره نجم، آیه ۳۹)}}
+
*کارهای نیک آدمی در دنیا چون «بذر» است و در عالم آخرت، نتایج آن چون کشت (حَرْث) بیرون خواهد آمد و به صاحب عمل خواهد رسید.<ref>سوره شوری، آیه۲۰.</ref>
*از تردیدها و حیرت‌هایی که برای تشخیص حقایق جهان هستی در دنیا گریبان‌گیر آدمی می‌شود، در آن جهان خبری نیست.
+
*از نظر [[قرآن]]، عالم آخرت محدود به انسان نیست و همه موجودات در آخرت در پیشگاه خدا محشور خواهند شد.<ref>سوره مریم، آیه ۹۳.</ref>
*در آنجا حقیقت ناب بر همه انسان‌ها مکشوف است. نه «نظر» در آنجا معنا دارد و نه اختلاف نظر.{{یادداشت|تو از این [[رستاخیز]] در غفلت بودی، ما پرده را از برابر تو برگرفتیم و چشم تو امروز بیناست.(سوره ق، آیه ۲۲)}}
+
* بر اساس آموزه‌های قرآن [[ایمان]] به عالم آخرت از ارکان اساسی دعوت همه [[پیامبران]] بوده است. آن دسته از آیات قرآن، که به وحدت اصول دعوت [[پیامبران]] دلالت می‌کند گواه این مطلب است.
*هنگامی که انسان وارد عالم آخرت می‌شود، بر او آشکار می‌گردد که در این جهان هیچ یک از علل و اسباب، در تأثیر استقلال نداشته‌اند و همیشه مؤثر واقعی فقط خداوند بوده است.{{یادداشت|در روز رستاخیز خدا پاداش ایشان را بی‌کاستی خواهد داد و ایشان خواهند دانست که تنها حق آشکار خدا است.(سوره نور، آیه ۲۵)}}
 
*آنچه در عالم آخرت به انسان می‌رسد، یا [[نعمت]] است یا [[عذاب]]. نعمت‌ها و عذاب‌های اخروی از نظر ایجاد لذت و درد برای آدمی با نعمت‌ها و عذاب‌های دنیا قابل مقایسه نیست و کمیت و کیفیت آن‌ها به حدود شناخته شده در این جهان محدود نیست.{{یادداشت|در آنجا (در [[بهشت]]) است آنچه جان‌ها آرزو کند و چشم‌ها را خوش آید و شما در آن جاودانان خواهید بود‌(سوره زخرف، آیه ۷۱)؛ کسی که روی بگرداند و [[کافر]] شود، خدا او را به بزرگ‌ترین عذاب‌ها معذب خواهد ساخت.(سوره غاشیه، آیه ۲۳ـ۲۴)}}
 
*در [[قرآن]] «بهشت‌ها» که به پهنای آسمان‌ها و زمین است و «خشنودی خدا» که از بهشت‌ها بسی بزرگ‌تر است، دو مظهر اساسی نعمت‌های اخروی معرفی شده است.{{یادداشت|خدا به مردان و زنان [[ایمان|مؤمن]]، بهشت‌هایی را که از زیر درختان آن‌ها جوی‌ها روان است وعده داده و اینان در بهشت جاودانند و خشنودی خدا از آن هم برتر است(سوره توبه، آیه ۷۲)}}
 
*آتش [[جهنم]] و «محجوبیت از خداوند» دو مظهر اساسی عذاب اخروی به شمار آمده است.{{یادداشت|چنین نیست (که کافران می‌پندارند)، ایشان در آن روز از رحمت خداوند خویش محجوبند. آنگاه ایشان به [[دوزخ]] افکنده خواهند شد.(سوره مطففین،۱۵ـ۱۶)}}
 
*همه انسان‌هایی که در عالم آخرت به نعمت یا عذاب می‌رسند، در درجات نعمت و یا [[درکات جهنم|درکات عذاب]] مساوی نیستند. این درجات و درکات متناسب با افکار و اعمال انسان‌ها در این جهان، مراتب بسیار متفاوت دارد.{{یادداشت|درجات و مراتب آخرت برتر و بزرگ‌تر است.(سوره اسراء، آیه ۲۱)}}
 
*در عالم دنیا ممکن است عواملی انسان را از رسیدن به نتایج پاره‌ای از کوشش‌های دنیوی باز دارد، ولی در عالم آخرت، همه نتایج تمام افکار و اعمال آدمی به وی می‌رسد و هیچ عاملی از این وصول ممانعت نمی‌کند.{{یادداشت|هر کس به اندازه ذره‌ای کار نیک کند [پاداش] آن را خواهد دید و هر‌کس به اندازه ذره‌ای کار بد کند، به کیفرش خواهد رسید.(سوره زلزله، آیه ۷ـ‌۸)}}
 
*در عالم آخرت مغفرت و رحمت الهی، بسیاری از آدمیان را که شایسته این مغفرت و رحمت باشند، از عذاب اخروی نجات خواهد داد.{{یادداشت|در آخرت (برای [[کافر|کافران]]) عذاب سخت و (برای [[مؤمن|مؤمنان]]) آمرزش و خشنودی خداوند خواهد بود.(سوره حدید، آیه ۲۰)}}
 
*کارهای نیک آدمی در دنیا چون «بذر» است و در عالم آخرت، نتایج آن چون کشت (حَرْث) بیرون خواهد آمد و به صاحب عمل خواهد رسید. آنان که همه تلاش خود را فقط برای رسیدن به بهره‌های دنیا به کار برند، در آخرت هیچ بهره‌ای ندارند.{{یادداشت|هر‌کس بهره آخرت را بخواهد، بر بهره او خواهیم افزود و هر‌کس دنیا را بخواهد به او از دنیا نصیبی خواهیم داد و او در آخرت نصیبی نخواهد داشت.(سوره شوری، آیه ۲۰)}}
 
*از نظر [[قرآن]]، عالم آخرت محدود به انسان نیست و همه موجودات در آخرت در پیشگاه خدا محشور خواهند شد. {{یادداشت|همه آن‌ها که در آسمان‌ها و زمینند، به حال بندگی به پیشگاه خدا خواهند آمد.(سوره مریم، آیه ۹۳)}}
 
* بر اساس آموزه‌های قرآن [[ایمان]] به عالم آخرت یکی از ارکان اساسی دعوت همه [[پیامبران]] بوده است. آن دسته از آیات قرآن، که به وحدت اصول دعوت [[پیامبران]] دلالت می‌کند گواه این مطلب است.
 
  
 +
== جستارهای وابسته==
 +
* [[معاد]]
 
== پانویس ==
 
== پانویس ==
 
{{پانویس2}}
 
{{پانویس2}}
  
 
== منابع ==
 
== منابع ==
*ابن حنبل، احمد بن محمد، مسند، دارالفکر، بیروت.
 
*راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات القرآن.
 
 
* مجتهد شبستری، محمد، «آخرت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، جلد۱.
 
* مجتهد شبستری، محمد، «آخرت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، جلد۱.
 
*نهج البلاغه، به کوشش محمد عبده، مصر، مطبعه الاستقامه.
 
*نهج البلاغه، به کوشش محمد عبده، مصر، مطبعه الاستقامه.
 
 
==پیوند به بیرون==
 
==پیوند به بیرون==
 
* منبع مقاله: [http://lib.eshia.ir/23022/1/101 دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی]
 
* منبع مقاله: [http://lib.eshia.ir/23022/1/101 دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی]

نسخهٔ ‏۲۳ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۱۰

اعتقادات شیعه
‌خداشناسی
توحید توحید ذاتیتوحید صفاتیتوحید افعالیتوحید عبادیصفات ذات و صفات فعل
فروع توسلشفاعتتبرک
عدل (افعال الهی)
حُسن و قُبحبداءامر بین الامرین
نبوت
خاتمیتپیامبر اسلاممعجزهعدم تحریف قرآن
امامت
باورها عصمتولایت تكوینیعلم غیبخلیفة اللهغیبتمهدویتانتظار فرجظهور • رجعت
امامان
معاد
برزخمعاد جسمانیحشرصراطتطایر کتبمیزان
مسائل برجسته
اهل بیتچهارده معصومکرامتتقیهمرجعیتولایت فقیه

آخِرَت جهان پس از مرگ است که در آن انسان‌ها پاداش و کیفر کارهای خود در دنیا را دریافت می‌کنند. آخرت در برابر دنیا است و در همه ادیانِ آسمانی، از آن سخن گفته شده است.

چیستی

آخرت به معنای جهانی است که در برابر دنیا قرار دارد و در آن انسان‌ها پاداش و کیفر کارهای خود در دنیا را دریافت می‌کنند.[نیازمند منبع] آخرت از آخر به معنای پایان است.[نیازمند منبع] واژه آخرت ۱۰۴ بار در قرآن بدون قید و اضافه‌ای به کا رفته است. همچنین به عنوان صفت دار (دار الاخره) و نشاة (نشأة الآخره) و نیز در برابر الاولی، دنیا و الیومُ الاول نیز به کار رفته است. در احادیث منقول از پیامبر اسلام(ص) و امامان شیعه واژه‌های «آخرت» و «الیوم الآخر» در برابر «الدنیا» به کار برده شده که منظور از آن، عالم آخرت است.[یادداشت ۱]

اهمیت

در قرآن ایمان به آخرت همراه با ایمان به خدا و ایمان به نبوت، از ارکان اساسی دین اسلام به شمار آمده است. در بیش از ۳۰ آیه ایمان به آخرت با ایمان به خدا یک جا یاد شده است.[۱] همه فرقه‌های اسلامی، ایمان به آخرت را از ضروریات دین می‌دانند و منکر آن را خارج از اسلام به شمار می‌آورند.[۲] در آثار عالمان مسلمان نیز اعتقاد به عالم آخرت محور اساسی اعتقاداتی شمرده شده که به ورای زندگی دنیا و پس از مرگ مربوط می‌شود. مانند برزخ، قیامت، رستاخیز، صراط، حساب، شفاعت، بهشت و دوزخ.[۳]

ویژگی‌ها

در قرآن اوصافی برای آخرت بیان شده است؛ از جمله[۴]:

  • در آخرت نظام اجتماعی و تعاون و مدنیت انسانی در کار نیست. در آن جهان، هر انسانی انفرادی در پیشگاه خدا حاضر می‌شود و هستی خود را ادامه می‌دهد.[۵]
  • در آخرت، انسان‌ها تنها با نتیجه افکار و اعمالی که در زندگی دنیوی داشته‌اند، سر و کار دارد.[۶]
  • در آخرت حقیقت بر انسان‌ها روشن است و از تردیدهایی که برای تشخیص حقیقت در دنیا گریبان‌گیر آدمی است، در آنجا خبری نیست.[۷]
  • در آخرت بر انسان آشکار می‌گردد که در این جهان هیچ یک از علل و اسباب، در تأثیر استقلال نداشته‌اند و همیشه مؤثر واقعی فقط خداوند بوده است.[۸]
  • آنچه در آخرت به انسان می‌رسد، یا نعمت است یا عذاب. نعمت‌ها و عذاب‌های اخروی از نظر ایجاد لذت و درد برای آدمی با نعمت‌ها و عذاب‌های دنیا قابل مقایسه نیست و کمیت و کیفیت آن‌ها به حدود شناخته شده در این جهان محدود نیست.[۹]
  • انسان‌هایی که در عالم آخرت به نعمت یا عذاب می‌رسند، در درجات نعمت و یا درکات عذاب مساوی نیستند. این درجات و درکات متناسب با افکار و اعمال انسان‌ها در این جهان، مراتب بسیار متفاوت دارد.[۱۰]
  • در دنیا ممکن است عواملی انسان را از رسیدن به نتایج پاره‌ای از کوشش‌های دنیوی باز دارد، ولی در آخرت، همه نتایج افکار و اعمال آدمی به وی می‌رسد.[۱۱]
  • در آخرت، انسان‌هایی را که شایسته مغفرت و رحمت الهی باشند، از عذاب نجات خواهد داد.[۱۲]
  • کارهای نیک آدمی در دنیا چون «بذر» است و در عالم آخرت، نتایج آن چون کشت (حَرْث) بیرون خواهد آمد و به صاحب عمل خواهد رسید.[۱۳]
  • از نظر قرآن، عالم آخرت محدود به انسان نیست و همه موجودات در آخرت در پیشگاه خدا محشور خواهند شد.[۱۴]
  • بر اساس آموزه‌های قرآن ایمان به عالم آخرت از ارکان اساسی دعوت همه پیامبران بوده است. آن دسته از آیات قرآن، که به وحدت اصول دعوت پیامبران دلالت می‌کند گواه این مطلب است.

جستارهای وابسته

پانویس

  1. مجتهد شبستری، «آخرت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.
  2. مجتهد شبستری، «آخرت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.
  3. مجتهد شبستری، «آخرت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.
  4. برگرفته از مجتهد شبستری، «آخرت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.
  5. سوره مریم، آیه ۹۳ـ ۹۵.
  6. سوره نجم، آیه ۳۹.
  7. سوره ق، آیه ۲۲.
  8. سوره نور، آیه ۲۵.
  9. سوره زخرف، آیه ۷۱.
  10. سوره اسراء، آیه۱.
  11. سوره زلزله، آیه ۷ـ‌۸.
  12. سوره حدید، آیه۲۰.
  13. سوره شوری، آیه۲۰.
  14. سوره مریم، آیه ۹۳.
  1. به عنوان نمونه امام علی (ع) فرمود: آنچه موجب کم شدن بهره‌های دنیا و افزایش بهره‌های آخرت شود بهتر است از آنچه بهره آخرت را بکاهد و بهره دنیا را بیفزاید. نهج البلاغه، ۲۲۴.

منابع

  • مجتهد شبستری، محمد، «آخرت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، جلد۱.
  • نهج البلاغه، به کوشش محمد عبده، مصر، مطبعه الاستقامه.

پیوند به بیرون